Búginde Qazaqstan Qarýly kúshterinde 7 myńǵa jýyq áiel qyzmet atqarady. Olardyń myńǵa jýyǵy ofitser bolsa, 6 myńnan astamy kelisimshart negizinde eńbek etedi. Sonymen birge 11 áiel basshylyq qyzmette júr. Áiel áskeri qyzmetshiler arasynda polkovnik shenine deiin kóterilgender de, Qazaqstan tarihynda general dárejesine teń joǵary shenge ie bolǵan tuńǵysh áiel de bar. Dalanews.kz olardyń qyzmet joly men jetistikterine qatysty resmi málimetterdi jinaqtady.
Qorǵanys ministrliginiń málimetine súiensek, búginde áiel áskeri qyzmetshiler jetken eń joǵary áskeri shen polkovnik bolyp sanalady.
Máselen, 2025 jyly vedomstvo Qarýly kúshterde 32 áiel polkovnik qyzmet atqarǵanyn habarlaǵan. Al 2026 jyly áiel áskeri qyzmetshilerdiń jalpy sany jańartylǵanymen, polkovnik shenindegi áielderdiń naqty sany jariialanbaǵan.
Qazaqstannyń tuńǵysh áiel generaly
Qazaqstan tarihyndaǵy tuńǵysh áiel general retinde Sáýle Aitbaeva belgili. Ol 2013 jyly 6 mamyrda Prezident Jarlyǵymen III synypty memlekettik ádilet keńesshisi synyptyq shenine ie boldy. Bul prokýratýra organdaryndaǵy eń joǵary synyptyq shenderdiń biri sanalady jáne mártebesi jaǵynan áskeri júiedegi general-maior ataǵyna teńestirilgen. Osylaisha Sáýle Aitbaeva Qazaqstanda general dárejesine teń joǵary shen alǵan alǵashqy áiel retinde el tarihyna endi.
Ol kezde Aitbaeva Qazaqstan Respýblikasy Bas prokýratýrasynyń Quqyqtyq statistika jáne arnaýly esepke alý jónindegi komitetiniń tóraǵasy qyzmetin atqarǵan. Quqyq qorǵaý organdary akademiiasy da ony Qazaqstandaǵy tuńǵysh áiel general retinde kórsetedi.
Sáýle Aitbaeva prokýratýra júiesinde 30 jyldan astam eńbek etti. Ár jyldary tergeýshi, prokýrordyń kómekshisi, aýdan prokýrorynyń orynbasary, oblystyq prokýratýradaǵy basshylyq qyzmetterdi atqardy. Keiin Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statistika jáne arnaýly esepke alý jónindegi komitetin basqardy.
2019 jyly Senat depýtaty bolyp taǵaiyndalsa, keiin Qazaqstandaǵy Bala quqyqtary jónindegi ýákil qyzmetine kiristi.
Mara Raiymova
Qazaqstan armiiasynda joǵary áskeri laýazymdarǵa deiin kóterilgen áielderdiń qatarynda zapastaǵy polkovnik Mara Raiymova da bar. Ol áskeri qyzmette uzaq jyldyq tájiribesiniń arqasynda "Astana" óńirlik qolbasshylyǵy qolbasshysynyń orynbasary laýazymyna deiin kóterildi. Bul áiel áskeri qyzmetshiler jetken eń joǵary basshylyq qyzmetterdiń biri sanalady.
Qorǵanys ministrliginiń málimetinshe, Mara Raiymova áskeri basqarý salasynda uzaq jyl eńbek etip, jeke quramdy daiarlaý men áskeri qyzmetti uiymdastyrý baǵytynda jaýapty mindetter atqarǵan. Keiin zapastaǵy ofitser retinde áskeri-patriottyq tárbie men jastardy áskeri qyzmetke baýlý isine de belsendi aralasyp keledi.
Gaýhar Syrlybaeva
Polkovnik Gaýhar Syrlybaeva da áskeri basqarý júiesinde joǵary qyzmet atqarǵan.
2016 jyly ol Almaty qalasynyń Alataý aýdandyq qorǵanys isteri jónindegi basqarmasyna basshylyq etken alǵashqy áiel atandy. Keiin Almaty qalasy qorǵanys isteri jónindegi departamenti bastyǵynyń orynbasary qyzmetin atqardy.
Janar Ospanova
Podpolkovnik Janar Ospanova Qarýly kúshter qatarynda 1996 jyldan beri qyzmet etip keledi.
Ol 23366 áskeri bóliminde komandirdiń tárbie jáne ideologiialyq jumys jónindegi orynbasary bolǵan. Bul qyzmette áskeri tártipti saqtaý, jeke quramnyń moraldyq-psihologiialyq daiyndyǵyn qamtamasyz etý jáne tárbielik jumystardy uiymdastyrý mindetteri júkteledi.
Olga Rypakova
Olimpiada chempiony Olga Rypakova da áskeri salada qyzmet atqarǵan.
Qorǵanys ministrliginiń málimetinshe, ol Qazaqstan Qarýly kúshterinde podpolkovnik sheninde qyzmet atqaryp, Sport komitetiniń shtattyq komandalardy daiarlaý ortalyǵy bastyǵynyń orynbasary boldy.
Bul qyzmette Olga Rypakova áskeri sportshylardy halyqaralyq jarystarǵa daiyndaý, áskeri sportty damytý jáne ulttyq qurama komandalardyń jumysyn úilestirý baǵyttaryna jaýap berdi.
Ardana Botai
Qazaqstan áskeri aviatsiiasyndaǵy erekshe esimderdiń biri - Ardana Botai.
Qorǵanys ministrligi ony Qazaqstan áskeri aviatsiiasyndaǵy jalǵyz áiel ushqysh-joiǵysh retinde tanystyrǵan. Aǵa leitenant Ardana Botai Sý-30SM joiǵysh ushaǵynyń ekipaj komandiri retinde jeke ushýdy oryndaǵan qazaqstandyq áiel retinde tarihqa endi. Qazirgi ýaqytta ol Qaraǵandy aviatsiialyq bazasynda qyzmet etedi.
Ardana Botaidyń áskeri sheni general nemese polkovnik deńgeiinde bolmasa da, onyń jetistigi áielderdiń áskeri aviatsiiadaǵy múmkindiginiń keńeiip kele jatqanyn kórsetedi.
Áielder áskerde qandai qyzmet atqarady?
Qorǵanys ministrliginiń málimetinshe, búginde áielder Qarýly kúshterdiń barlyq ásker túrleri men qurylymdarynda eńbek etedi.
Olar áskeri meditsina, psihologiia, quqyq, qarjy, bailanys, kadr qyzmeti, aqparattyq tehnologiialar jáne materialdyq-tehnikalyq qamtamasyz etý salalarynda jumys isteidi.
Sonymen qatar shtab ofitseri, áskeri ushqysh, nusqaýshy, mergen jáne arnaiy maqsattaǵy bólimderdiń áskeri qyzmetshisi retinde de mindet atqarady. Olar parashiýtpen sekirip, ushqyshsyz ushý apparattaryn basqarady ári jaýyngerlik kezekshilikke qatysady.
Nelikten Qazaqstanda áielder arasynda áskeri general joq?
Qazaqstan zańnamasy áielderdiń general áskeri ataǵyn alýyna eshqandai shekteý qoimaidy. Mundai ataq áskeri qyzmet ótiline, atqarǵan laýazymyna jáne sol qyzmet boiynsha kózdelgen shekti áskeri shenge qarai beriledi.
Ádette general ataǵy ásker túrleriniń bas qolbasshylaryna, óńirlik qolbasshylyqtardyń basshylaryna nemese Qorǵanys ministrligi men Bas shtabtaǵy joǵary basshylyq qyzmetterdi atqaratyn ofitserlerge beriledi.
