بٷگٸندە وتباسى قۇندىلىعىنا قاتىستى پسيحولوگتاردىڭ دا ٶز ايتارى بار. ايتالىق, وتباسىلىق پسيحولوگ ماركيزا قۇباشەۆا وتباسى قۇندىلىعىنىڭ بۇزىلۋىنا قازٸرگٸ قاپتاعان كوۋچتاردىڭ دا ەسەرٸ بار ەكەنٸن جاسىرماي جايىپ سالدى. ايتسا ايتقاندا قازٸر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قاپتاعان قاي كوۋچتى الساڭ دا ەڭ الدىمەن ٶزٸڭدٸ ويلا, بٸرٸنشٸ ورىنعا ٶزٸڭدٸ قوي, كٷيەۋٸڭ مٷگەدەك ەمەس ٶز جاعدايىن ٶزٸ جاساسىن, بالالارىڭدى مەنشٸكتەپ الما, سەنسٸز دە ٶمٸر سٷرٸپ ٷيرەنۋٸ كەرەك» دەگەن سەكٸلدٸ اقىل كەڭەستەرٸن اياماي كەڭەستەرٸن ايتىپ جاتادى. بۇل قانشالىقتى دۇرىس? كوۋچتاردىڭ ەرٸل-زايىپتىلاردىڭ اراسىن وسلاي بٶلۋٸ جاقسىلىقتىڭ نىشانى ەمەس. مىقتى كوۋچ بۇلاي دەپ ايتپاسا كەرەك. بۇلارعا قاتىستى بٸلٸكتٸ مامان ٶز ويىن بىلايشا جەتكٸزدٸ.
– بٷگٸندە ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە قاپتاعان كوۋچتاردىڭ كٶبٸسٸ كەسٸبي پسيحولوگ ەمەس, شەتەلدٸك كوۋچ پسيحولوگتاردىڭ بٸر-ەكٸ كۋرسىن وقىپ العاندار. سول شالا شارپى بٸلٸمٸمەن كەلٸپ جۇرتقا ٶمٸر سٷرۋدٸ ٷيرەتكٸسٸ كەلەدٸ. مەنتاليتەتەمٸزگە ساي ەمەس نەرسەنٸ ناسيحاتتايدى. اجىراسقاندار «وتباسىن ساقتا» دەسە, ٶمٸرٸندە كٷيەۋگە شىقپاعاندار «كٷيەۋمەن قالاي تۇرۋدى» ٷيرەتەەدٸ. بۇل ەندٸ ناعىز پارادوكس قوي. نەتيجەسٸندە مىڭداعان قىز كەلٸنشەك سولاردى تىڭداپ الىپ, نە ٸستەرٸن بٸلمەي دال بولادى. مۇنداي كوۋچتاردىڭ بٸرٸنشٸ تىڭداعان كەلٸنشەكتەردٸڭ الدى اجىراسىپ ٷلگەردٸ. ٶزٸمدٸ ويلايمىن
ال عاسىرلار بويى قالىپتاسقان وتباسى قۇندىلىعىن, اتا مەن ەنە, ەكە مەن شەشە رٶلٸ, ماڭىزى, بالا تەربيەسٸ, قىز بالانىڭ سٷيكٸمٸ مەن ەر بالانىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ, وتباسى باقىتى, جۇبايلار جاراستىعىنىڭ سىرى تۋرالى ايتىپ جاتقاندار جوق. «مەن اجىراسقان سوڭ قالاي باقىتتى بولدىم» نەمەسە «كٷيەۋدٸ قالاي ايتقانىڭمەن جٷرگٸزٸپ, تۇرعىزۋ كەرەك» دەگەن كۋرستاردان اياق الىپ جٷرە المايسىڭ. سوندىقتان ەلٸمٸزدەگٸ قاپتاعان پسيحولوگتار مەن كوۋچتارعا دا قاداعالاۋ كەرەك, – دەيدٸ بٸلٸكتٸ مامان.
بٷگٸندە وتباسى قۇندىلىعىنىڭ جوعالۋىنىڭ بٸر كٶرسەتكٸشٸ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ كٷشەيگەنٸنەن دە بايقالىپ وتىر. وسى ورايدا ەلٸمٸزدە بۇل باعىتتا دا اتقارىلىپ جاتقان شارۋالار جەتەرلٸك.
مەسەلەن تۇرمىستاعى تيراننىڭ قازٸر جاۋاپكەرشٸلٸگٸ كٷشەيتٸلگەن. تٸپتٸ, جەبٸرلەۋشٸ قۇقىق قورعاۋ ورىندارىن ٶزٸ شاقىرماسا دا كٶرشٸلەرٸنٸڭ شاعىمى ەسكەرۋسٸز قالمايتىن بولدى.
قازٸر تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق قۇرباندارىنا ارنالعان داعدارىس ورتالىقتارى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ سالاسىندا جۇمىس ٸستەپ جاتىر, وتباسىن قولداۋ ورتالىقتارى دا بار. ياعني انا مەن بالا كەز كەلگەن سەتتە دالادا قالمايدى. سوندىقتان كٷيەۋٸنەن زەبٸر كٶرگەندەردٸ مەملەكەت قاراۋسىز قالدىرىپ جاتقان جوق. سول سيياقتى وتباسىنا سىنا قاعاتىن كوۋچتارعا دا قارسى جاۋاپكەرشٸلٸك كٷشەيتٸلۋ كەرەك. ەيتپەسە ولار دا وشاعى ويراندالعان وتباسىلاردىڭ كٶبەيۋٸنە ٶز «ٷلەستەرٸن» قوسىپ كەلەدٸ.
كٶپ جاعدايدا وتباسىلاردىڭ اجىراسۋىنا ەلەۋمەتتٸك جاعدايلار دا ىقپال ەتەتٸنٸ اششى دا بولسا شىندىق. وسى ورايدا جاس وتباسىلاردى الدىمەن ٷيلٸ ەتۋ ٷشٸن قالالىق ەكٸمدٸك تاراپىنان قارجىلاندىرىلاتىن «الماتى جاستارى», «ەلوردا جاستارى» سەكٸلدٸ باعدارلامالاردىڭ قاتىسۋشىلارى دا, بٶلٸنەتٸن قارجى كٶلەمٸ دە ارتىپ كەلەدٸ.
بايقاۋ كەزٸندە الدىمەن وتباسىلى جاستارعا باسىمدىق بەرٸلٸپ جاتىر. «ۇماي» سەكٸلدٸ جالعىزباستى انالارعا ارنالعان باعدارلامالار دا ٸسكە قوسىلعان. ياعني, مەملەكەت مٷمكٸندٸگٸنشە اجىراسۋدىڭ الدىن الۋعا تىرىسىپ باعۋدا.
جالپى مەملەكەتٸمٸز وتباسى قۇندىلىعىن ارتتىرىپ, اجىراسۋدىڭ الدىن الۋ باعىتىندا ٶتە كٶپ جۇمىس ٸستەپ جاتىر. تەك سولار نەتيجەلٸ بولىپ, وتباسى قۇندىلىعى ارتا بەرگەي!
قۋانىش ەرمەكوۆا