Búginde otbasy qundylyǵyna qatysty psihologtardyń da óz aitary bar. Aitalyq, otbasylyq psiholog Markiza Qubasheva otbasy qundylyǵynyń buzylýyna qazirgi qaptaǵan koýchtardyń da áseri bar ekenin jasyrmai jaiyp saldy. Aitsa aitqanda qazir áleýmettik jelide qaptaǵan qai koýchty alsań da eń aldymen ózińdi oila, birinshi orynǵa ózińdi qoi, kúieýiń múgedek emes óz jaǵdaiyn ózi jasasyn, balalaryńdy menshiktep alma, sensiz de ómir súrip úirenýi kerek» degen sekildi aqyl keńesterin aiamai keńesterin aityp jatady. Bul qanshalyqty durys? Koýchtardyń eril-zaiyptylardyń arasyn oslai bólýi jaqsylyqtyń nyshany emes. myqty koých bulai dep aitpasa kerek. Bularǵa qatysty bilikti maman óz oiyn bylaisha jetkizdi.
– Búginde áleýmettik jelide qaptaǵan koýchtardyń kóbisi kásibi psiholog emes, sheteldik koých psihologtardyń bir-eki kýrsyn oqyp alǵandar. Sol shala sharpy bilimimen kelip jurtqa ómir súrýdi úiretkisi keledi. Mentalitetemizge sai emes nárseni nasihattaidy. Ajyrasqandar «otbasyn saqta» dese, ómirinde kúieýge shyqpaǵandar «kúieýmen qalai turýdy» úireteedi. Bul endi naǵyz paradoks qoi. Nátijesinde myńdaǵan qyz kelinshek solardy tyńdap alyp, ne isterin bilmei dal bolady. Mundai koýchtardyń birinshi tyńdaǵan kelinshekterdiń aldy ajyrasyp úlgerdi. Ózimdi oilaimyn
Al ǵasyrlar boiy qalyptasqan otbasy qundylyǵyn, ata men ene, áke men sheshe róli, mańyzy, bala tárbiesi, qyz balanyń súikimi men er balanyń jaýapkershiligi, otbasy baqyty, jubailar jarastyǵynyń syry týraly aityp jatqandar joq. «Men ajyrasqan soń qalai baqytty boldym» nemese «kúieýdi qalai aitqanyńmen júrgizip, turǵyzý kerek» degen kýrstardan aiaq alyp júre almaisyń. Sondyqtan elimizdegi qaptaǵan psihologtar men koýchtarǵa da qadaǵalaý kerek, – deidi bilikti maman.
Búginde otbasy qundylyǵynyń joǵalýynyń bir kórsetkishi turmystyq zorlyq-zombylyqtyń kúsheigeninen de baiqalyp otyr. Osy oraida elimizde bul baǵytta da atqarylyp jatqan sharýalar jeterlik.
Máselen turmystaǵy tirannyń qazir jaýapkershiligi kúsheitilgen. Tipti, jábirleýshi quqyq qorǵaý oryndaryn ózi shaqyrmasa da kórshileriniń shaǵymy eskerýsiz qalmaityn boldy.
Qazir turmystyq zorlyq-zombylyq qurbandaryna arnalǵan daǵdarys ortalyqtary áleýmettik qorǵaý salasynda jumys istep jatyr, otbasyn qoldaý ortalyqtary da bar. Iaǵni ana men bala kez kelgen sátte dalada qalmaidy. Sondyqtan kúieýinen zábir kórgenderdi memleket qaraýsyz qaldyryp jatqan joq. Sol siiaqty otbasyna syna qaǵatyn koýchtarǵa da qarsy jaýapkershilik kúsheitilý kerek. Áitpese olar da oshaǵy oirandalǵan otbasylardyń kóbeiýine óz «úlesterin» qosyp keledi.
Kóp jaǵdaida otbasylardyń ajyrasýyna áleýmettik jaǵdailar da yqpal etetini ashy da bolsa shyndyq. Osy oraida jas otbasylardy aldymen úili etý úshin qalalyq ákimdik tarapynan qarjylandyrylatyn «Almaty jastary», «Elorda jastary» sekildi baǵdarlamalardyń qatysýshylary da, bólinetin qarjy kólemi de artyp keledi.
Baiqaý kezinde aldymen otbasyly jastarǵa basymdyq berilip jatyr. «Umai» sekildi jalǵyzbasty analarǵa arnalǵan baǵdarlamalar da iske qosylǵan. Iaǵni, memleket múmkindiginshe ajyrasýdyń aldyn alýǵa tyrysyp baǵýda.
Jalpy memleketimiz otbasy qundylyǵyn arttyryp, ajyrasýdyń aldyn alý baǵytynda óte kóp jumys istep jatyr. Tek solar nátijeli bolyp, otbasy qundylyǵy arta bergei!
Qýanysh ERMEKOVA
