«Myqty maman»
Taiaýda álgi jigit meniń bólmeme telefon shalyp, ózine kelip ketýimdi, aqyldasatyn sharýa bar ekenin aitty. Jurt maqtaǵan «myqty maman» ózi shaqyryp, meniń «aqylyma» muqtaj bolyp turǵanda qalai qarap turaiyn. Telefonnyń tutqasyn qoia salyp, tómende oranalasqan «myqty mamannyń» bólmesine kóp kúttirmei, jetip bardym.
Jyly amandasqannan keiin joǵarydan (ministrlikten) kelgen bir ádepki hatqa (mundai hattar bizdiń mekemege jii keledi) qazaq tilinde jaýap jazý kerek ekenin aitty.
Sóitsem sol bir qazaq tilindegi úsh-tórt sóilemge AQSh-ta dúnieniń oqýyn taýysyp kelgen «mamannyń» miy jetpei jatyr eken. Sondaǵysy «Sizderdiń tapsyrmalaryńyz boiynsha osyndai, osyndai jumystar atqaryldy» degen jaýaptyń qisynyn keltire almai, qatty qinalypty.
Bizdiń mekemedegi qazaq tiline júiirik maman bolǵan soń, qazaqsha qujattar meniń bir qaraýymnan ótetin. Sondyqtan «myqty mamannyń» miy jetpegen jaýap hatty taban astynda jazyp berdim. Ol qatty riza boldy.
«Myqty mamannyń» túr-syqpyty «Bolashaq» baǵdarlamasy boiynsha oqyp kelgen jastarǵa uqsaǵan soń:
– «Bolashaq» baǵdarlamasy boiynsha oqydyńyz ba? – dep suradym.
– Joq. Óz aqshammen AQSh-ta tórt jyl bilim aldym, – dedi.
– Sonda qandai mamandyqty igerdińiz?
– «Indýstrialdy ekonomika» mamandyǵy boiynsha bilim aldym, – dedi. Myna jaýaptan keiin qazaq tilin bilmeitini bolmasa (bul endi bizdegi ádepki jaǵdai ǵoi, tipti, sizge kim aitty qazaq tilin bilmeý kemshilik dep) shynymen de «myqty maman» ekenin túsingendei boldym. «Myqty mamannyń» qanshalyqty myqty ekenin synai túskim kelip:
– Bálenshe-eke, bizdiń Qazaqstanda ózińiz aitqan «indýstrialdy ekonomika» bar ma? – dedim.
– Aǵasy, bizdiń elden ondai «indýstrialdy ekonomika» joq qoi. Ondai ekonomika myna irgedegi Qytai men Reseide, sonaý... AQSh-ta bar, – dedi.
– Eee.. – dep til ushyna kelgen «Sonda siz sekildi «myqty mamannyń» Qazaqstanǵa alyp-qosar qandai paidasy bar?» degen suraqty qoiýdy artyq sanap, áńgimeni kilt úzýge týra keldi.
Jalpy elimizde memlekettik biýdjet esebinen syrt elde oqyp kelgen (qazaqsha bilmeitin) mundai «myqty mamandar» kóp qoi. Biraq qaltasynan qyrýar aqsha shyǵaryp, Qazaqstanda joq mamandyqty igergen myna «myqty mamannyń» is-áreketin aqylǵa syidyra almadym. Memlekettiń esebinen oqysa túsinýge bolar edi (bizdiń qazynamyz keń qoltyq qoi, shirkin).
Endi mine, elde joq mamandyqty igergen «myqty maman» burynǵy KazPI-di bitirgen «ortanqol mamannyń» (ózimdi osylai baǵalaimyn) kómegine muqtaj bolyp júrgeni.
Búginde mundai aqylǵa simaityn áreketterge jii kezdesetin boldym. Sondyqtan oǵan bas qatyrýdyń qajeti joq shyǵar, á?
Jarbol KENTULY, oqyrman.
