Freedom Inside '26

Oljas Bektenov: Infliatsiiaǵa qarsy saiasat júieli ári tiimdi bolýy tiis

Oljas Bektenov: Infliatsiiaǵa qarsy saiasat júieli ári tiimdi bolýy tiis
primeminister.kz

Premer-ministr Oljas Bektenov Ekonomikalyq saiasat jónindegi keńestiń otyrysyn ótkizdi. Onda infliatsiiany tejeý jónindegi sharalar jáne eldiń aldaǵy jyldarǵa arnalǵan áleýmettik-ekonomikalyq damý boljamynyń parametrleri qaraldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Ulttyq banktiń málimetinshe, biylǵy maýsym aiynyń qorytyndysy boiynsha infliatsiia jyldyq mánde 11,8%-dy qurady, bul álemdik naryqtardyń turaqsyzdyǵy, tariftik reformalar, tutynýshylyq suranystyń kúsheiýi jáne infliatsiialyq joramaldar syndy birqatar syrtqy jáne ishki faktorǵa bailanysty boldy.

"Baǵanyń ósýin tejeý maqsatynda Úkimet Ulttyq bankpen jáne jergilikti atqarýshy organdarmen birlesip júieli jumystar júrgizýde", dep habarlaidy Úkimettiń baspasóz qyzmeti. 

Ulttyq Banktiń belsendi qatysýymen infliatsiiany baqylaý jáne tómendetý jónindegi qysqa ári uzaqmerzimdi qamtityn sharalar kesheni qalyptastyryldy. Qujat qaraýdyń sońǵy satysynda tur jáne Úkimettiń jeke qaýlysymen qabyldanady. Negizgi baǵyttardyń qataryna ishki óndiristi ulǵaitý, tariftik saiasattyń boljamdylyǵyn arttyrý, bazalyq taýarlarǵa baǵany turaqtandyrý jáne infliatsiialyq kútýlerdi tómendetý jatady. Sondai-aq otandyq óndiristi qoldaý, ishki naryqty qanyqtyrý jáne saýda ústemelerin baqylaý jalǵasýda.

Ulttyq ekonomika ministrliginiń aqparaty boiynsha, jyl basynan beri 15% shekti saýda ústemesin asyrǵany úshin 1 847 ákimshilik qaýly shyǵarylǵan. Jaýapkershilik kúsheitilgen – eskertýlerdiń ornyna aiyppuldar qarastyrylǵan. Retteletin kommýnaldyq qyzmetterge tarifterdiń negizsiz ósýine jol bermeý boiynsha da jumystar júrgizilýde. Jyl basynan beri osy baǵyt boiynsha infliatsiiaǵa jiyntyq úles 0,5 paiyzdyq tarmaqshany quraǵan.

Jalpy, 2023 jyly sharalar keshenin júzege asyrý infliatsiialyq qysymdy 4,16 paiyzdyq tarmaqshaǵa, 2024 jyly 2,3 paiyzdyq tarmaqshaǵa tómendetýge múmkindik bergeni atap ótildi. Qazirgi ýaqytta sharalar kesheni ózektendirilip, 2026 jylǵa deiin uzartyldy.

Saýda jáne integratsiia ministrliginiń málimetinshe, Qazaqstan ÁMAT boiynsha básekelestik baǵany saqtap otyr: siyr etiniń quny EAEO jáne Ortalyq Aziia elderine qaraǵanda 30%-ǵa, kartop pen sábiz 38%-ǵa, piiaz 47%-ǵa, qyryqqabat 50%-ǵa tómen. Osy jyldyń basynan bastap naryqtyq baǵadan tómen baǵamen 3 myńnan astam aýyl sharýashylyǵy taýarlary jármeńkesi ótkizildi. Salalyq odaqtarmen memorandýmdarǵa qol qoiyldy, sonyń nátijesinde jumyrtqa baǵasy 8,7%-ǵa tómendedi. Maýsymnan tys ýaqytta baǵany turaqtandyrý úshin 30,3 myń jetkizip berý kelisimsharttary jasaldy. Qytaidan, Pákistannan jáne Ózbekstannan birneshe tonna erte pisetin kókónister jetkizildi. Ónimderdi, onyń ishinde kartopty, analyq maldy jáne buqashyqtardy elden áketýge shekteýler engizildi.

Aýyl sharýashylyǵy ministri Aidarbek Saparov 2025 jyldyń qańtar-mamyr ailarynda aýyl sharýashylyǵy óniminiń kólemi 4%-ǵa ósip, 1,3 trln teńgeni quraǵanyn baiandady. Azyq-túlik óndirisi 10,5%-ǵa ósti. Aýyl sharýashylyǵy ónimderin qaita óńdeýdi damytýdyń 2028 jylǵa deiingi Keshendi jospary iske qosyldy, 677 investitsiialyq joba, onyń ishinde importqa táýeldi taýarlar boiynsha 289 joba júzege asyrylýda.

Birqatar áleýmettik mańyzy bar taýarlar baǵasynyń ósimi baiqalyp otyr. Olar:

  • kúnbaǵys maiy,
  • siyr eti,
  • qoi eti,
  • kartop.

Kúnbaǵys maiy boiynsha naqty sharalar qabyldanýda: 2024 jyly onyń óndirisi 15%-ǵa ulǵaidy, bul ishki qajettilikten eki ese kóp. Biylǵy 6 aida óndiris kólemi 388 myń tonnany qurady, bul ótken jyldyń sáikes kezeńinen 21,3%-ǵa artyq. Qańtar-naýryz ailarynda 294 myń tonna mai eksporttaldy, osylaisha ótken jylmen salystyrǵanda ol 41%-ǵa ósti. Qazirgi ýaqytta elimizde jalpy qýattylyǵy 421 myń tonna bolatyn 5 iri qaita óńdeý zaýytynyń qurylysy júrýde.

Jiyn sońynda Premer-ministr Oljas Bektenov infliatsiiaǵa qarsy saiasat júieli ári tiimdi bolýy tiis ekenin atap ótti. Qabyldanǵan sharalar boiynsha Úkimet pen Ulttyq bank kelise otyryp is-qimyl jasaý kerektiginiń mańyzdylyǵyna basa nazar aýdaryldy.

"Infliatsiiany tómendetý mindeti óte mańyzdy jáne keshendi kózqarasty qajet etedi. Úkimet Ulttyq bankpen birlesip qabyldanǵan sharalardy júzege asyrýdy jalǵastyra bermek jáne maqsatty baǵdarlarǵa qol jetkizýge kezeń-kezeńimen umtylatyn bolady", — dep atap ótti Oljas Bektenov.

Buǵan deiin saitymyzda "Qarjyger-maman infliatsiiany aýyzdyqtai almai jatqan Ulttyq Bankti synady" degen maqala jariialanǵan bolatyn.