مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ دەستٷرگە ساي جىل باسىندا «Turkistan» باسىلىمىنا اۋقىمدى سۇحبات بەرٸپ, ەل دامۋىنا قاتىستى بٸرنەشە مەسەلەنٸ كٶتەردٸ. پرەزيدەنت بۇل سۇحباتىندا ٶتكەن جىلدى قورىتىندىلاپ قانا قويماي, مەملەكەتتٸڭ الداعى جىلدارعا ارنالعان ستراتەگييالىق باعىتىن, بيلٸكتٸڭ قوعام الدىنداعى جاۋاپكەرشٸلٸك فيلوسوفيياسىن اشىپ كٶرسەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
سالىق تٶلەسەڭٸز – قىزمەت كٶرسەتٸلەدٸ, ينفراقۇرىلىم سالىنادى, قاۋٸپسٸز ورتا قالىپتاسادى
پرەزيدەنت سۇحباتىنىڭ باسىم بٶلٸگٸن سالىق رەفورماسىنىڭ جەنە «تاريفتٸ ينۆەستيتسيياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسىنىڭ ماڭىزىنا ارنادى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پايىمىنشا, جاڭا سالىق كودەكسٸ, بٸرٸنشٸ كەزەكتە, قازٸرگٸ زامانعى قوعامدىق كەلٸسٸمشارت سانالادى. وندا سالىقتار اۋىرتپالىق رەتٸندە قابىلدانباۋعا تيٸس.
«جاڭا سالىق كودەكسٸندە باقىلاۋ جاساۋعا ەمەس, ٶزارا سەرٸكتەستٸك ورناتۋعا باسا مەن بەرٸلەدٸ, ياعني, وسى ٷدەرٸسكە قاتىسۋشىلاردىڭ بەرٸ – مەملەكەت تە, بيزنەس تە, ازاماتتار دا ٶز مٸندەتٸن ادال ورىنداۋعا تيٸس. بٸرٸن-بٸرٸ ٶزارا تولىقتىرىپ تۇراتىن مۇنداي جٷيەدە سالىق تٶلەۋ اۋىرتپالىق رەتٸندە قابىلدانبايتىن بولادى. تٷپتەپ كەلگەندە, سالىق تٶلەۋ دەگەنٸمٸز – زاماناۋي قوعامدىق كەلٸسٸمشارت دەگەن سٶز. سالىق تٶلەسەڭٸز – قىزمەت كٶرسەتٸلەدٸ, ينفراقۇرىلىم سالىنادى, قاۋٸپسٸز ورتا قالىپتاسادى, تىڭ مٷمكٸندٸكتەر پايدا بولادى. كەرەك دەسەڭٸز, بۇل – ەدٸلدٸك بولۋ ٷشٸن جٷكتەمەنٸ قايتا بٶلۋ قۇرالى, ەلەۋمەتتٸك تۇرعىدان ەلسٸزدەردٸ قولداۋ جەنە ەكونوميكالىق تۇرعىدان «بەلسەندٸ ورتانى» ودان ەرٸ دامىتۋ تەسٸلٸ», - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت 2025 جىلدىڭ باستى نەتيجەسٸ رەتٸندە ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ 6 پايىزدان اسقانىن, ٸشكٸ جالپى ٶنٸمنٸڭ 300 ميلليارد دوللارعا جەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. الايدا, بۇل كٶرسەتكٸشتەردٸ ابسوليۋتتٸ جەتٸستٸك دەپ باعالاۋعا بولمايتىنىن, توقمەيٸلسۋگە جول بەرٸلمەيتٸنٸن ايتتى.
تاريفتەر مەن ينفراقۇرىلىم: جاسىرىن سۋبسيدييا دەۋٸرٸ اياقتالدى
ەنەرگەتيكا مەن كوممۋنالدىق شارۋاشىلىققا قاتىستى ايتىلعان پٸكٸرلەر – سۇحباتتىڭ ەڭ باتىل بٶلٸگٸ. پرەزيدەنت اشىق ايتتى: تٶمەن تاريفتەر – ەلەۋمەتتٸك ەدٸلدٸك ەمەس, اۋقاتتى توپتارعا بەرٸلگەن جاسىرىن سۋبسيدييا.
بۇل تەزيس كٶپشٸلٸككە ۇناماۋى مٷمكٸن, بٸراق ونىڭ لوگيكاسى ايقىن. توزعان ينفراقۇرىلىمدى ۇستاپ تۇرۋ ٷشٸن شىنايى نارىقتىق مەحانيزمدەر قاجەت. پرەزيدەنتتٸڭ «كٸم قانشا تۇتىنسا, سونشا تٶلەيدٸ» قاعيداتىن ەنگٸزۋٸ – ەلەۋمەتتٸك مەملەكەت مودەلٸن نارىقتىق تەرتٸپپەن ٷيلەستٸرۋگە ۇمتىلىس.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك قولداۋدان باس تارتپايتىنىن ناقتىلاپ وتىر. ياعني, جالپىعا بٸردەي ارزان تاريف ەمەس, ناقتى مۇقتاجعا باعىتتالعان كٶمەك.
لوگيستيكا, اگروٶنەركەسٸپ جەنە تۋريزم: ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋدىڭ ٷش تٸرەگٸ
سۇحباتتا لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, تۋريزمدٸ دامىتۋ مەسەلەسٸ سٶز بولدى.
پرەزيدەنت سۇحباتىندا قازاقستاندى ەۋرازييانىڭ كٶلٸك-لوگيستيكالىق حابىنا اينالدىرۋ يدەياسىن تاعى دا ناقتىلاي تٷستٸ. تەمٸرجول, اۆتوجول, پورت ينفراقۇرىلىمىنا سالىناتىن ينۆەستيتسييالار – گەوساياسي تەۋەكەلدەر جاعدايىندا ەلدٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ساقتاۋدىڭ جولى.
اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى سىن دا اشىق ايتىلدى. سۋبسيدييا كٶپ, بٸراق نەتيجە كٷمەندٸ. بۇل جەردە پرەزيدەنت كووپەراتسييا يدەياسىن العا تارتىپ, ماسىلدىق پسيحولوگييادان ارىلۋ قاجەتتٸگٸن مەڭزەدٸ. بۇل – اگرارلىق ساياساتتاعى يدەولوگييالىق بەتبۇرىس.
«ەڭ الدىمەن, مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ كەرەك. 2035 جىلعا قاراي ەلەمدە مال ەتٸن تۇتىنۋ كٶلەمٸ 233 ميلليون تونناعا دەيٸن ٶسەدٸ. سوعان سەيكەس, ونىڭ يمپورتى 27 ميلليون تونناعا دەيٸن ارتادى. قازاقستاننىڭ, سىرتقا, ەسٸرەسە, ازييا ەلدەرٸنە ەت شىعاراتىن ٸرٸ ەكسپورتتاۋشىعا اينالاتىن مٷمكٸندٸگٸ بار», - دەدٸ پرەزيدەنت.
تۋريزم سالاسىنا كەلگەندە مەملەكەت باسشىسى جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ نەمقۇرايلىعىن, جالعان ەكوبەلسەندٸلٸكتٸ, سالانىڭ ٸشكٸ بەسەكەسٸن جاسىرماي سىنادى.
«مەن ٷكٸمەتكە ەسكەرتۋ جاساعاننان كەيٸن تۋريزمدٸ دامىتۋ جۇمىستارى جاندانا تٷستٸ. الايدا, الدىمىزدا ۇزاق تا كٷردەلٸ جول تۇر. بۇل – ەكونوميكا, مەدەنيەت, قاۋٸپسٸزدٸك جەنە بيزنەس – بارلىعى بٸر جەرگە توعىساتىن كٷردەلٸ سالا. مۇندا ٶز جۇمىسىنا جان-تەنٸمەن بەرٸلگەن كەسٸبي ماماندار, ەڭ باستىسى, ناعىز وتانشىل ازاماتتار جۇمىس ٸستەۋٸ كەرەك. تۋريزم سالاسىندا جالقاۋلىق پەن نەمقۇرايلىلىققا, اشكٶزدٸك پەن دٶرەكٸلٸككە جول جوق», - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
تسيفرلاندىرۋ, جاساندى ينتەللەكت
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاندا 2026 جىل تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت جىلى دەپ جارييالانعانىن ەسكە سالدى.
«بۇل ەلٸمٸز ٷشٸن تاريحي مٷمكٸندٸك ەكەنٸن جاڭا عانا ايتىپ ٶتتٸك. تٷبەگەيلٸ تسيفرلىق ٶزگەرٸستەر جاساپ, جاساندى ينتەللەكتٸنٸ ەنگٸزۋ ەكونوميكانىڭ جەنە باسقا دا كٶپتەگەن سالانىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپٸن بەرەدٸ. مەملەكەتتٸ باسقارۋدان باستاپ, بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا دەيٸن – بارلىق باعىتتا ٶسٸپ-ٶركەندەۋگە جول اشادى. تەۋەلسٸزدٸگٸمٸزدٸڭ 35 جىلدىعى – ەلٸمٸز ٷشٸن ايتۋلى داتا ەرٸ وسىعان دەيٸن جٷرٸپ ٶتكەن جولىمىزدى وي ەلەگٸنەن ٶتكٸزٸپ, بولاشاققا جوسپار قۇراتىن سەت. تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ مەرەيلٸ بەلەسٸن اس تا تٶك ناۋقانشىلدىققا اينالدىرماۋ كەرەك, بۇل قازاقستاننىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنٸڭ سيمۆولى بولۋعا تيٸس», - دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
«تازا قازاقستان» اكتسيياسى جالعاسادى
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن 2024 جىلى قولعا الىنعان اكتسييا بٷگٸندە حالىقتىق سيپاتقا يە بولىپ وتىر. 2025 جىلى جالپىۇلتتىق ٸس-شارا اياسىندا رەسپۋبليكا اۋماعىندا 2,4 ميلليونعا جۋىق كٶشەت وتىرعىزىلعان.
پرەزيدەنت «تازا قازاقستان» اكتسيياسىن الداعى ۋاقىتتا دا ەرەكشە نازارىندا ۇستايتىنىن ايرىقشا اتاپ ٶتتٸ.
«بۇل جۇمىستىڭ مەن-ماڭىزى ٶتە زور. سەبەبٸ, «تازا قازاقستان» جۇرتتى ٷنەمشٸل ەرٸ اقپەيٸل بولۋعا, داڭعازالىقتان ارىلۋعا, ٷنەمٸ ٸزدەنٸپ, العا ۇمتىلۋعا, ورتاق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ ۇمىتپاۋعا, ەلگە جاناشىرلىق تانىتىپ, قايىرىمدىلىق جاساۋعا ٷندەيدٸ. بٸزدٸڭ باستامامىزبەن بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمى 2026 جىلدى حالىقارالىق ەرٸكتٸلەر جىلى دەپ جارييالادى. بۇل قادام «تازا قازاقستان» يدەياسىمەن تولىق ٷندەسەدٸ. مەن وسى جالپىحالىقتىق قوزعالىستى ايرىقشا ماڭىزدى يدەولوگييالىق اكتسييا دەپ سانايمىن. ٶيتكەنٸ, تازالىق دەگەنٸمٸز – ماعىناسى تەرەڭ, مازمۇنى سان قىرلى ۇعىم. تازالىق ۇعىمى جان دٷنيەنٸڭ دە, جەر دٷنيەنٸڭ دە توقىراۋىن ەمەس, گٷلدەنۋٸن, كٸرشٸكسٸز تازا بولۋىن بٸلدٸرەدٸ. تٷپتەپ كەلگەندە, تازالىق ۇلت بولمىسىنىڭ ٶزەگٸنە اينالۋعا تيٸس», - دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەر قايتارىلىپ, ەل يگٸلٸگٸنە جۇمسالىپ جاتىر
مەملەكەت باسشىسى سۇحباتىندا سىرتقا زاڭسىز شىعارىلعان اكتيۆتەردٸ ەلگە قايتارۋ جٶنٸندەگٸ اۋقىمدى جۇمىس جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. مەسەلەن, بٷگٸنگە دەيٸن وليگوپولييا ٶكٸلدەرٸنەن 1,3 تريلليون تەڭگەدەن استام قارجى ٶندٸرٸلٸپ, سونىڭ 1 تريلليون تەڭگەدەن استامى مەملەكەت قازىناسىنا تٷسكەن. ارنايى مەملەكەتتٸك قورداعى قاراجات ەسەبٸنەن ەلٸمٸزدە جالپى قۇنى 482 ميلليارد تەڭگە بولاتىن 434 ەلەۋمەتتٸك جەنە كوممۋنالدىق نىسان سالىنىپ جاتىر. ونىڭ قاتارىندا 227 سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, 183 دەنساۋلىق ساقتاۋ, 11 بٸلٸم بەرۋ, 5 سپورت, 8 ينفراقۇرىلىم نىسانىنىڭ قۇرىلىسى بار. سونداي-اق, پاۆلودار, ارقالىق, بالقاش قالالارىنداعى ەۋەجايلار جاڭعىرتىلىپ جاتىر.
اكتيۆتەرٸ كٷمەن تۋدىرىپ, كٷدٸككە ٸلٸنگەن ادامداردىڭ كٶبٸ قارجىسىن ەلگە ينۆەستيتسييا رەتٸندە سالۋعا نيەت بٸلدٸرگەن. ولارمەن جالپى سوماسى 5 تريلليون تەڭگەدەن اساتىن كەلٸسٸمدەر جاسالعان. بۇل قاراجات ەسەبٸنەن ينۆەستيتسييالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋدى جوسپارلاپ وتىر. ونىڭ ٸشٸندە تۋريستٸك, كٶلٸك-لوگيستيكالىق ورتالىقتار, تاۋ-كەن, مەتاللۋرگييا, ەنەرگەتيكا سەكتورلارىنا قاتىستى جوبالار بار. ەدەتتەگٸدەي, بٸلٸم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, مەدەنيەت, سپورت سالالارىنا, سونداي-اق, مۇقتاج جانداردى وڭالتۋ جەنە ەلەۋمەتتٸك ورتاعا بەيٸمدەۋ باعدارلامالارى قارجىلاندىرىلادى.
