Qazaq ǵalymdary geologiia men arheologiiadan bastap meditsina, gendik injeneriia jáne jasandy intellektige deiingi túrli salada mańyzdy jańalyqtar ashyp, álemdik ǵylymnyń damýyna úles qosyp keledi. Korshiler.podcast Instagram paraqshasy 20 qazaqstandyq ǵalym týraly derek usyndy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Tizimniń basynda qazaq geologiia ǵylymynyń negizin qalaǵan Qanysh Sátbaev tur. Ol Jezqazǵan óńirindegi mys qorynyń mol ekenin ǵylymi turǵydan dáleldep, aimaqtyń iri óndiris ortalyǵyna ainalýyna jol ashty.
Qazaqtyń tuńǵysh ǵalymdarynyń biri Shoqan Ýálihanov Qashǵariiany zerttep, Ortalyq Aziianyń tarihy men geografiiasyna qatysty qundy málimetter qaldyrdy. Al arheolog Álkei Marǵulan Beǵazy-Dándibai mádenietin ashyp, qazaq dalasyndaǵy ejelgi órkenietterdi zertteýge zor úles qosty.
Geolog Shahmardan Esenov Mańǵystaý, Jańaózen jáne Qarajanbas munai ken oryndaryn igerýge atsalysty. Murat Aithojin Qazaqstanda molekýlalyq biologiianyń, Ómirbek Joldasbekov injeneriia ǵylymynyń negizin qalady. Antropolog Orazaq Smaǵulov qazaq halqynyń antropologiialyq erekshelikterin uzaq jyldar boiy zerttedi.
Matematik Asqar Jumadildaevtyń negizgi eńbekteri Li algebralaryn zertteýge arnalsa, Ýalbai Ómirbaev matematikadaǵy kúrdeli Nagata esebin sheship, álem ǵalymdarynyń nazaryn aýdardy.
Nanotehnolog Nurshat Nurajy smartfon ekranynyń tumandanýyna jol bermeitin arnaiy jabyn oilap tapty.
Qazirgi qazaqstandyq zertteýshiler meditsina men tehnologiia salasynda da tyń nátijelerge qol jetkizip júr. Ǵalym Shýhrat Mitalipov adam embrionyndaǵy aýrý týdyratyn gendi túzetýge baǵyttalǵan zertteýge qatysty.
Himik Ǵalymjan Moldaǵulov 24 jasynda Nature jýrnalynda maqala jariialap, táýligine myńǵa jýyq ǵylymi tájiribe júrgize alatyn robot qurastyrdy. Neirohirýrg Ǵalymjan Isabekov júzden astam mi operatsiiasyn jasap, Parkinson aýrýynyń belgilerin elektrod arqyly jeńildetý ádisin qoldandy.
Nurlybek Mursali mikroskopqa jasandy intellektini engizip, zerthanalyq jumysty avtomattandyrýǵa arnalǵan ónim ázirledi. Onyń tehnologiiasy álemniń myńdaǵan zerthanasyna jetkizilgen. Al Arman Jarmaǵambetov Meta kompaniiasynyń Superintelligence zerthanasynda jasandy intellektiniń yqtimal qaýipterin azaitý baǵytynda eńbek etip júr.
Aliia Sarmanova baýyr obyryn erte anyqtaýǵa múmkindik beretin test ázirleýge qatysqan. Adiia Raqymjan MIT-de tiri midy beineleý arqyly Altsgeimer aýrýyn zerttep júr.
Kvanttyq oftalmolog Muhit Qumaǵambetov soqyrlyqqa ákelýi múmkin kóz aýrýyn eki minýt ishinde anyqtaityn qurylǵy jasady. Aijan Ahmadi Parkinson aýrýynyń paida bolýyna áser etetin aqýyzdy zerttep, eńbegin Nature Communications ǵylymi jýrnalynda jariialady.
Tizimge Sci-Hub platformasynyń negizin qalaǵan almatylyq Aleksandra Elbakian da endi. Onyń platformasy álem ǵalymdaryna milliondaǵan ǵylymi maqalaǵa qol jetkizýge múmkindik berdi.