Almaty TV telearnasy ýrbanistika, qolaily qalalyq ortany qalyptastyrý jáne Almatynyń sáýlettik murasyn saqtaý máselelerine arnalǵan jańa aqparattyq-aǵartýshylyq «Arhitektor» baǵdarlamasynyń ekinshi shyǵarylymyn usynady. Sarapshylar men sáýletshiler qalany jańǵyrtý jumystarynyń qalai júzege asatynyn, mamandar qandai synǵa ushyrap jatatynyn jáne qala turǵyndarynyń ómir sapasyn arttyrý úshin qandai sheshimder qabyldanyp jatqanyn qarapaiym ári túsinikti tilmen túsindirip beredi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Almatydaǵy tarihi ǵimarattardy qaita jańartý máselesi árdaiym qoǵamda ekiudai pikir týdyryp jatady. Biri qalanyń kelbeti buzylady dep alańdasa, endi biri jańartý jumysy júrgizilmese, ol nysandardyń qaýip kózine ainalatynyn alǵa tartady. «Arhitektor» jobasy syrt kózge ádemi kórinetin ǵimarattardyń artynda kúrdeli injenerlik máseleler turýy múmkin ekenin kórsetedi.
Baǵdarlamanyń ekinshi shyǵarylymynda avtorlar qaýipsizdik, tarihi kelbetti saqtaý jáne qala turǵyndarynyń múddesi arasynda tepe-teńdik tabý máselesine erekshe nazar aýdardy.
Baǵdarlamanyń negizgi taqyryptarynyń biri - Almaly aýdany ákimdigi ǵimaratynyń qaita jańǵyrtylýy. Bul tarihi nysan 1976 jyly salynǵan jáne shamamen 50 jyl boiy birde-bir ret kúrdeli jóndeýden ótpegen. Qazirgi tańda ǵimarat tolyq rekonstrýktsiiadan ótip jatyr: seismikalyq kúsheitý jumystary júrgizilip, adamǵa qaýip tóndiretin barlyq element aýystyrylyp, eskirgen injenerlik jeliler jańartylýda.
«Konstrýktsiialardy nyǵaitýǵa erekshe kóńil bólinýde - aǵash elementter jeńildetilgen sándik balamalarymen aýystyrylyp jatyr, sonymen qatar ǵimarattyń tarihi kelbeti de saqtalyp qalady. Buryn qulaý qaýpi bar qasbettik sándik elementter túpnusqasymen dálme-dál qaita qalpyna keltirilýde», - deidi avtorlyq qadaǵalaý bóliminiń basshysy Talǵat Tájibaev.
Almaty qalasy Qurylys basqarmasynyń bas mamany Aitbek Bekboluly bul ǵimarat qorǵalatyn tarihi nysandar tizimine kirmese de, onyń sáýlettik kelbeti saqtalatynyn atap ótti.
Jańa shyǵarylymda jýrnalister Nataliia Sats atyndaǵy balalar men jasóspirimder teatrynyń jańǵyrtý jumystarynyń barysyn da kórsetti. Mamandardyń aitýynsha, syrt kózge jaqsy kúide kóringenimen, ǵimarattyń tehnikalyq jaǵdaiy óte kúrdeli bolǵan.
Jobanyń bas injeneri Alma Kenjalina júrgizilgen tekserý barysynda konstrýktsiialar men injenerlik júielerdiń qatty tozǵany anyqtalǵanyn aitty.
«Zertteý nátijeleri ǵimarattyń qanaǵattanarlyqsyz kúide ekenin jáne jai jóndeýdi emes, tereń rekonstrýktsiiany qajet etetinin kórsetti», - dedi ol.
Onyń aitýynsha, eń úlken qaýip qasbette bolǵan: mármár jáne qaptaý elementteri buzylyp, adamdar kóp jinalatyn aýmaqtarda qulaý qaýpin týdyrǵan.
Sonymen qatar Almaty qalasy Qurylys basqarmasy basshysynyń orynbasary Dáýlet Elamanov teatrdyń negizgi sáýlettik belgileri saqtalyp, qalpyna keltiriletinin atap ótti.
Onyń aitýynsha, mármár qaptamalar, granit jabyndary men liýstralar aýystyrylmai, qaita qalpyna keltirilmek. Sonymen qatar balalar men jastar jobalaryna arnalǵan keńistigi jáne zamanǵa sai sahnasy bar qosymsha korpýs salý jumystary qatar júrgizilip jatyr.
Sondai-aq baǵdarlamanyń jeke bir bólimi qalanyń Bas josparyn túzetý máselesine arnalyp otyr. «Almatybasjospar» ǴZI basshysy Ashat Sádýov qoǵamdyq tyńdaýlardyń qorytyndysy boiynsha qala turǵyndarynyń barlyq ótinishi men usynystary eskeriletinin jetkizdi.
