Mahambet Dosmuhambetov: «Atyraýdyń qoinaýy munaiǵa ǵana emes, tarihi qundylyqtarǵa da toly»

Mahambet Dosmuhambetov: «Atyraýdyń qoinaýy munaiǵa ǵana emes, tarihi qundylyqtarǵa da toly»
Atyraýda QR Tuńǵysh Prezidenti kúni qarsańynda Miialy qorǵanynan tabylǵan «Uly dala jaýhary» atty Altyn adam rekonstrýktsiiasynyń ashylý saltanaty ótti. Sharaǵa Atyraý oblysy ákimi Mahambet Dosmuhambetov arnaiy qatysty, – dep habarlaidy Atyraý oblystyq kommýnikatsiialar qyzmeti.

Ashylý saltanaty barysynda Miialy qorǵandarynan tabylǵan 250-ge jýyq tarihi qundylyq kórermen nazaryna usynyldy.

Sharaǵa arnaiy qatysqan oblys ákimi Mahambet Dosmuhambetov tarihty túgendeý jumystary ár kez basty nazarda ekenin aitty. Onyń sózinshe, tól tarihymyzdyń tamyry tereńde. Óz dáýirinde Uly memleketter quryp, álem órkenietine úles qosqan elmiz. Sońǵy jyldary tabylǵan myńdaǵan jyldardyń syryn búgip jatqan baǵa jetpes tarihi jádigerler oǵan naqty mysal bola alady.

– Biyl tabylǵan sarmat taipasynyń aqsúiegi  tarihi jadymyzdy jańǵyrtqan jańalyq boldy. Búgin kýá bolyp otyrǵan Miialy qorǵandarynan tabylǵan ekinshi «Altyn adam» da Uly dalamyzdyń dara jaýhary. Qundy jádigerlerimiz bizdiń 2 myń jyl burynǵy tereń tarihymyzdy zertteýge múmkindik beredi.

Atyraý ólkesiniń qoinaýy tek qazba bailyqqa ǵana emes, tarihi qundylyqtarǵa da toly. Tól tarihymyzdy túgendeý jumystary basty nazarymyzda bolady. Topyraǵy tarihqa tunǵan Atyraý óńiriniń ulttyq kodty jańǵyrtýdyń ustynyna ainalaryna senemin, – dedi aimaq basshysy Mahambet Dosmuhambetov.


Oblys ákimi sondai-aq shara barysynda ulttyq qundylyqtarymyzdyń jandanýyna eren eńbek sińirip júrgen Qyrym Altynbekovtiń eńbekterin erekshe atap ótip, arnaiy rizashylyǵyn bildirdi.

Miialy qorǵandaryna júrgizilgen qazba jumystarynyń ǵylymi jetekshisi Marat Qasenovtiń aitýynsha, qazba jumystary nátijesinde tabylǵan áiel adam Sarmat taipalaryna tiesili. Áieldiń ústindegi kiimi ártúrli jádigerleri men buiymdarynyń kóbi altynnan jasalǵan.

– Qabirdi topyraqtan tazalaý kezinde altyn japsyrmalar men altyn syrǵanyń bólikteri de shyqty. Qańqanyń aiaq jaǵynan pishini shar tárizdes, tórtqulaqty qola qazan tabyldy. Jalpy biiktigi  23 sm bolatyn qola qazannyń pishini shar tárizdes. Qazannyń tiginen ornalasqan 4 tutqasy bar, qarama qarsy ornalasqan ekeýi jylqynyń stildik beinelengen túrinde, qazan ishine qarap turǵandai áser beredi. Jylqynyń jaly, qulaǵy jáne quiryǵy anyq beinelengen. Odan bólek temirden jasalǵan 2 at ábzeli, beldik japsyrmalary, syrǵa, qus beineli japsyrmalar, altyn japsyrma, qola jebe ushtary, qysh ydys  sekildi jádigerler de anyqtaldy, – deidi Marat Qasenov.

Sonymen qatar arheolog Atyraý óńirinde obalardyń kóp ekendigin, áli de biraz tarihi qundylyqtar zerttelip jatqanyn atap ótti.