Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev dástúrge sai jyl basynda «Turkistan» basylymyna aýqymdy suhbat berip, el damýyna qatysty birneshe máseleni kóterdi. Prezident bul suhbatynda ótken jyldy qorytyndylap qana qoimai, memlekettiń aldaǵy jyldarǵa arnalǵan strategiialyq baǵytyn, biliktiń qoǵam aldyndaǵy jaýapkershilik filosofiiasyn ashyp kórsetti, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Salyq tóleseńiz – qyzmet kórsetiledi, infraqurylym salynady, qaýipsiz orta qalyptasady
Prezident suhbatynyń basym bóligin salyq reformasynyń jáne «Tarifti investitsiiaǵa aiyrbastaý» baǵdarlamasynyń mańyzyna arnady. Memleket basshysynyń paiymynsha, jańa Salyq kodeksi, birinshi kezekte, qazirgi zamanǵy qoǵamdyq kelisimshart sanalady. Onda salyqtar aýyrtpalyq retinde qabyldanbaýǵa tiis.
«Jańa Salyq kodeksinde baqylaý jasaýǵa emes, ózara seriktestik ornatýǵa basa mán beriledi, iaǵni, osy úderiske qatysýshylardyń bári – memleket te, biznes te, azamattar da óz mindetin adal oryndaýǵa tiis. Birin-biri ózara tolyqtyryp turatyn mundai júiede salyq tóleý aýyrtpalyq retinde qabyldanbaityn bolady. Túptep kelgende, salyq tóleý degenimiz – zamanaýi qoǵamdyq kelisimshart degen sóz. Salyq tóleseńiz – qyzmet kórsetiledi, infraqurylym salynady, qaýipsiz orta qalyptasady, tyń múmkindikter paida bolady. Kerek deseńiz, bul – ádildik bolý úshin júktemeni qaita bólý quraly, áleýmettik turǵydan álsizderdi qoldaý jáne ekonomikalyq turǵydan «belsendi ortany» odan ári damytý tásili», - dedi Memleket basshysy.
Prezident 2025 jyldyń basty nátijesi retinde ekonomikalyq ósimniń 6 paiyzdan asqanyn, ishki jalpy ónimniń 300 milliard dollarǵa jetkenin atap ótti. Alaida, bul kórsetkishterdi absoliýtti jetistik dep baǵalaýǵa bolmaitynyn, toqmeiilsýge jol berilmeitinin aitty.
Tarifter men infraqurylym: jasyryn sýbsidiia dáýiri aiaqtaldy
Energetika men kommýnaldyq sharýashylyqqa qatysty aitylǵan pikirler – suhbattyń eń batyl bóligi. Prezident ashyq aitty: tómen tarifter – áleýmettik ádildik emes, aýqatty toptarǵa berilgen jasyryn sýbsidiia.
Bul tezis kópshilikke unamaýy múmkin, biraq onyń logikasy aiqyn. Tozǵan infraqurylymdy ustap turý úshin shynaiy naryqtyq mehanizmder qajet. Prezidenttiń «kim qansha tutynsa, sonsha tóleidi» qaǵidatyn engizýi – áleýmettik memleket modelin naryqtyq tártippen úilestirýge umtylys.
Sonymen qatar, memleket ataýly áleýmettik qoldaýdan bas tartpaitynyn naqtylap otyr. Iaǵni, jalpyǵa birdei arzan tarif emes, naqty muqtajǵa baǵyttalǵan kómek.
Logistika, agroónerkásip jáne týrizm: ekonomikany ártaraptandyrýdyń úsh tiregi
Suhbatta logistika, aýyl sharýashylyǵy, týrizmdi damytý máselesi sóz boldy.
Prezident suhbatynda Qazaqstandy Eýraziianyń kólik-logistikalyq habyna ainaldyrý ideiasyn taǵy da naqtylai tústi. Temirjol, avtojol, port infraqurylymyna salynatyn investitsiialar – geosaiasi táýekelder jaǵdaiynda eldiń básekege qabilettiligin saqtaýdyń joly.
Aýyl sharýashylyǵyna qatysty syn da ashyq aityldy. Sýbsidiia kóp, biraq nátije kúmándi. Bul jerde Prezident kooperatsiia ideiasyn alǵa tartyp, masyldyq psihologiiadan arylý qajettigin meńzedi. Bul – agrarlyq saiasattaǵy ideologiialyq betburys.
«Eń aldymen, mal sharýashylyǵyn damytý kerek. 2035 jylǵa qarai álemde mal etin tutyný kólemi 233 million tonnaǵa deiin ósedi. Soǵan sáikes, onyń importy 27 million tonnaǵa deiin artady. Qazaqstannyń, syrtqa, ásirese, Aziia elderine et shyǵaratyn iri eksporttaýshyǵa ainalatyn múmkindigi bar», - dedi Prezident.
Týrizm salasyna kelgende Memleket basshysy jaýapty tulǵalardyń nemqurailyǵyn, jalǵan ekobelsendilikti, salanyń ishki básekesin jasyrmai synady.
«Men Úkimetke eskertý jasaǵannan keiin týrizmdi damytý jumystary jandana tústi. Alaida, aldymyzda uzaq ta kúrdeli jol tur. Bul – ekonomika, mádeniet, qaýipsizdik jáne biznes – barlyǵy bir jerge toǵysatyn kúrdeli sala. Munda óz jumysyna jan-tánimen berilgen kásibi mamandar, eń bastysy, naǵyz otanshyl azamattar jumys isteýi kerek. Týrizm salasynda jalqaýlyq pen nemqurailylyqqa, ashkózdik pen dórekilikke jol joq», - dedi Memleket basshysy.
Tsifrlandyrý, jasandy intellekt
Memleket basshysy Qazaqstanda 2026 jyl Tsifrlandyrý jáne jasandy intellekt jyly dep jariialanǵanyn eske saldy.
«Bul elimiz úshin tarihi múmkindik ekenin jańa ǵana aityp óttik. Túbegeili tsifrlyq ózgerister jasap, jasandy intellektini engizý ekonomikanyń jáne basqa da kóptegen salanyń damýyna tyń serpin beredi. Memleketti basqarýdan bastap, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý salasyna deiin – barlyq baǵytta ósip-órkendeýge jol ashady. Táýelsizdigimizdiń 35 jyldyǵy – elimiz úshin aitýly data ári osyǵan deiin júrip ótken jolymyzdy oi eleginen ótkizip, bolashaqqa jospar quratyn sát. Táýelsizdiktiń mereili belesin as ta tók naýqanshyldyqqa ainaldyrmaý kerek, bul Qazaqstannyń ósip-órkendeýiniń simvoly bolýǵa tiis», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
«Taza Qazaqstan» aktsiiasy jalǵasady
Memleket basshysynyń bastamasymen 2024 jyly qolǵa alynǵan aktsiia búginde halyqtyq sipatqa ie bolyp otyr. 2025 jyly jalpyulttyq is-shara aiasynda respýblika aýmaǵynda 2,4 millionǵa jýyq kóshet otyrǵyzylǵan.
Prezident «Taza Qazaqstan» aktsiiasyn aldaǵy ýaqytta da erekshe nazarynda ustaitynyn airyqsha atap ótti.
«Bul jumystyń mán-mańyzy óte zor. Sebebi, «Taza Qazaqstan» jurtty únemshil ári aqpeiil bolýǵa, dańǵazalyqtan arylýǵa, únemi izdenip, alǵa umtylýǵa, ortaq jaýapkershilikti umytpaýǵa, elge janashyrlyq tanytyp, qaiyrymdylyq jasaýǵa úndeidi. Bizdiń bastamamyzben Birikken Ulttar Uiymy 2026 jyldy Halyqaralyq eriktiler jyly dep jariialady. Bul qadam «Taza Qazaqstan» ideiasymen tolyq úndesedi. Men osy jalpyhalyqtyq qozǵalysty airyqsha mańyzdy ideologiialyq aktsiia dep sanaimyn. Óitkeni, tazalyq degenimiz – maǵynasy tereń, mazmuny san qyrly uǵym. Tazalyq uǵymy jan dúnieniń de, jer dúnieniń de toqyraýyn emes, gúldenýin, kirshiksiz taza bolýyn bildiredi. Túptep kelgende, tazalyq ult bolmysynyń ózegine ainalýǵa tiis», - dedi Memleket basshysy.
Zańsyz shyǵarylǵan aktivter qaitarylyp, el igiligine jumsalyp jatyr
Memleket basshysy suhbatynda syrtqa zańsyz shyǵarylǵan aktivterdi elge qaitarý jónindegi aýqymdy jumys jalǵasyp jatqanyn atap ótti. Máselen, búginge deiin oligopoliia ókilderinen 1,3 trillion teńgeden astam qarjy óndirilip, sonyń 1 trillion teńgeden astamy memleket qazynasyna túsken. Arnaiy memlekettik qordaǵy qarajat esebinen elimizde jalpy quny 482 milliard teńge bolatyn 434 áleýmettik jáne kommýnaldyq nysan salynyp jatyr. Onyń qatarynda 227 sýmen qamtamasyz etý, 183 densaýlyq saqtaý, 11 bilim berý, 5 sport, 8 infraqurylym nysanynyń qurylysy bar. Sondai-aq, Pavlodar, Arqalyq, Balqash qalalaryndaǵy áýejailar jańǵyrtylyp jatyr.
Aktivteri kúmán týdyryp, kúdikke ilingen adamdardyń kóbi qarjysyn elge investitsiia retinde salýǵa niet bildirgen. Olarmen jalpy somasy 5 trillion teńgeden asatyn kelisimder jasalǵan. Bul qarajat esebinen investitsiialyq jáne áleýmettik jobalardy júzege asyrýdy josparlap otyr. Onyń ishinde týristik, kólik-logistikalyq ortalyqtar, taý-ken, metallýrgiia, energetika sektorlaryna qatysty jobalar bar. Ádettegidei, bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádeniet, sport salalaryna, sondai-aq, muqtaj jandardy ońaltý jáne áleýmettik ortaǵa beiimdeý baǵdarlamalary qarjylandyrylady.
