پرەزيدەنتتٸڭ «ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق باعدارى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا بەرٸلگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا ٷكٸمەت جول ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جٶنٸندەگٸ اۋقىمدى مەملەكەتتٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋدا. اتاپ ايتقاندا, ول ەلٸمٸزدٸڭ كٶلٸك جەلٸسٸن دامىتۋعا باعىتتالعان.
2024 جىلى جول-قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كٶلەمٸ رەكوردتى 12 مىڭ شاقىرىمعا جەتەدٸ, ونىڭ 8 مىڭ شاقىرىمى ەلٸمٸزدٸڭ ٶڭٸرلەرٸن بايلانىستىراتىن ستراتەگييالىق ماڭىزى بار كٶلٸك كٷرە جولدارىن قامتاماسىز ەتەتٸن رەسپۋبليكالىق جولداردى قۇرايدى. قالعان 4 مىڭ شاقىرىمى – جەرگٸلٸكتٸ ماڭىزى بار جولدار.
جىل سوڭىنا دەيٸن 7 مىڭ شاقىرىم جولدىڭ قۇرىلىسى, رەكونسترۋكتسيياسى جەنە جٶندەۋ جۇمىستارى اياقتالادى دەپ جوسپارلانۋدا.
بٷگٸنگٸ تاڭدا, مىسالى, «قاراعاندى – الماتى», «تالدىقورعان – ٶسكەمەن» جەنە «اقتٶبە – اتىراۋ – استراحان» سيياقتى ٸرٸ كٶلٸك كٷرە جولدارىن رەكونسترۋكتسييالاۋ جۇمىستارى اياقتالادى. بۇل جوبالار جول جٷرۋ ۋاقىتىن قىسقارتادى, كٶلٸك شىعىندارىن ازايتادى ەرٸ جول قاۋٸپسٸزدٸگٸن ارتتىرادى. اتالعان جوبالاردىڭ جالپى ۇزىندىعى – 2 مىڭ شاقىرىم.
تٷركٸستان وبلىسىندا شاقپاق بابا اسۋىندا تۋننەل قۇرىلىسى اياقتالىپ قالدى. ونىڭ ۇزىندىعى – 840 مەتر. قۇرىلىس ايماق ٷشٸن ٷلكەن ماڭىزعا يە, ٶيتكەنٸ اسۋ «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» كٶلٸك دەلٸزٸنٸڭ كٷردەلٸ بٶلٸگٸ بولىپ سانالادى. قازٸرگٸ ۋاقىتتا بەتون مەن اسفالت تٶسەلٸپ, نەگٸزگٸ قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالدى. بٷگٸندە بەينەباقىلاۋ جٷيەلەرٸن, جەلدەتۋ جەنە ٶرتكە قارسى جابدىقتاردى ورناتۋ بويىنشا ٸسكە قوسۋ-رەتتەۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلۋدە.
كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋداعى تاعى بٸر ماڭىزدى وبەكت – الماتى وبلىسىنداعى شامالعان ستانساسىندا اۆتوموبيل جولى ٶتپەسٸنٸڭ سالىنۋى. ٶتكەلدٸڭ اشىلۋى اۆتوكٶلٸكتەردٸڭ تەمٸر جولداردان قاۋٸپسٸز ەرٸ كەدەرگٸسٸز ٶتۋٸن قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس.
قازاقستاننىڭ شىعىسىندا ۇزىندىعى 1 316 مەتر بۇقتىرما سۋ قويماسى ارقىلى ٶتەتٸن كٶپٸر ٶتكەلٸنٸڭ قۇرىلىسى اياقتالۋدا. كٶپٸردٸڭ ٶزٸنەن بٶلەك, جوبا جالپى ۇزىندىعى 19 شاقىرىم بولاتىن كٸرمە جولدىڭ قۇرىلىسىن قامتيدى, بۇل شىعىس قازاقستان وبلىسىندا كٶلٸك قاتىناسىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 21 تٸرەكتٸ ورناتۋ جەنە 20 مەتالل ارالىقتى مونتاجداۋ جۇمىستارى اياقتالدى. كٶپٸر مەن كٸرمە جولعا اسفالتبەتون جامىلعىسىن تٶسەۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلۋدە.
بۇل كٶپٸر ٶڭٸر ٷشٸن ستراتەگييالىق ماڭىزعا يە, ٶيتكەنٸ بۇرىن شالعاي اۋدانداردىڭ تۇرعىندارى پاروم ٶتكەلٸن پايدالانۋعا مەجبٷر بولعان. جاڭا كٶپٸر جول جٷرۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ قانا قويمايدى, سونىمەن قاتار قوزعالىس قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەدٸ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كٶلٸك مينيسترلٸگٸ جول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋدىڭ 2029 جىلعا دەيٸنگٸ ۇزاقمەرزٸمدٸ ستراتەگيياسىن ودان ەرٸ ٸسكە اسىرۋدا. مەسەلەن, بۇل باعدارلاماعا «اقتٶبە – ۇلعايسىن», «قاراعاندى – جەزقازعان» سيياقتى پەرسپەكتيۆالى جوبالار جەنە سارىاعاش قالاسىن اينالىپ ٶتۋ قۇرىلىسى ەنگٸزٸلگەن. بارلىق جوبا بٸر مەردٸگەر ۇيىمنىڭ جولدى جوبالاپ, سالۋىن جەنە كەيٸننەن كٷتٸپ ۇستاۋىن كٶزدەيتٸن ەرسم-كەلٸسٸمشارتى بويىنشا ٸسكە اسىرىلاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك جەنە ورتالىق ٶڭٸرلەرٸن بايلانىستىراتىن «قىزىلوردا – جەزقازعان» اۆتوجولىن رەكونسترۋكتسييالاۋ جۇمىسى باستالدى. رەكونسترۋكتسييا جول تٶسەمٸن جاقسارتۋ, جول جيەكتەرٸن نىعايتۋ جەنە ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ بويىنشا كەشەندٸ جۇمىستى قامتيدى. بۇل جوبا ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلعان پروبلەمالاردى شەشۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ جەنە وسى ماگيسترال بويىنشا قاۋٸپسٸز ەرٸ جايلى قوزعالىستى قامتاماسىز ەتەدٸ.
بۇعان قوسا, اۆتوجول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ شەڭبەرٸندە قدب ارقىلى قارجىلاندىرىلاتىن, قۇرىلىمدى كٷشەيتە وتىرىپ, جولداردى ورتاشا جٶندەۋدٸڭ اۋقىمدى باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلدى. اتالعان باعدارلاما 20 جىلدان استام جٶندەۋ جٷرگٸزٸلمەگەن ۋچاسكەلەرمەن قوسا, 2,5 مىڭ شاقىرىم رەسپۋبليكالىق جولداردى قامتيدى.
جوبالار تٸزبەسٸنە «جەزقازعان – پەتروپاۆل», «قاندىاعاش – شالقار – ىرعىز», «قاراعاندى – اياگٶز – بوعاس» جەنە «سەمەي – بارناۋل» جولدارىن ورتاشا جٶندەۋدەن ٶتكٸزۋ ەنگٸزٸلگەن. بۇل جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ الداعى جىلدارعا قاۋٸپسٸز ەرٸ جايلى قوزعالىستى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, بٷكٸل ەل بويىنشا جولداردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتەدٸ.
