Freedom Inside '26

Maman Tramptyń saýda soǵysy Ulttyq qordyń qai tusyna qaýip tóndiretinin aitty

Maman Tramptyń saýda soǵysy Ulttyq qordyń qai tusyna qaýip tóndiretinin aitty
Facebook/Aibar Oljaev
"AQSh prezidenti Donald Tramp Kapitoliide otyryp alyp, búkil álemmen saýda soǵysyn bastady. Ol importty baj salyǵyn kótergen eldiń qarasy kóp, tipti eshqashan AQSh-pen saýda jasap kórmegen shaǵyn araldar da "qoraǵa" kirip ketti. Qazaqstan da óziniń 27% sybaǵasyn alyp, endi onymen ne isteimiz dep otyr". Osylai bastalatyn jelidegi óz jazbasynda qarjy salasynyń mamany Aibar Oljaev Ulttyq qorǵa keletin qaýiptiń de jaiyn qozǵaidy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
 
"Negizi eshteńe istemeimiz. Qazaqstanǵa salynatyn "poshlinadan" bizge ystyq ta emes, sýyq ta emes. Biz AQSh-qa jiberetin 2 milliard dollarlyq eksporttyń 92 paiyzy shikizat - ýran, munai, ferroqorytpalar. Al olar baj salyǵyna ilinbeidi. Endeshe, qandai taýarlarǵa 27 paiyzdyq baj salyǵy salynady? Arnaiy kelisim boiynsha salyq rejimi belgilengen taýardyń bárine. Al olardyń eksporttaǵy úlesi 2024 jyly 95,2 million dollardy quraǵan. Endi qarańyz, Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy taýar ainalymy 4,2 milliard dollardy quraidy. Sonyń 2,2 milliardy - importtalatyn taýar. Al 2 milliardy - eksport. Demek, 95 million degeniń 5 paiyzǵa da jetpeidi. 2024 jyly Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy taýar ainalymy ósip, bizdiń eksport kólemi 30 paiyzǵa ulǵaidy. Bul – jaqsy kórsetkish. Demek, jyldan-jylǵa muhittyń arǵy betinen ákeletin taýarlarymyzǵa qaraǵanda, satatyn dúniemiz kóbeiip keledi degen sóz. Osyny jalǵastyra berý kerek", dep jazady ol Facebook-te.
Onyń aitýynsha, Tramp sheshimi álem ekonomikasynyń ósýine kedergi bolyp, óndiris baiaýlap, sonyń kesirinen shikizatty taýarly naryqtar qulai bastaidy degen qater bar. Jáne ol negizsiz de emes.
 
"Eń basty qaýip - munai baǵasynyń barreline 65 dollardan tómen qulap ketýi. Bul Ulttyq qor túsimine úlken soqqy bolady. Sol Ulttyq qorymyz ekinshi betine de soqqy alýy múmkin. Jetekshi birjalardyń indeksteri qyzyl zonaǵa kirip, iri kompaniialar aktsiialary arzandai bastaidy degen kúdik kúsheiip keledi. Onda Ulttyq qordyń aktsiialarda jatqan investportfeline qaýip tónedi. Biraq dál qazir jaǵymsyz korrektsiianyń naqty kólemin dál boljaý qiyn", dep óz oiyn túiindeidi Oljaev.
 
Buǵan deiin saitymyzda "AQSh-tyń baj salyǵy kimge, qalai áser etedi - sarapshylar pikiri" degen maqala jariialanǵan. Sondai-aq Tramptyń qosymsha baj salyǵyn engizgen 185 eldiń qatarynda bar Qazaqstan Úkimeti bul rettegi pikirin bildirip, AQSh tarapymen keńesýge nietti ekenin habarlaǵan.