Pitir, sadaqany meshit salýǵa baǵyttaý kerek – jýrnalist

Pitir, sadaqany meshit salýǵa baǵyttaý kerek – jýrnalist
Belgili jýrnalist Marat Toqashbaev aǵamyz taiaýda Almatydaǵy Ortalyq meshitte bolyp Qadyr túniniń ǵibadatyna qatysyp, Qadyr túnine jinalǵan qaýymǵa quttyqtaý sózin arnap, artynan Qazaqstandaǵy meshitterdiń jaiyn áńgimelep berdi, – dep habarlaidy Dalanews.kz.

Internet jelisinde: «Meshitter nege kóbeiip ketti?», «Meshit ornyna mektep nege salynbaidy?» degen tárizdi túrli suraqtar (keibireýi arandatýshylyq piǵylda) týyndap jatady. Bul shynymen de osyndai ma? Búkil álemdegi jaǵdai qandai? Qazaqstandaǵy jaǵdai qandai?

Qazaqstanda dál búgingi kúnde jalpy bilim beretin mektep sany – 7475. Jeke menshik mektepter 400-den asty. Memlekettik mektep qurylystary tolyqtai biýdjet esebinen salynady.

Al memleket esebinen birde bir meshit salynǵan emes! Meshit qurylystary tolyqtai jekemenshik tulǵalardyń qaiyrymdylyq qyzmetiniń arqasynda jrgiziledi.


Meshit salýda halyqaralyq deńgeimen salystyrǵanda Qazaqstan qai tusta? Endi osy suraqtarǵa birtindep jaýap berip kórelik.

Musylmandar sany eń kóp memleket Indoneziia halqynyń 90 paiyzy musylman, shamamen 250 million halyq bar. Sol Indoneziiada meshitterdiń jalpy sany 1 mln-nan asady eken. Pákstanda meshitter sany 600 myńdai.

Iranda 1979 jyly 25 000 meshit bolsa, qazir meshitter sany úsh ese kóbeiip 79 000-ǵa jetken.

Túrkiiada meshitter sany jyldan jylǵa kóbeiip keledi. Sońǵy derekterde Túrkiiadaǵy meshitter sany 90 myńǵa taiaǵan. Bir Stambuldyń ózinde juma namaz óteletin 3370 jámi-meshit bar. Al tek qaladaǵy namazhanalar sany 40 myńnan asatyn kórinedi.

AQSh-ta meshitter sany – 2800. Bir Niý-Iorkte 257 meshit jumys isteidi. AQSh-ty qazir 10 millionnan astam musylman mekendeidi.


Frantsiiada 2600-dei meshit bar. Bir Parijdiń ózinde júzge tarta meshit jumys isteidi.

Angliiada eń alǵashqy meshit 1924 jyly salynsa qazir musylman ǵibadathanalarynyń sany 2500-ge jetip qaldy. 2001 jyldan beri Londonda adam kelmeitindikten 500-den astam shirkeý jabylyp, kerisinshe olardyń ornyna 423 meshit ashylǵan. Britandyqtar qazir «aǵylshyndyq hristiandyqtyń qirandylary ornynda gúldengen Londonstan paida bolyp keledi» dep qaljyńdaityn boldy. Tipti, Londonnyń Hitro áýejaiynda namaz oqityn oryn bar.

Reseide 25 millionǵa jýyq musylman bolsa oǵan 2500-dei meshit qyzmet etedi.

Italiiada 500-den astam meshit bar.

Sońǵy on jylda Japoniiada musylmandar sany eki esege kóbeigen. Qazir Japoniiada 110 meshit jumys isteidi. Munda eń úlken problema – musylmandardy jerleý. Oryn jetistpeidi.

Ońtústik Koreiada 300 myńdai musylman bar.

Sonaý alystaǵy Braziliiada 150 meshit bar.

Qazaqstandaǵy meshitter sany 2500-dei ǵana. Onyń kóbi 50 adamdyq, júz adamdyq shaǵyn aýyldyq meshitter. 2 million astam halyq turatyn Almatyda namaz oqýǵa yntaly 500 myńnan astam adam bolady dep eseptesek, halyqaralyq norma boiynsha oǵan 300-den astam meshit qajet eken. Almatyda qazir bary 53 qana meshit!


Biyl Qazaqstan halqy 20 millionǵa jetkeli otyr. Onyń keminde 15 millionǵy musylman. Bir ǵibadathanaǵa ortasha eseppen sheteldik ólshemde 1600 adam keledi dep eseptesek 15 millionǵa musylmanǵa keminde 7500 meshit qajet. Sondyqtan pitir, zeket, sadaqa siiaqty qaiyr-ihsandaryńyzdy kárip-kásir, músápir jandarmen birge meshit qurylystaryna baǵyshtaý da úlken saýap bolyp tabylady.