Freedom Inside '26

Londonda «ABAI» kitabynyń tusaýkeseri ótti

Londonda «ABAI» kitabynyń tusaýkeseri ótti
Búgin Londonda Kembridj ýniversitetiniń baspasy, Qazaqstannyń ulttyq aýdarma biýrosy jəne Qazaqstan Respýblikasynyń Ulybritaniiadaǵy Elshiliginiń uiymdastyrýymen əlemdik deńgeidegi oishyl, aqyn, aǵartýshy Abai Qunanbaiuly 175 jyldyq mereitoiyna orai hakim shyǵarmalarynyń aǵylshyn tilindegi alǵashqy tolyq jinaǵy «ABAI» kitabynyń tusaýkeseri ótti.

Onlain formatta ótken is-sharaǵa QR Mádeniet jáne sport ministri Aqtoty Raiymqulova, Kembridj ýniversiteti baspasynyń atqarýshy direktory Piter Fillips, Britan Keńesi ǵalamdyq jelisiniń direktory Keit Evart-Biggs, QR-nyń Ulybritaniia men Soltústik Irlandiia Qurama Koroldigindegi Elshisi Erlan Ydyrysov, Ulttyq aýdarma biýrosynyń direktory Raýan Kenjehanuly, britandyq aqyndar Djon Bernsaid pen Shon O’Braien qatysty. Jiynda Kembridj ýniversiteti baspasynyń biriktirý isteri jónindegi direktory Kevin Teilor moderator boldy.

Jinaqty uly aqynnyń 175 jyldyǵyna orai Ulttyq aýdarma biýrosynyń Abai shyǵarmalaryn álemniń on tilinde basyp shyǵarý jónindegi aýqymdy jobasy aiasynda kópǵasyrlyq tarihy bar Kembridj ýniversitetiniń baspasy zor yqylaspen daiyndap, jaryqqa shyǵardy.

Bul – Abaidyń osyǵan deiin jaryq kórgen aýdarmalarymen salystyrǵanda barynsha tolyq jáne qazaq tilinen aǵylshyn tiline tuńǵysh ret tikelei tárjimalanǵan kitap.

Professor Shon O’Braien Abai Qunanbaiulynyń óleńderin, Djon Bernsaid oishyldyń qara sózderin elimizdiń qazaq-aǵylshyn aýdarmashylarynyń jańa býynymen birlese otyryp, aǵylshyn tiline tərjimalady. Osylaisha aýdarmashylar mazmuny, aitar oiy jaǵynan jinaqty barynsha tupnusqaǵa jaqyn ótýge tyrysty. Aita keteiik, buǵan deiingi Abai kitabynyń barlyǵy aǵylshyn tiline orys tilindegi nusqadan aýdarylǵan edi.


Onlain tusaýkeserdi Facebook əleýmettik jelisi arqyly tikelei efirde əlemniń túkpir-túkpirindegi kórermender tamashalady. Tusaýkeser aiasynda qazaq jəne britan ənshileriniń qatysýymen onlain-kontsert ótti.

Basqosý barysynda Mədeniet jəne sport ministri biylǵy əlem úshin syndarly kezeńge qaramastan Abai Qunanbaiulynyń mereitoiy halyqaralyq masshtabta toilanyp jatqanyn jetkizdi.

«Qazaq ultynyń pasportyna ainalǵan uly tulǵanyń ómirin, shyǵarmashylyǵyn tereń zerttep, onyń tuńǵiyǵyna odan ári boilap, atyn álemge jariia etý – bizdiń maqsatymyz.

Qazaq jazba ádebietin qalyptastyryp, artynda máńgilik mura qaldyrǵan uly oishyldyń esimi árbir qazaqstandyqtyń júreginde. Ol óz zamanynda-aq óresi biik, kóńil kókjiegi keń tulǵa retinde tanyldy. Tabiǵat, mahabbat, saiasi lirikaǵa arnap óleńder jazdy. Shyǵarmashylyǵynyń taǵy bir tóbesi – «Qara sózderi». Abaidyń osy qyryq bes ǵaqliiasy álem halqynyń erekshe yqylasyna bólenip keledi.

«Ónerde shekara bolmaidy» demekshi, Abaidyń shyǵarmalary álemniń 30 tiline aýdarylǵan. Abai Qunanbaiulynyń marjan sózderimen, ǵibratty hám tereń poeziiasymen tanysqan álem halqynyń tańdanysyn árbirimiz kórip, bilip otyrmyz.

Uly aqynnyń 175 jyldyq mereitoiyn halyqaralyq masshtabta ótkizýdegi eń mańyzdy mindetterdiń biri–Abai shyǵarmashylyǵyn álem halqyna nasihattaý. Osyǵan orai, mereitoi qarsańynda Abaidyń óleńderi men «Qara sózderi» birneshe tilge, sonyń ishinde frantsýz, aǵylshyn, arab, ispan, qytai, japon, nemis, italiia, túrik orys tilderine aýdarylyp, aýdarylǵan elder tilinde taratý josparlanǵan. Jumysymyz jospar boiynsha júrip jatyr.

Qazirgi ýaqytta búkil álemdi alańdatqan koronavirýs pandemiiasyna bailanysty dúrkirep ótýi tiis is-sharalar onlain formatqa aýystyrylyp otyr. Degenmen, biz úshin jáne bolashaq urpaq pen búgingi oqyrman úshin mańyzdysy – Abai Qunanbaiulynyń tolyq shyǵarmalar jinaǵynyń aǵylshyn tiline aýdarylyp, basylýy.

Aǵylshyn tili – milliardtan astam adamnyń ortaq tili. Abaidyń tolyq shyǵarmalar jinaǵynyń aǵylshyn tiline aýdarylýyn aqyn shyǵarmalary milliard oqyrmanǵa usynyldy degen sóz.


Sonymen qatar, bul Abaidyń osyǵan deiin jaryq kórgen aýdarmalarymen salystyrǵanda barynsha tolyq jáne qazaq tilinen aǵylshyn tiline tikelei aýdarylyp óz mánin barynsha saqtap qalǵan erekshe jinaq ekendigin atap ótý qajet.

Qazaqstan Respýblikasynyń Tuńǵysh Prezidenti – Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhani jańǵyrý» baǵdarlamalyq maqalasynda qamtylǵan osyndai iri jobalardyń júzege asqanyna bek rizamyz.

Sondai-aq osyndai iri jobany júzege asyrýǵa atsalysqan Kembridj ýniversiteti baspasynyń basshylyǵyna, arnaiy, professor Shon O’Braien, professor Djon Bernsaid myrzalarǵa qazaq halqy atynan shyn júrekten alǵys bildiremin! Sonymen qatar, Qazaqstan Respýblikasynyń Ulybritaniiadaǵy Elshiligi men Ulttyq aýdarma biýrosynyń qosqan úlesin erekshe atap ótý qajet, dep sanaimyn.

Abai dúniesiniń aǵylshyn tilinde sóileitin oqyrman qaýymǵa pash etilýi – qazaqtyń maqtanyshy»,-dedi Aqtoty Raiymqulova.

Sonymen qatar biyl Qazaqstannyń Ulybritaniiadaǵy Elshiligi Abai ənderiniń aǵylshyn tilindegi alǵashqy ən jinaǵyn shyǵarýdy josparlap otyr. Jinaqtaǵy ənderge nota, QR-kod jəne tanymal ənshilerdiń oryndaýy qosylady.

Sondai-aq osy jyly Elshilik hakim mereitoiy aiasynda AQSh,  Britaniia jəne otandyq ǵalymdardyń qatysýymen onlain-konferentsiia uiymdastyryp, Abai óleńderin oqý chellendjine qatysqan.