Prezident Qasym-Jomart Toqaev «Ortalyq Aziia – Japoniia» dialogynyń birinshi sammitinde sóz sóiledi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Memleket basshysy búgingi tarihi kezdesýdi uiymdastyrýǵa bastamashy bolǵany jáne qonaqjailyq tanytqany úshin Japoniia Premer-ministri Sanae Takaichige alǵys aitty.
– Damý deńgeii turǵysynan biregei megapolis sanalatyn Tokioda uiymdastyrylǵan mańyzdy forýmǵa qatysý Qazaqstan, tipti tutas Ortalyq Aziia úshin aitýly ýaqiǵa dep oilaimyn. «Ortalyq Aziia – Japoniia» dialogyn qurý týraly bastamany japon tarapy, sonyń ishinde burynǵy Syrtqy ister ministri Ioriko Kavagýchi kótergen edi. Munyń simvoldyq máni zor. Syrtqy ister ministrleri deńgeiindegi alǵashqy jiyn 2004 jyly Astanada ótti. Bul Ortalyq Aziia elderi men ózge de iri memleketter arasynda osy tektes platformalardy qurýǵa úlgi boldy, – dedi Qazaqstan Prezidenti.
Qasym-Jomart Toqaevtyń pikirinshe, mundai sammitter Ortalyq Aziianyń halyqaralyq deńgeidegi orny kúsheiip, jahandyq úderisterde mańyzdy ról atqara bastaǵanyn kórsetedi.
– Qazaq jurty japon halqynyń tarihyna, salt-dástúri men mádenietine árdaiym qurmetpen qaraidy. Kúnshyǵys eliniń kelisim, ustamdylyq, danalyq sekildi qundylyqtarǵa qurylǵan filosofiiasy qazaq halqynyń dúnietanymyna sai keledi. VII ǵasyrdyń ózinde Siotoký hanzada úilesimdi eń biik qundylyq retinde atap, birlik pen yntymaqqa úndedi. Sol tusta Japoniia «Reiva» – «Keremet úilesim» dáýirine qadam basty. Japoniianyń Ortalyq Aziia elderimen bailanysy ejelgi Uly Jibek jolynan bastaý alady, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy ǵylymi-tehnikalyq jáne tehnologiialyq progreste kósh bastap kele jatqan Japoniianyń álemdik ekonomikadaǵy jetistikterine nazar aýdardy.
Sondai-aq jan-jaqty halyqaralyq yntymaqtastyq ornatýda zor áleýetke ie Ortalyq Aziia damýdyń dańǵyl jolyna túskenin atap ótti.
Prezident Qazaqstan Japoniiamen birlesken jobalardy tabysty júzege asyrý úshin barlyq qajetti jaǵdaidy jasaýǵa, qolaily investitsiialyq orta qalyptastyrýǵa daiyn ekenin aitty.
Qasym-Jomart Toqaev qazaq-japon yqpaldastyǵynyń perspektivti baǵyttaryna toqtaldy.
Prezidenttiń Japoniiaǵa sapary aiasynda somasy 3,7 milliard dollardan asatyn 60-tan astam ekijaqty qujatqa qol qoiyldy.
«Saýda-ekonomikalyq jáne investitsiialyq bailanysty jandandyrýǵa basa mán berý qajet.
Byltyr ózara saýdanyń kólemi shamamen 2 milliard dollarǵa jetti.
Qazaqstan Japoniia naryǵyna ýran, sirek kezdesetin metaldar jáne munai jetkizedi.
Japoniia – Qazaqstan ekonomikasynyń negizgi investorlarynyń biri. Onyń elimizge quiǵan qarjy kólemi 8,5 milliard dollardan asty.
Qazaqstan uzaq ýaqyttan beri iri japon korporatsiialarymen tabysty qarym-qatynas ornatty. Biz elimizde eńbek etip jatqan Japoniianyń shaǵyn jáne orta kompaniialarynyń qyzmetine qoldaý kórsetip kelemiz.
«Ortalyq Aziia – Japoniia» formatyndaǵy biznes forýmynda ekijaqty bailanystardy jandandyryp, jańa investitsiialyq jobalardy iske asyrýda qajetti ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizetinimizge senimdimin.
Japoniiaǵa saparymnyń aiasynda 60-tan astam ekijaqty qujatqa qol qoiyldy. Onyń ishinde somasy 3,7 milliard dollardan asatyn kommertsiialyq kelisimder de bar».
Memleket basshysy Japoniia Úkimetiniń Aqtaý portyndaǵy kedendik rásimderdi jetildirýge atsalysý týraly sheshimin quptady.
«Ortalyq Aziianyń Shyǵys pen Batys, Soltústik pen Ońtústik arasyndaǵy negizgi saýda joldaryn toǵystyratyn kólik-logistika salasy Japoniia úshin tyń múmkindikterge jol ashady. Aziia men Eýropa baǵytynda qurlyq jolymen tasymaldanatyn júktiń 80 paiyzdan astamy Qazaqstan arqyly ótedi.
Transkaspii halyqaralyq kólik baǵdaryn damytý airyqsha mańyzdy.Japon Úkimeti Kaspii teńiziniń Aqtaý portyndaǵy kedendik rásimderdi jetildirýge atsalysýǵa nietti. Biz bul sheshimdi quptaimyz. Japoniia kompaniialary aldaǵy ýaqytta Orta dálizdiń temirjol, port, avtokólik jáne logistika infraqurylymyn ilgeriletýge úles qossa, barshamyzǵa paidaly bolmaq».
Prezident: «Qazaqstan dástúrli qýat kózin igerý jáne óńdeý jobalaryna japon tájiribesin, innovatsiiasy men investitsiiasyn tartýǵa múddeli»
«Taza» energetikanyń damýyn uzaq merzimdi strategiialyq basymdyq retinde qarastyramyz.
Elimiz «jasyl» tehnologiialardy qoldana otyryp, dástúrli qýat kózin igerý jáne óńdeý jobalaryna japon tájiribesin, innovatsiiasy men investitsiiasyn tartýǵa múddeli.
Geosaiasi turaqsyzdyq pen qýat kózderine suranys udaiy artyp kele jatqan jaǵdaida álem ekonomikasynyń ornyqty damýyn qamtamasyz etetin kómirsýtegi resýrstary airyqsha mańyzǵa ie.
Biz teńgerimdi ári ádil energetikalyq júiege aýysý qajet degen ustanymdy qoldaimyz.
Qazaqstan kómir óndirisi boiynsha álemdegi on úzdik eldiń qataryna kiredi. Kómir elimizdiń energetikalyq balansynyń shamamen 70 paiyzyn quraidy.
Sondyqtan osy tabiǵi bailyǵymyzdy qýatty energiia kózi retinde paidalaný úshin eń ozyq tehnologiialardy tartýǵa beiilmiz».
Qasym-Jomart Toqaev: «Qazaqstannyń resýrs áleýetin Japoniianyń atom energetikasy salasyndaǵy úzdik tehnologiialarymen ushtastyrý tyń múmkindikterge jol ashady»
«Iadrolyq energetikanyń «jasyl» ekonomika kún tártibindegi máni zor.
Álemdegi iadrolyq otynnyń shamamen 40 paiyzyn Qazaqstan qamtamasyz etedi. Dúnie júzindegi elektr energiiasynyń 10 paiyzǵa jýyǵyn atom elektr stantsiialary óndiretinin eskersek, bul óte mańyzdy.
Qazaqstannyń resýrs áleýetin Japoniianyń atom energetikasy salasyndaǵy úzdik tehnologiialarymen ushtastyrý osy strategiialyq saladaǵy tyń múmkindikterge, sonyń ishinde innovatsiialardy engizýge jol ashady.
Ásirese, iadrolyq qaldyqtardy basqarý, iadrolyq qaýipsizdik, azamattyq qorǵanys salalaryna joǵary sanatty maman daiarlaý baǵytyndaǵy jobalar qyzyǵýshylyq týdyrady».