Aziia qor naryqtary munai baǵasynyń qaita qymbattaýy, infliatsiialyq táýekelderdiń kúsheiýi jáne AQSh pen Japoniia ortalyq bankteriniń paiyzdyq mólsherlemeni kóterýi múmkin degen kútim aiasynda tómendedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
14 qyrkúiektegi saýda qorytyndysy boiynsha Japoniianyń Nikkei indeksi 1,7%-ǵa, Ońtústik Koreianyń KOSPI indeksi 3,3%-ǵa tómendedi. Jalpy Aziia-Tynyq muhity aimaǵyndaǵy aktsiialar da qysymǵa ushyrady. Reuters málimetinshe, naryqtaǵy álsizdikke munai jetkizilimine qatysty alańdaýshylyq pen Taiaý Shyǵystaǵy jaǵdaidyń shielenisýi áser etken.
Brent markaly munai baǵasy 3%-ǵa ósip, barreline $107-den asty. Ótken aptada onyń baǵasy shamamen 9%-ǵa qymbattaǵan. Munai baǵasynyń ósýine Saýd Arabiiasynyń munai infraqurylymyna jasalǵan shabýyldar, Parsy shyǵanaǵyndaǵy kemelerge qaýiptiń artýy jáne Ormýz buǵazy arqyly munai tasymalyna qatysty belgisizdik sebep bolyp otyr.
Ormýz buǵazy arqyly álemdik munai men suiytylǵan tabiǵi gaz jetkiziliminiń eleýli bóligi ótedi. Sondyqtan osy baǵyttaǵy kez kelgen uzaqqa sozylǵan irkilis naryqtaǵy usynystyń qysqarýyna jáne munai baǵasynyń odan ári ósýine ákelýi múmkin degen qaýip bar.
Munaidyń qymbattaýy infliatsiialyq qysymdy kúsheitip, ortalyq bankterdiń aqsha-nesie saiasatyna qatysty naryq kútimin ózgertti. Reuters saýalnamasyna qatysqan ekonomisterdiń 85%-y AQSh Federaldyq rezerv júiesi 15–16 qyrkúiektegi otyrysta bazalyq mólsherlemeni 25 bazistik tarmaqqa kóteredi dep kútedi. Bul jaǵdaida mólsherleme 3,75–4%-ǵa deiin ósýi múmkin.
Investorlar Japoniia bankine qatysty sheshimdi de baqylap otyr. Munai baǵasynyń joǵary bolýy men infliatsiianyń saqtalýy Japoniiada da aqsha-nesie saiasatyn qatańdatý yqtimaldyǵyn arttyrdy.
Paiyzdyq mólsherlemelerdiń ósýi kompaniialardyń qaryz alý qunyn arttyryp, aktsiialar siiaqty táýekeli joǵary aktivterdiń tartymdylyǵyn tómendetedi. Sonymen qatar qymbat munai biznes pen tutynýshylardyń shyǵynyn kóbeitip, ekonomikalyq ósimge qysym jasaýy múmkin. Reuters málimetinshe, AQSh-tyń 10 jyldyq qazynashylyq obligatsiialarynyń kiristiligi de 5%-dyq mejege jaqyndap, úsh jylǵa jýyq ýaqyttaǵy eń joǵary deńgeige jetti.
Naryqqa tehnologiialyq kompaniialar aktsiialarynyń quldyraýy da qysym jasap otyr. Reuters atap ótkendei, jasandy intellekt salasyndaǵy damý qarqynyna qatysty alańdaýshylyq Aziiadan AQSh-qa deiingi tehnologiialyq aktsiialardyń tómendeýine áser etti.
Sarapshylardyń pikirinshe, munai baǵasynyń odan ári ósýi infliatsiiany joǵary deńgeide ustap, ortalyq bankterdiń qatań aqsha-nesie saiasatyn uzaq ýaqyt saqtaýyna sebep bolýy múmkin. Bul jaǵdaida álemdik qor naryqtaryndaǵy qysym da jalǵasýy yqtimal.
