- AQSh aliýminii óndirýden álemde aldyńǵy qatarda turǵan reseilik «Rýsal» kompaniiasyna sanktsiia saldy. Jylyna bir jarym millon tonna aliýminii totyǵyn óndiretin Pavlodar aliýminii zaýyty munyń million tonnasyn álgi «Rýsalǵa» jóneltetin.
Sanktsiia soiylyna ilikken «Rýsal» ertesine-aq Qazaqstandaǵy áriptes-zaýytqa hat joldap, álgi million tonnany budan bulai satyp ala almaitynyn habarlaidy.
Endi qaitpek kerek? Qaida barady, qalai amaldaidy? 62 myń adamdy asyrap otyrǵan Pavlodar aliýminii zaýyty eldegi eń iri jumysberýshiniń biri. Pavlodardy qoiyp, muqylym eldegi óndiris oryndarynyń eń irisi de osy.
«Rýsal» bas tartty eken dep ken óndirýdi keri ysyryp qoimas, alaida budan keiin tapsyrysy kúrt tómendegen zaýyttyń tabysy ortaiyp, aliýminii totyǵyn óndirýmen tikelei ainalysatyn 3000 myń jumysshynyń ári qarai taǵdyry qyl ústinde qalary anyq.
Sanktsiianyń da sanktsiiasy bar. Bizge aýyr soǵatyny jekelegen sanktsiialar. Reseilik kásiporyndarǵa, bankterge, óndiris oryndaryna salynatyn sanktsiialar bularmen bite qainasyp jumys isteitin qazaqstandyq kompaniialardy da teńseltip jatyr.
Sosyn odaqtas ekeni ras bolsa Resei Qazaqstannyń ónimderin óz naryǵyna kirgizýge kedergi keltirmeýi kerek edi.
Odaq jumysy tolyq kúshine engen tusta, otandyq araq-sharap óndirýshilerdiń taýaryn Resei naryǵyna ótkizbekke áreket etkenbiz.
Resei naryǵyn «jaýlaimyz» degen dámemiz bolǵan. Munymyzdan túk shyqqan joq. Taýymyz shaǵylyp qaitty.
Ótkizbeidi. Ótkizbeýdiń myń túrli amalyn meńgergen. Joq jerden ilik izdeidi. Joq jerden daý shyǵarady.
Osy máseleniń izimen Máskeýge kelgenimde, mundaǵy bir shendi: «bir ǵana Máskeý oblysynyń ózinde araq-sharap óndiretin 26 zaýyt bar. Bular Máskeýdi qoiyp, tutas Qazaqstandy lyqa toidyra alady qajet deseń. Bizdiń naryqqa tumsyq tyqqandy doǵaryńdar», – degeni bar.
Men de óz degenimde turýǵa tyrysyp: «Bizdiń ónimderdiń úlesi sonshalyqty soiqan emes qoi. Sizder muny sezbeýlerińiz de múmkin. Sonshama shoshynǵanyńyz ne?», – dep jaýap qattym.
«Sen meniń neni meńzegenimdi túsinbediń, bala. Mundaǵy araq óndiretin árbir óz zaýyttyń ózine tiesili «aýmaǵy» bar. Bireýdiń tapqan tabysyna ortaqtaspaq oiyń bolsa, ázirden-aq úmitińdi úzeiin. Senderdi mańyna da jýytpaidy olar...», – dedi álgi.
Demek, bul arada Eýraziialyq odaqtyń erkin saýda printsipi múlde júrmeidi degen sóz. Óz naryǵyn qorǵaýǵa kelgende Resei bul odaqtyń kez-kelgen zańyn iske alǵysyz etýge ázir. Bulardyń óz zańy bar. Budan keiin kirip kór Resei naryǵyna...
Daiyndaǵan, Dýman BYQAI
