Almaty TV تەلەارناسى ۋربانيستيكا, قولايلى قالالىق ورتانى قالىپتاستىرۋ جەنە الماتىنىڭ سەۋلەتتٸك مۇراسىن ساقتاۋ مەسەلەلەرٸنە ارنالعان جاڭا اقپاراتتىق-اعارتۋشىلىق «ارحيتەكتور» باعدارلاماسىنىڭ ەكٸنشٸ شىعارىلىمىن ۇسىنادى. ساراپشىلار مەن سەۋلەتشٸلەر قالانى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ قالاي جٷزەگە اساتىنىن, ماماندار قانداي سىنعا ۇشىراپ جاتاتىنىن جەنە قالا تۇرعىندارىنىڭ ٶمٸر ساپاسىن ارتتىرۋ ٷشٸن قانداي شەشٸمدەر قابىلدانىپ جاتقانىن قاراپايىم ەرٸ تٷسٸنٸكتٸ تٸلمەن تٷسٸندٸرٸپ بەرەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
الماتىداعى تاريحي عيماراتتاردى قايتا جاڭارتۋ مەسەلەسٸ ەردايىم قوعامدا ەكٸۇداي پٸكٸر تۋدىرىپ جاتادى. بٸرٸ قالانىڭ كەلبەتٸ بۇزىلادى دەپ الاڭداسا, ەندٸ بٸرٸ جاڭارتۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلمەسە, ول نىسانداردىڭ قاۋٸپ كٶزٸنە اينالاتىنىن العا تارتادى. «ارحيتەكتور» جوباسى سىرت كٶزگە ەدەمٸ كٶرٸنەتٸن عيماراتتاردىڭ ارتىندا كٷردەلٸ ينجەنەرلٸك مەسەلەلەر تۇرۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.
باعدارلامانىڭ ەكٸنشٸ شىعارىلىمىندا اۆتورلار قاۋٸپسٸزدٸك, تاريحي كەلبەتتٸ ساقتاۋ جەنە قالا تۇرعىندارىنىڭ مٷددەسٸ اراسىندا تەپە-تەڭدٸك تابۋ مەسەلەسٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
باعدارلامانىڭ نەگٸزگٸ تاقىرىپتارىنىڭ بٸرٸ - المالى اۋدانى ەكٸمدٸگٸ عيماراتىنىڭ قايتا جاڭعىرتىلۋى. بۇل تاريحي نىسان 1976 جىلى سالىنعان جەنە شامامەن 50 جىل بويى بٸردە-بٸر رەت كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتپەگەن. قازٸرگٸ تاڭدا عيمارات تولىق رەكونسترۋكتسييادان ٶتٸپ جاتىر: سەيسميكالىق كٷشەيتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلٸپ, ادامعا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن بارلىق ەلەمەنت اۋىستىرىلىپ, ەسكٸرگەن ينجەنەرلٸك جەلٸلەر جاڭارتىلۋدا.
«كونسترۋكتسييالاردى نىعايتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلٸنۋدە - اعاش ەلەمەنتتەر جەڭٸلدەتٸلگەن سەندٸك بالامالارىمەن اۋىستىرىلىپ جاتىر, سونىمەن قاتار عيماراتتىڭ تاريحي كەلبەتٸ دە ساقتالىپ قالادى. بۇرىن قۇلاۋ قاۋپٸ بار قاسبەتتٸك سەندٸك ەلەمەنتتەر تٷپنۇسقاسىمەن دەلمە-دەل قايتا قالپىنا كەلتٸرٸلۋدە», - دەيدٸ اۆتورلىق قاداعالاۋ بٶلٸمٸنٸڭ باسشىسى تالعات تەجٸباەۆ.
الماتى قالاسى قۇرىلىس باسقارماسىنىڭ باس مامانى ايتبەك بەكبولۇلى بۇل عيمارات قورعالاتىن تاريحي نىساندار تٸزٸمٸنە كٸرمەسە دە, ونىڭ سەۋلەتتٸك كەلبەتٸ ساقتالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
جاڭا شىعارىلىمدا جۋرناليستەر ناتالييا ساتس اتىنداعى بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر تەاترىنىڭ جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىن دا كٶرسەتتٸ. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, سىرت كٶزگە جاقسى كٷيدە كٶرٸنگەنٸمەن, عيماراتتىڭ تەحنيكالىق جاعدايى ٶتە كٷردەلٸ بولعان.
جوبانىڭ باس ينجەنەرٸ الما كەنجالينا جٷرگٸزٸلگەن تەكسەرۋ بارىسىندا كونسترۋكتسييالار مەن ينجەنەرلٸك جٷيەلەردٸڭ قاتتى توزعانى انىقتالعانىن ايتتى.
«زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ عيماراتتىڭ قاناعاتتانارلىقسىز كٷيدە ەكەنٸن جەنە جاي جٶندەۋدٸ ەمەس, تەرەڭ رەكونسترۋكتسييانى قاجەت ەتەتٸنٸن كٶرسەتتٸ», - دەدٸ ول.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەڭ ٷلكەن قاۋٸپ قاسبەتتە بولعان: مەرمەر جەنە قاپتاۋ ەلەمەنتتەرٸ بۇزىلىپ, ادامدار كٶپ جينالاتىن اۋماقتاردا قۇلاۋ قاۋپٸن تۋدىرعان.
سونىمەن قاتار الماتى قالاسى قۇرىلىس باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۋلەت ەلامانوۆ تەاتردىڭ نەگٸزگٸ سەۋلەتتٸك بەلگٸلەرٸ ساقتالىپ, قالپىنا كەلتٸرٸلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, مەرمەر قاپتامالار, گرانيت جابىندارى مەن ليۋسترالار اۋىستىرىلماي, قايتا قالپىنا كەلتٸرٸلمەك. سونىمەن قاتار بالالار مەن جاستار جوبالارىنا ارنالعان كەڭٸستٸگٸ جەنە زامانعا ساي ساحناسى بار قوسىمشا كورپۋس سالۋ جۇمىستارى قاتار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
سونداي-اق باعدارلامانىڭ جەكە بٸر بٶلٸمٸ قالانىڭ باس جوسپارىن تٷزەتۋ مەسەلەسٸنە ارنالىپ وتىر. «الماتىباسجوسپار» عزي باسشىسى اسحات سەدۋوۆ قوعامدىق تىڭداۋلاردىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قالا تۇرعىندارىنىڭ بارلىق ٶتٸنٸشٸ مەن ۇسىنىستارى ەسكەرٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ.
