Kóktóbelikter tuǵyr biiginde
Qazaq tarihyn otarsyzdandyrý isin Tuńǵysh Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» atty jańa maqalasy tereńdete túsedi. Maqalada qazaq halqy ózi júrip ótken tarihi jolda álemdik órkenietke qomaqty úles qosyp kelgendigi naqty mysaldarmen dáleldenedi. Bizdiń babalarymyzdyń álem halyqtaryna usynǵan úlken jetistikteriniń biri jylqyny qolǵa úiretý, onyń er-turmanyn jasaý bolǵandyǵyn búgingi etnologiia ǵylymy dáleldep otyr. Bul qubylys shamamen 6 jarym myń jyl buryn iske asyrylǵan. Atta otyrý mádenieti jetilip, babalarymyz úzeńgini paidalanǵan. Osy jańalyq olarǵa atqa minip alys saparlarǵa shyǵýǵa, jylqyny soǵystarda jyldam qozǵalys quraly retinde paidalanýǵa múmkindik bergen. Jylqynyń qolǵa úiretilýi atqa miný mádenietiniń de negizin qalady. Osyǵan bailanysty, Tuńǵysh Elbasynyń «Uly dalanyń jeti qyry» maqalasynyń «Atqa miný mádenieti» bólimi aiasynda ulttyq sportymyz kókpardan jarys bolyp ótti.
Shý qalalyq mádeniet úiiniń uiymdastyrýymen ótken shara aýdanǵa qarasty Kóktóbe aýylynda ótkizildi. Jalpy alǵanda kókpar ulttyq dástúrdi damytýǵa, jastardy jigerlilikke tárbieleýge baǵyttalǵan qazaq halqynyń búgingi zamanǵa jetken birden-bir ulttyq oiyny, bul qanmen kelgen qasiet. Bul jarys ta sporttyń osy bir túrin joǵarǵy deńgeige kóterý maqsatynda uiymdastyrylyp otyr. Ol úshin eń aldymen at pen kókparshynyń sheberligin baiqalýy kerek. Kókpar jigitterdiń kúsh-jigerin, tózimdiligin, batyldyǵy men eptiligin, at ústinde myǵym otyrýyn qalyptastyrady. Sonymen birge, kókpar oiyny attyń qalai baptalyp úiretilgenin, júiriktigin de synaityn sport. Sol sebepti, atalmysh sporttyń qai jaǵynan alyp qarasaq ta tigizer paidasy mol bolyp tur. Onyń ústine, bul jarys Shý aýdanynda birinshi márte uiymdastyrylyp otyrǵan joq. Buǵan deiin de oblystyq deńgeide úlken-úlken dodalar ótip, oǵan Áýlieata óńiriniń beldi balýandary da qatysyp júr.
Al, joǵaryda atalǵan jarystyń nátijesine keler bolsaq, bul synda aýdanǵa qarasty Kóktóbe aýylynyń kókparshylary úsh salym salyp, jarystyń jeńimpazy atandy. Jeńimpazdarǵa uiymdastyrýshylar tarapynan qarjylai syilyq tabys etildi.
