Prezidenttiń «Ádiletti Qazaqstannyń ekonomikalyq baǵdary» atty Qazaqstan halqyna Joldaýynda berilgen tapsyrmasyn oryndaý maqsatynda Úkimet jol infraqurylymyn jaqsartý jónindegi aýqymdy memlekettik baǵdarlamany iske asyrýda. Atap aitqanda, ol elimizdiń kólik jelisin damytýǵa baǵyttalǵan.
2024 jyly jol-qurylys jumystarynyń kólemi rekordty 12 myń shaqyrymǵa jetedi, onyń 8 myń shaqyrymy elimizdiń óńirlerin bailanystyratyn strategiialyq mańyzy bar kólik kúre joldaryn qamtamasyz etetin respýblikalyq joldardy quraidy. Qalǵan 4 myń shaqyrymy – jergilikti mańyzy bar joldar.
Jyl sońyna deiin 7 myń shaqyrym joldyń qurylysy, rekonstrýktsiiasy jáne jóndeý jumystary aiaqtalady dep josparlanýda.
Búgingi tańda, mysaly, «Qaraǵandy – Almaty», «Taldyqorǵan – Óskemen» jáne «Aqtóbe – Atyraý – Astrahan» siiaqty iri kólik kúre joldaryn rekonstrýktsiialaý jumystary aiaqtalady. Bul jobalar jol júrý ýaqytyn qysqartady, kólik shyǵyndaryn azaitady ári jol qaýipsizdigin arttyrady. Atalǵan jobalardyń jalpy uzyndyǵy – 2 myń shaqyrym.
Túrkistan oblysynda Shaqpaq baba asýynda týnnel qurylysy aiaqtalyp qaldy. Onyń uzyndyǵy – 840 metr. Qurylys aimaq úshin úlken mańyzǵa ie, óitkeni asý «Batys Eýropa – Batys Qytai» kólik dáliziniń kúrdeli bóligi bolyp sanalady. Qazirgi ýaqytta beton men asfalt tóselip, negizgi qurylys jumystary aiaqtaldy. Búginde beinebaqylaý júielerin, jeldetý jáne órtke qarsy jabdyqtardy ornatý boiynsha iske qosý-retteý jumysy júrgizilýde.
Kólik infraqurylymyn damytýdaǵy taǵy bir mańyzdy obekt – Almaty oblysyndaǵy Shamalǵan stansasynda avtomobil joly ótpesiniń salynýy. Ótkeldiń ashylýy avtokólikterdiń temir joldardan qaýipsiz ári kedergisiz ótýin qamtamasyz etýi tiis.
Qazaqstannyń shyǵysynda uzyndyǵy 1 316 metr Buqtyrma sý qoimasy arqyly ótetin kópir ótkeliniń qurylysy aiaqtalýda. Kópirdiń ózinen bólek, joba jalpy uzyndyǵy 19 shaqyrym bolatyn kirme joldyń qurylysyn qamtidy, bul Shyǵys Qazaqstan oblysynda kólik qatynasyn jaqsartýǵa múmkindik beredi. Qazirgi ýaqytta 21 tirekti ornatý jáne 20 metall aralyqty montajdaý jumystary aiaqtaldy. Kópir men kirme jolǵa asfaltbeton jamylǵysyn tóseý jumysy júrgizilýde.
Bul kópir óńir úshin strategiialyq mańyzǵa ie, óitkeni buryn shalǵai aýdandardyń turǵyndary parom ótkelin paidalanýǵa májbúr bolǵan. Jańa kópir jol júrý ýaqytyn qysqartyp qana qoimaidy, sonymen qatar qozǵalys qaýipsizdigin qamtamasyz etedi.
Qazaqstan Respýblikasynyń Kólik ministrligi jol infraqurylymyn damytýdyń 2029 jylǵa deiingi uzaqmerzimdi strategiiasyn odan ári iske asyrýda. Máselen, bul baǵdarlamaǵa «Aqtóbe – Ulǵaisyn», «Qaraǵandy – Jezqazǵan» siiaqty perspektivaly jobalar jáne Saryaǵash qalasyn ainalyp ótý qurylysy engizilgen. Barlyq joba bir merdiger uiymnyń joldy jobalap, salýyn jáne keiinnen kútip ustaýyn kózdeitin ERSM-kelisimsharty boiynsha iske asyrylatyn bolady.
Sonymen qatar Qazaqstannyń ońtústik jáne ortalyq óńirlerin bailanystyratyn «Qyzylorda – Jezqazǵan» avtojolyn rekonstrýktsiialaý jumysy bastaldy. Rekonstrýktsiia jol tósemin jaqsartý, jol jiekterin nyǵaitý jáne infraqurylymdy jańǵyrtý boiynsha keshendi jumysty qamtidy. Bul joba uzaq ýaqytqa sozylǵan problemalardy sheshýge múmkindik beredi jáne osy magistral boiynsha qaýipsiz ári jaily qozǵalysty qamtamasyz etedi.
Buǵan qosa, avtojol infraqurylymyn damytý sheńberinde QDB arqyly qarjylandyrylatyn, qurylymdy kúsheite otyryp, joldardy ortasha jóndeýdiń aýqymdy baǵdarlamasy iske qosyldy. Atalǵan baǵdarlama 20 jyldan astam jóndeý júrgizilmegen ýchaskelermen qosa, 2,5 myń shaqyrym respýblikalyq joldardy qamtidy.
Jobalar tizbesine «Jezqazǵan – Petropavl», «Qandyaǵash – Shalqar – Yrǵyz», «Qaraǵandy – Aiagóz – Boǵas» jáne «Semei – Barnaýl» joldaryn ortasha jóndeýden ótkizý engizilgen. Bul jobalardy iske asyrý aldaǵy jyldarǵa qaýipsiz ári jaily qozǵalysty qamtamasyz ete otyryp, búkil el boiynsha joldardyń jaǵdaiyn jaqsartýǵa yqpal etedi.
