Almaty TV telearnasy ýrbanıstıka, qolaıly qalalyq ortany qalyptastyrý jáne Almatynyń sáýlettik murasyn saqtaý máselelerine arnalǵan jańa aqparattyq-aǵartýshylyq «Arhıtektor» baǵdarlamasynyń ekinshi shyǵarylymyn usynady. Sarapshylar men sáýletshiler qalany jańǵyrtý jumystarynyń qalaı júzege asatynyn, mamandar qandaı synǵa ushyrap jatatynyn jáne qala turǵyndarynyń ómir sapasyn arttyrý úshin qandaı sheshimder qabyldanyp jatqanyn qarapaıym ári túsinikti tilmen túsindirip beredi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Almatydaǵy tarıhı ǵımarattardy qaıta jańartý máselesi árdaıym qoǵamda ekiudaı pikir týdyryp jatady. Biri qalanyń kelbeti buzylady dep alańdasa, endi biri jańartý jumysy júrgizilmese, ol nysandardyń qaýip kózine aınalatynyn alǵa tartady. «Arhıtektor» jobasy syrt kózge ádemi kórinetin ǵımarattardyń artynda kúrdeli ınjenerlik máseleler turýy múmkin ekenin kórsetedi.
Baǵdarlamanyń ekinshi shyǵarylymynda avtorlar qaýipsizdik, tarıhı kelbetti saqtaý jáne qala turǵyndarynyń múddesi arasynda tepe-teńdik tabý máselesine erekshe nazar aýdardy.
Baǵdarlamanyń negizgi taqyryptarynyń biri - Almaly aýdany ákimdigi ǵımaratynyń qaıta jańǵyrtylýy. Bul tarıhı nysan 1976 jyly salynǵan jáne shamamen 50 jyl boıy birde-bir ret kúrdeli jóndeýden ótpegen. Qazirgi tańda ǵımarat tolyq rekonstrýksıadan ótip jatyr: seısmıkalyq kúsheıtý jumystary júrgizilip, adamǵa qaýip tóndiretin barlyq element aýystyrylyp, eskirgen ınjenerlik jeliler jańartylýda.
«Konstrýksıalardy nyǵaıtýǵa erekshe kóńil bólinýde - aǵash elementter jeńildetilgen sándik balamalarymen aýystyrylyp jatyr, sonymen qatar ǵımarattyń tarıhı kelbeti de saqtalyp qalady. Buryn qulaý qaýpi bar qasbettik sándik elementter túpnusqasymen dálme-dál qaıta qalpyna keltirilýde», - deıdi avtorlyq qadaǵalaý bóliminiń basshysy Talǵat Tájibaev.
Almaty qalasy Qurylys basqarmasynyń bas mamany Aıtbek Bekboluly bul ǵımarat qorǵalatyn tarıhı nysandar tizimine kirmese de, onyń sáýlettik kelbeti saqtalatynyn atap ótti.
Jańa shyǵarylymda jýrnalıser Natalıa Sas atyndaǵy balalar men jasóspirimder teatrynyń jańǵyrtý jumystarynyń barysyn da kórsetti. Mamandardyń aıtýynsha, syrt kózge jaqsy kúıde kóringenimen, ǵımarattyń tehnıkalyq jaǵdaıy óte kúrdeli bolǵan.
Jobanyń bas ınjeneri Alma Kenjalına júrgizilgen tekserý barysynda konstrýksıalar men ınjenerlik júıelerdiń qatty tozǵany anyqtalǵanyn aıtty.
«Zertteý nátıjeleri ǵımarattyń qanaǵattanarlyqsyz kúıde ekenin jáne jaı jóndeýdi emes, tereń rekonstrýksıany qajet etetinin kórsetti», - dedi ol.
Onyń aıtýynsha, eń úlken qaýip qasbette bolǵan: mármár jáne qaptaý elementteri buzylyp, adamdar kóp jınalatyn aýmaqtarda qulaý qaýpin týdyrǵan.
Sonymen qatar Almaty qalasy Qurylys basqarmasy basshysynyń orynbasary Dáýlet Elamanov teatrdyń negizgi sáýlettik belgileri saqtalyp, qalpyna keltiriletinin atap ótti.
Onyń aıtýynsha, mármár qaptamalar, granıt jabyndary men lústralar aýystyrylmaı, qaıta qalpyna keltirilmek. Sonymen qatar balalar men jastar jobalaryna arnalǵan keńistigi jáne zamanǵa saı sahnasy bar qosymsha korpýs salý jumystary qatar júrgizilip jatyr.
Sondaı-aq baǵdarlamanyń jeke bir bólimi qalanyń Bas josparyn túzetý máselesine arnalyp otyr. «Almatybasjospar» ǴZI basshysy Ashat Sádýov qoǵamdyq tyńdaýlardyń qorytyndysy boıynsha qala turǵyndarynyń barlyq ótinishi men usynystary eskeriletinin jetkizdi.
