Ońtústik Qazaqstannan Soltústik Qazaqstanǵa kóship barǵan kei turǵyndar ýádeli kómekti áli almai, kúnkóristeri qiyndaǵanyn aitady. Jergilikti bilik bul jaǵdaidy turǵyndardyń ózderinen kóredi.
46 jastaǵy Zulqainar Ergashev eki ai buryn Ońtústik Qazaqstan oblysy Saryaǵash aýdany Jaryqtóbe aýylynan Soltústik Qazaqstan oblysy Mamliýt aýdanyndaǵy Pokrovka aýylyna qonys aýdarǵan.
– Ońtústikte soltústik aimaqtarǵa kóshý týraly úgit-nasihat qyzý júrip jatyr. «Úi beremiz, jumyspen qamtimyz» dep ýáde etedi. Aýylda adam kóp, jumys joq. Balalarym ósken saiyn kúnkórisimiz nasharlai bastaǵan soń Soltústik Qazaqstan oblysyna qonys aýdaryp, tirlik jasaiyq dep sheshtik, –deidi ol.
[caption id="attachment_18398" align="aligncenter" width="610"]
Zulqainar Ergashev ońtústikte júrgizilgen úgit-nasihat kezinde «soltústikke jergilikti bilik joldamasynsyz da kóshe berýge bolady» degen keńes berilgenin aitady.
– Áýeli Saryaǵash aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵynyń mamandary «joldamasyz bolmaidy» dedi. Kúttik. Sosyn «joldamasyz kete berińder» dedi. Sendik te jolǵa shyqtyq. Áitpese 7 balamnyń basyn qaterge tigip nem bar? – deidi ol.
[caption id="attachment_18399" align="aligncenter" width="610"]
Zulqainar Ergashevtiń sózinshe, ol Mamliýt aýdanyna kóship kelgen soń qajetti qujattardy tiisti oryndarǵa tapsyrǵan, jergilikti ákimdikke, jumyspen qamtý ortalyǵyna habar bergen – alaida ýádeli baspanaǵa da, jumysqa da qol jetkize almapty.
– Jeti balammen jaldamaly páterde turyp jatyrmyz. Qymbatshylyq. Jemis-jidek, kókónis aýyldaǵydai pisip jatpaidy. Satyp alýǵa qaltań kótermeidi. Qazir balalar aǵarǵan ishkisi keledi. Senseńiz, jeitin nandy jetkize almai otyrmyz. Alǵashqy kósherpuldy da ala almai otyrmyz. Qaltamdaǵy bar aqshamdy jumsap, endi qaryzǵa tamaq ala bastadyq, – deidi Zulqainar Ergashev.
«TURATYN ÚI MEN ISTEITIN JUMYS JOQ»
Soltústik Qazaqstan oblysy Mamliýt aýdanyna kóship kelgen adamnyń endi biri – 37 jastaǵy Aidynbek Qydyrbaev. Eki balaly azamat osy aýdandaǵy Krasnoznamennoe aýylyna bir ai buryn Ońtústik Qazaqstan oblysy Maqtaral aýdanynan qonys aýdarǵan.
[caption id="attachment_18400" align="aligncenter" width="610"]
– Otbasymdy kóshirip ákelmes buryn ózim kelip, qajetti degen qujattardyń bárin rettedim. Jergilikti bilikpen áleýmettik kelisimshart ta túzgenmin. Biraq ýáde etkendei áli kúnge ornalasa almai kelemiz, – deidi ol.
Aidynbek Qydyrbaev 20 kún buryn Krasnoznamennoe aýyly ákimdigine kóship kelgenin eskertip, qujattaryn tirketkenin aitady. Onyń sózinshe, turatyn úii men isteitin jumys áli tabylmaǵan.
– Surastyryp, bos turǵan soń osy úige ýaqytsha kóship kelik. Úide jaryq joq. Gaz ballonyn satyp alýǵa aqsha joq. Dalaǵa ot jaǵyp, shai qainatyp, tamaǵymyzdy eptep pisirip jatyrmyz. Kósherpul retinde alǵan 330 myń teńge jol shyǵynynan artylmai qaldy. Endi qaida baryp, qalai kún kóretinimizdi bilmei del-sal bolyp otyrmyz, – deidi otaǵasy.
Arnaiy mamandyǵy joq Aidynbek Qydyrbaev jergilikti biliktiń «zaiybyńdy – aǵylshyn tili páni muǵalimi Nurgúl Qydyrbaevany mektepke muǵalim etip jumysqa ornalastyramyz» degen ýádesiniń aqyryna da narazy.
– Jergilikti bilik usynǵan jumystyń jalaqysy 20-30 myń teńgeden aspady. Men – jumyssyzbyn. Bir otbasynyń tamaǵyna 20-30 myń teńge jete me? Alda qys kele jatyr. Bul jaqtyń qysy qatty, aiaz. Bizdiń otyrysymyz mynaý. Otyn, kómir satyp alý bylai tursyn, tamaǵymyzdy taba almai otyrmyz, – deidi ol.
Jergiliktiń ákimdikten «kútińiz» degen sóz ǵana estitinin aitqan Aidynbek Qydyrbaev «ýaqytsha turyp jatqan úiim qysta pana bolmas» dep ýaiymdaidy.
«KEIBIREÝLER JOLDAMASYZ KÓShIP JATYR»
Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy Pokrovka jáne Krasnoznamennoe aýyldyq ákimdikterinen Ońtústik Qazaqstannan kóship barǵandardyń jaǵdaiyna qatysty túsinikteme alý múmkin bolmady.
Al Ońtústik Qazaqstan oblystyq jumyspen qamtýdy úilestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy basshysynyń orynbasary Sátjan Polatov «qujattardy rásimdeýde kóship jatqan turǵyndarǵa barynsha kómek berip otyrǵandaryn aitady».
– Alaida keibir turǵyndar asyǵystyq jasap, kósherpulǵa sheshim shyǵyp, oblystyq komissiia joldama bermesten buryn jolǵa shyǵyp jatyr. Solardyń biri – Zulqainar Ergashevtiń otbasy, – deidi basqarma basshysynyń orynbasary.
Onyń sózinshe, ońtústikten soltústikke kósherde qujattardy rásimdeýdiń tártibi bar – ol tártipke baǵynbai soltústik aimaqtarǵa kóship ketkender qujattaryn sol óńirge baryp alǵannan keiin rásimdeidi.
– Mysaly, Zulqainar Ergashevtyń otbasyna kósherpul alýyna 25 shilde kúni sheshim shyqty. Endi ol Saryaǵash aýdandyq jumyspen qamtý ortalyǵyna baryp ótinish tastaý kerek. Bul ótinishti tipti senimhatpen de basqa adam jazýyna bolmaidy. Ótinish jazǵannan keiin joldama berý-bermeýdi aýdandyq, odan keiin oblystyq komissiia sheshedi, – deidi Sátjan Polatov.
Al Aidynbek Qydyrbaevtyń otbasynyń jaiyn Ońtústik Qazaqstan oblystyq jumyspen qamtýdy úilestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasynyń bas mamany Ásel Bekenova aitty.
– Aidynbek Qydyrbaevtyń otbasyna baspana berý jáne jumyspen qamtý jaiynda Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy áriptesterimizben habarlastyq. Olar bul otbasyna jumys usynylǵanyn aitady. Alaida olar jeke sharýashylyqpen ainalysatynyn aityp bas tartqan. Qazir bul otbasy týysqandarynyń úiinde ekenin, baspana máselesi sheshilip jatqanyn habarlady, – deidi Ásel Bekenova.
Ońtústik Qazaqstan oblystyq jumyspen qamtýdy úilestirý jáne áleýmettik baǵdarlamalar basqarmasy dereginshe, 2016 jyldan beri bul óńirden 70 otbasy soltústik aimaqtarǵa qonys aýdarǵan, 900 otbasy kóshýge niet bildirip, anketa toltyrǵan.
Qazaqstan úkimeti soltústik pen shyǵystaǵy «jumys kúshine tapshy» aimaqtarǵa ońtústiktegi «jumys kúshi artyq» oblystardan mamandardy shaqyrý naýqanyn birneshe jyl buryn bastaǵan. Bul aimaqtar 2013 jyly qabyldanǵan «Jumyspen qamtý 2020 jol kartasy» baǵdarlamasy negizinde azamattardy kóshirý josparyn jasaýǵa kirisken.
DEREKKÓZ: www.azattyq.org
Copyright (c) 2013. RFE/RL, Inc. Reprinted with the permission of Radio Free Europe/Radio Liberty, 1201 Connecticut Ave., N.W. Washington DC 20036.
