قازاق عالىمدارى گەولوگييا مەن ارحەولوگييادان باستاپ مەديتسينا, گەندٸك ينجەنەرييا جەنە جاساندى ينتەللەكتٸگە دەيٸنگٸ تٷرلٸ سالادا ماڭىزدى جاڭالىقتار اشىپ, ەلەمدٸك عىلىمنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسىپ كەلەدٸ. Korshiler.podcast Instagram پاراقشاسى 20 قازاقستاندىق عالىم تۋرالى دەرەك ۇسىندى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
تٸزٸمنٸڭ باسىندا قازاق گەولوگييا عىلىمىنىڭ نەگٸزٸن قالاعان قانىش سەتباەۆ تۇر. ول جەزقازعان ٶڭٸرٸندەگٸ مىس قورىنىڭ مول ەكەنٸن عىلىمي تۇرعىدان دەلەلدەپ, ايماقتىڭ ٸرٸ ٶندٸرٸس ورتالىعىنا اينالۋىنا جول اشتى.
قازاقتىڭ تۇڭعىش عالىمدارىنىڭ بٸرٸ شوقان ۋەليحانوۆ قاشعارييانى زەرتتەپ, ورتالىق ازييانىڭ تاريحى مەن گەوگرافيياسىنا قاتىستى قۇندى مەلٸمەتتەر قالدىردى. ال ارحەولوگ ەلكەي مارعۇلان بەعازى-دەندٸباي مەدەنيەتٸن اشىپ, قازاق دالاسىنداعى ەجەلگٸ ٶركەنيەتتەردٸ زەرتتەۋگە زور ٷلەس قوستى.
گەولوگ شاحماردان ەسەنوۆ ماڭعىستاۋ, جاڭاٶزەن جەنە قاراجانباس مۇناي كەن ورىندارىن يگەرۋگە اتسالىستى. مۇرات ايتحوجين قازاقستاندا مولەكۋلالىق بيولوگييانىڭ, ٶمٸربەك جولداسبەكوۆ ينجەنەرييا عىلىمىنىڭ نەگٸزٸن قالادى. انتروپولوگ ورازاق سماعۇلوۆ قازاق حالقىنىڭ انتروپولوگييالىق ەرەكشەلٸكتەرٸن ۇزاق جىلدار بويى زەرتتەدٸ.
ماتەماتيك اسقار جۇمادٸلداەۆتىڭ نەگٸزگٸ ەڭبەكتەرٸ لي الگەبرالارىن زەرتتەۋگە ارنالسا, ۋالباي ٶمٸرباەۆ ماتەماتيكاداعى كٷردەلٸ ناگاتا ەسەبٸن شەشٸپ, ەلەم عالىمدارىنىڭ نازارىن اۋداردى.
نانوتەحنولوگ نۇرشات نۇراجى سمارتفون ەكرانىنىڭ تۇماندانۋىنا جول بەرمەيتٸن ارنايى جابىن ويلاپ تاپتى.
قازٸرگٸ قازاقستاندىق زەرتتەۋشٸلەر مەديتسينا مەن تەحنولوگييا سالاسىندا دا تىڭ نەتيجەلەرگە قول جەتكٸزٸپ جٷر. عالىم شۋحرات ميتاليپوۆ ادام ەمبريونىنداعى اۋرۋ تۋدىراتىن گەندٸ تٷزەتۋگە باعىتتالعان زەرتتەۋگە قاتىستى.
حيميك عالىمجان مولداعۇلوۆ 24 جاسىندا Nature جۋرنالىندا ماقالا جارييالاپ, تەۋلٸگٸنە مىڭعا جۋىق عىلىمي تەجٸريبە جٷرگٸزە الاتىن روبوت قۇراستىردى. نەيروحيرۋرگ عالىمجان يسابەكوۆ جٷزدەن استام مي وپەراتسيياسىن جاساپ, پاركينسون اۋرۋىنىڭ بەلگٸلەرٸن ەلەكترود ارقىلى جەڭٸلدەتۋ ەدٸسٸن قولداندى.
نۇرلىبەك مۇرسالي ميكروسكوپقا جاساندى ينتەللەكتٸنٸ ەنگٸزٸپ, زەرتحانالىق جۇمىستى اۆتوماتتاندىرۋعا ارنالعان ٶنٸم ەزٸرلەدٸ. ونىڭ تەحنولوگيياسى ەلەمنٸڭ مىڭداعان زەرتحاناسىنا جەتكٸزٸلگەن. ال ارمان جارماعامبەتوۆ Meta كومپانيياسىنىڭ Superintelligence زەرتحاناسىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸڭ ىقتيمال قاۋٸپتەرٸن ازايتۋ باعىتىندا ەڭبەك ەتٸپ جٷر.
الييا سارمانوۆا باۋىر وبىرىن ەرتە انىقتاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن تەست ەزٸرلەۋگە قاتىسقان. ادييا راقىمجان MIT-دە تٸرٸ ميدى بەينەلەۋ ارقىلى التسگەيمەر اۋرۋىن زەرتتەپ جٷر.
كۆانتتىق وفتالمولوگ مۇحيت قۇماعامبەتوۆ سوقىرلىققا ەكەلۋٸ مٷمكٸن كٶز اۋرۋىن ەكٸ مينۋت ٸشٸندە انىقتايتىن قۇرىلعى جاسادى. ايجان احمادي پاركينسون اۋرۋىنىڭ پايدا بولۋىنا ەسەر ەتەتٸن اقۋىزدى زەرتتەپ, ەڭبەگٸن Nature Communications عىلىمي جۋرنالىندا جارييالادى.
تٸزٸمگە Sci-Hub پلاتفورماسىنىڭ نەگٸزٸن قالاعان الماتىلىق الەكساندرا ەلباكيان دا ەندٸ. ونىڭ پلاتفورماسى ەلەم عالىمدارىنا ميلليونداعان عىلىمي ماقالاعا قول جەتكٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ.