Órkendeý jolyndaǵy Oral qalasy
Qala ákiminiń aitýynsha 2017 jyldyń 9 aiynyń esebi boiynsha qalalyq biýdjetke 16404,2 mln.teńge túsim tústi. Ol jalpy salyq bazasynyń 25,5% quraidy. Negizgi kapitalǵa tartylǵan investitsiianyń kólemi 47648 mln. teńgeni qurady (146,3%). Ónerkásip óniminiń jalpy kólemi 106,9 mlrd. teńgege jetti.
Oral qalasyndaǵy avtomobil joldarynyń jalpy uzyndyǵy 615,15 shaqyrymdy quraidy. 2017 jyly jol jóndeýge barlyq qarajat kózderi esebinen 8,1 mlrd. teńge bólinip, atalǵan somaǵa qalanyń 67 kóshesindegi 72 shaqyrym joldy jóndeý josparlandy (20 nysan KPO qarajaty esebinen). Búgingi tańda 67 kósheniń 61-inde jumystar aiaqtaldy. 6 kósheni jóndeý jumystary kelesi jylǵa aýystyryldy. Josparlanǵan 40 shaqyrym jaiaý júrginshi jolynyń búginde 36 shaqyrymy tóseldi, qalǵan 4 shaqyrymy jasalýda.
Qaladaǵy «Lokomotiv deposy» aýmaǵyndaǵy kópirdi qaita salý jumysy qarqyndy júrgizilýde. Kúni búgin 59 tireýish baǵana quiyldy. Qazir belarqa qańqasyn ornatý jáne armatýralaý boiynsha jumystar atqarylýda. Barlyq qajetti materialdar, naqty aitsaq, 130 dana bórene tolyq ákelindi. Nysandy 2018 jyly belgilengen merziminen erte tapsyrý kózdelip otyr.
2017 jyldyń 9 aiynda «Nurly jer» baǵdarlamasy arqyly jalpy aýdany 70 myń sharshy metr bolatyn 1800 páterlik 8 turǵyn úi, 12 injenerlik-kommýnikatsiialyq infraqurylym obektileri salynýda. «Baiterek Development» aktsionerlik qoǵamy «Turǵynúiqurylysjinaq bankiniń» salymshylary úshin salynǵan 4 úidiń qurylysyn aiaqtady. Budan bólek, Depovskaia kóshesindegi eski úidiń ornyna salynǵan 1 úidiń qurylysy aiaqtalsa, 6, 33, 34 oryndaryndaǵy (piatno) úilerdiń qurylysy aǵymdaǵy jyly 4 toqsanda tolyq aiaqtalmaq. Sondai-aq, 2018 jyly salýǵa josparlanǵan 16 úidiń jobalyq-smetalyq qujattamasy jasaqtaldy. Olardyń 9-y Zashaǵan aýylynda, 7 úi qalanyń soltústik-shyǵys bóliginde salynady. Barlyǵy 1800 páterden turatyn bul úilerdiń qurylysy 2018-2019 jyldary bastalady dep josparlanýda. Oral qalasynda jeke turǵyn úi qurylysy úshin jer ýchaskelerin berý óte ótkir máselelerdiń biri. Búginde qala boiynsha jeke turǵyn úi qurylysy úshin jer ýchaskelerin alý kezeginde 70885 adam tur. 2000-2012 jyldary jer ýchaskeleri 15 myń adamǵa belgilengen tártippen berilgen. Qazirgi ýaqytta elimizde «Nurly jer» baǵdarlamasy qabyldanyp, júzege asyp jatyr. Baǵdarlama aiasynda Krýgloozernoe aýyldyq okrýgi mańynan kezekte turǵan azamattarǵa jer berý maqsatynda jerdiń jospary jasaqtalýda.
Jyl basynan beri Oral qalasyndaǵy Yqsanov kóshesiniń boiynda, qalamyzdyń jańa alańynda jáne Zashaǵan kentinde ár senbi saiyn aýylsharýashylyǵy taýarlary ónimderiniń keńeitilgen jármeńkeleri ótkizilýde (kúni búgin 25 jármeńke ótti). Olarǵa 50-ge jýyq oblystyń, sondai-aq qala mańynyń aýyl sharýashylyq taýar óndirýshileri men qaita óńdeý kásiporyndary qatysty. Jármeńkege óz taýaryn ákelgenderge saýda oryndary tegin berildi.
Aǵymdaǵy jyly 20 aýla aýmaǵyn abattandyrýǵa biýdjet esebinen 507 000,0 myń teńge qarajat bólindi. Búgingi tańda barlyq jumystar aiaqtaldy. Biyl atalmysh baǵdarlama aiasynda 10 myńǵa jýyq turǵyn turatyn 54 úidiń (3440 páter) aýlasy abattandyrylyp, turǵyndarǵa qolaily jaǵdai týǵyzyldy. 2018 jylǵa 29 aýla aýmaǵyn abattandyrýǵa jobalaý-smetalyq qujattama jasaldy, qazir qujattar tekseristen ótýde.
Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵyn jańǵyrtý jáne damytý baǵytynda 2017 jyly 7 úige kúrdeli jóndeý josparlanǵan bolatyn. Jalpy somasy 80 mln. teńge quraityn 4 turǵyn úidiń jóndeý jumystary aiaqtaldy (Esqaliev kóshesi 182, 25-Chapaevskaia diviziia 2, Jáńgir han 18/1 jáne Gagarin 67).
Memlekettik jeke-menshik áriptestik qaǵidasyna sáikes aǵymdaǵy jyly Oral qalasy Gagarin kóshesi 1 mekenjaiyndaǵy úidi buzý jumysy júrgizildi. Atalǵan úidiń ornyna 126 páterlik turǵyn úidiń qurylysyn «Karavannyi pýt» JShS bastap ketti. Sonymen qatar, Oral qalasy Qurmanǵazy kóshesi 198 mekenjaiyndaǵy úidiń ornyna 64 páterlik kóp qabatty úi salý josparda bar. Qazirgi tańda qurylys jumystaryn «KazHol» JShS mekemesi júrgizip jatyr. Sondai-aq Ǵ. Qarash 33/1 jáne Qurmanǵaliev kóshesi 3 mekenjaiyndaǵy úilerdi buzý josparda tur. Búginde olardyń ielerine túsindirý jumystary júrgizilýde.
Qalada qazir 20 kópfýnktsionaldy sport jáne balalar oiyn alańdarynyń qurylysy júrgizilýde. Atalǵan nysandar fýtbol, hokkei, basketbol, vorkaýt, skeitbord, kóshe trenajerlary jáne skeitpark alańdarymen jabdyqtalǵan. Sondai-aq, 2018 jyly Oral qalasy boiynsha 22 sport jáne balalar alańdarynyń qurylysyn bastaý kózdelýde.
Búginde qalada jańa úlgidegi 37 aialdama pavilony ornatyldy. Pavilondar Evraziia, Dostyq-Drýjba, Ábilqaiyrhan dańǵyldary, Jáńgirhan, Taimanov, Gagarin, Esenjanov, Saraishyq, Sholohov, Á.Moldaǵulova jáne M.Mámetova siiaqty qalanyń iri kóshelerine qoiyldy. Sondai-aq, únemdelgen qarjy esebinen jyl sońyna deiin qosymsha 7 aialdama ornatý kózdelip otyr. Jańa aialdamalar Sholohov kóshesi boiyna jáne «Qazaq drama teatry», «Dinamo» sportbazasy aialdamalaryna ornatylmaq.
Shahar basshysy odan ári bilim salasyna keńinen toqtaldy. Qalalyq bilim bólimine qarasty 48 kúndizgi jalpy bilim beretin mektepterde 42985 bala bilim alýda. Bul byltyrǵy kórsetkishten 2872 balaǵa kóp. Qalada 50 memlekettik balabaqsha, 28 jeke mektepke deiingi mekeme, 26 mektep janyndaǵy shaǵyn ortalyqtar jumys jasap tur. 3-6 jas aralyǵyndaǵy balalardy qamtý 99,5 paiyzdy qurap otyr. Sońǵy 3 jylda memlekettik bilim berý baǵdarlamasynyń sheńberinde memlekettik-jeke seriktestik belsendi túrde damydy. Qalada 2015 jylǵa deiin tek 3 jeke balalar uiymy jumys istese, búginde olardyń sany 31-ge jetti.
Jyldan jylǵa bilim berý salasynyń materialdyq-tehnikalyq bazasy jaqsaryp keledi. Tek biyldyń ózinde 4 mektep salynýda. Olardyń 1-eýi Derkól aýylynda, 1-eýi Sarytaý shaǵyn aýdanynda ornalasqan. Aldaǵy ýaqytta qaladaǵy 2-shi jumysshy aýdanynda salynyp jatyrǵan №4 mekteptiń oqýshylary jańa zaman talabyna sai salynǵan mektep tabaldyryǵyn attaityn bolady.
Aǵymdaǵy jyly №8,22,42,43 balabaqshalar men Jelaev aýylyndaǵy mektepten tys jumystar ortalyǵyna kúrdeli jóndeý jumystary júrgizildi. Tek sońǵy jyldary qalada 8 balabaqsha, 3 mektep pen 2 mektepten tys jumys ortalyqtary kúrdeli jóndeldi.
«Aqyldy qala» - «Smart siti» jobasy oraldyqtar úshin óte mańyzdy bolyp tabylady. Jobaǵa sáikes, keleshekte balabaqsha kezegi avtomattandyrylatyn bolady. Sondai-aq, joba aiasynda elektrondy páter ieleriniń kooperativterin jasaýdy (eKSK) qolǵa aldyq. Sonymen qatar, «Qoljetimdi ákimdik» («QÁ») biregei jobasyn biz Qazaqstanda alǵashqylardyń biri bolyp iske asyrýdamyz. Joba arqyly turǵyndarǵa qalalyq sáýlet, qurylys jáne jer qatynastary bólimi, Oral qalasy ákimdigi keńsesi 16 memlekettik qyzmet túrin kórsetetin bolady. Ortasha eseppen atalǵan memlekettik qyzmetti alý úshin kúnine 300 azamat kelse, 4 aida 19 544 adamǵa qyzmet kórsetildi.
Qoǵamdyq kólik salasynda 2018-2023 jyldarǵa arnalǵan «Oral qalasynyń qoǵamdyq kólik tujyrymdamasy» jasaldy. Jyl sońyna deiin qalalyq qoǵamdyq kólikter SMS-bas elektrondy tóleý júiesine aýyspaq. Bul turǵyndar úshin jolaqy tóleýdiń yńǵaily ádisi bolmaq. Qazirdiń ózinde qaladaǵy qoǵamdyq kólikterde «INFOBUSMOBILE» qosymshasy qosylyp, avtokólikterdi qadaǵalaý júiesi ornatyldy. Árbir avtokólikte GPS-datchik ornatyldy, ol dispetcherge kóliktiń qai jerde ekendigin kórsetip otyrady. Turǵyndar mobildi qosymsha arqyly ózine qajetti avtobýs qai jerde ekenin baqylai alady. Qazirgi ýaqytta sensor parkin jabdyqtaý 75% -dy qurady, jyl sońyna deiin avtobýstardyń 100% -yn qosý josparlanýda.
Turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵy «Qazpochta» AQ-men birlesip, «Ǵimarat saity» atty elektrondy PIK engizilýde. «Ǵimarattardyń saity» - bul turǵyndar, PIK men ákimdikter arasyndaǵy bailanys úshin tegin onlain alań. Ár ǵimarattyń INDEKSTROENIE.post.kz. mekenjaiy boiynsha veb-saity bolady. Turǵyndar sait arqyly ákimdikke jáne PIK-ke jaza alady, PIK ózderiniń habarlandyrýlaryn, atqarylǵan jumystar týraly esepterin jariialai alady. Sondai-aq árbir úige politsiia qyzmetkerin, jaqyn mańdaǵy mektepter men balabaqshalardy, meditsinalyq mekemelerdi, santehnikti, kótergishti, kúzetti jáne t.b bekitýge múmkindik bolady.
Syrtqy jaryqtandyrýdyń avtomattandyrylǵan basqarý júiesi operatsiialyq shyǵystardy qysqartý; elektr qýatyn tutynýdy ońtailandyrý; qýat únemdeý baǵdarlamalaryn iske asyrý jáne olardyń tiimdiligin baǵalaýǵa jol ashady. Qazirgi ýaqytta osy jobanyń sheńberinde 10 000 jaryq shamyn jaryqdiodty shamǵa aýystyrý josparlanýda.
Qala boiynsha joldaǵy qylmysty azaityp, qaýipsizdikti saqtaý maqsatynda beinebaqylaý kameralary ornatylǵan. 2017-2018 jyldarǵa arnalǵan «Sergek» baǵdarlamasyna sáikes, 200 beinebaqylaý kamerasy, sondai-aq «Qaýipsiz aýla» júiesinde (jergilikti biýdjet esebinen) 100 beinebaqylaý kamerasyn ornatý kózdelýde. 2017 jyldyń 9 aiynda 829 beinekameralardyń kómegimen 829 ákimshilik quqyqbuzýshylyq anyqtalyp, 43 qylmystyq is ashyldy.
Sondai-aq, «Qazaqtelekom» AQ turǵyn úi ǵimarattarynyń kireberisinde jáne syrtynda beinekameralardy ornatý jobasyn iske qosty. Joba úsh kezeńde júzege asyrylatyn bolady. Qazirgi tańda bes úidiń kireberisine 10 kamera ornatyldy. Josparǵa sáikes, 2018 jyly qalanyń barlyq turǵyn úilerdiń kireberisine 2542 kamera ornatylatyn bolady.
Jýyq arada Oral qalasy ákimdiginiń Telegram-bot qosymshasy iske qosylmaq. Botta qaladaǵy balabaqsha, memlekettik qyzmetter, sporttyq sektsiialar týraly maǵlumattar bolady. Osy arqyly kez-kelgen turǵyn ákimdikke óz suraǵyn qoia alady. Keri jaýap berý fýnktsiiasyn iske qosý kózdelýde.
Qosymsha aqparatty tómende
Uralsk
