Freedom Inside '26

كٶكتٶبەلٸكتەر تۇعىر بيٸگٸندە

كٶكتٶبەلٸكتەر تۇعىر بيٸگٸندە
تۇڭعىش ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى 2017 جىلى سەۋٸر ايىندا جارىق كٶرگەن ماقالاسىنان باستالعان قازاقستان قوعامىن رۋحاني جاڭعىرتۋ ٷدەرٸسٸ سانانى, تاريحتى, مەدەنيەتتٸ, بٸلٸم مەن ٶنەر سالالارىن وتارسىزداندىرۋ پروتسەسٸنە جول اشتى دەپ ايتۋىمىزعا بولادى.

قازاق تاريحىن وتارسىزداندىرۋ ٸسٸن تۇڭعىش ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» اتتى جاڭا ماقالاسى تەرەڭدەتە تٷسەدٸ. ماقالادا قازاق حالقى ٶزٸ جٷرٸپ ٶتكەن تاريحي جولدا ەلەمدٸك ٶركەنيەتكە قوماقتى ٷلەس قوسىپ كەلگەندٸگٸ ناقتى مىسالدارمەن دەلەلدەنەدٸ. بٸزدٸڭ بابالارىمىزدىڭ ەلەم حالىقتارىنا ۇسىنعان ٷلكەن جەتٸستٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ جىلقىنى قولعا ٷيرەتۋ, ونىڭ ەر-تۇرمانىن جاساۋ بولعاندىعىن بٷگٸنگٸ ەتنولوگييا عىلىمى دەلەلدەپ وتىر. بۇل قۇبىلىس شامامەن 6 جارىم مىڭ جىل بۇرىن ٸسكە اسىرىلعان. اتتا وتىرۋ مەدەنيەتٸ جەتٸلٸپ, بابالارىمىز ٷزەڭگٸنٸ پايدالانعان. وسى جاڭالىق ولارعا اتقا مٸنٸپ الىس ساپارلارعا شىعۋعا, جىلقىنى سوعىستاردا جىلدام قوزعالىس قۇرالى رەتٸندە پايدالانۋعا مٷمكٸندٸك بەرگەن. جىلقىنىڭ قولعا ٷيرەتٸلۋٸ اتقا مٸنۋ مەدەنيەتٸنٸڭ دە نەگٸزٸن قالادى. وسىعان بايلانىستى, تۇڭعىش ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» ماقالاسىنىڭ «اتقا مٸنۋ مەدەنيەتٸ» بٶلٸمٸ اياسىندا ۇلتتىق سپورتىمىز كٶكپاردان جارىس بولىپ ٶتتٸ.

شۋ قالالىق مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ٶتكەن شارا اۋدانعا قاراستى كٶكتٶبە اۋىلىندا ٶتكٸزٸلدٸ. جالپى العاندا كٶكپار ۇلتتىق دەستٷردٸ دامىتۋعا, جاستاردى جٸگەرلٸلٸككە تەربيەلەۋگە باعىتتالعان قازاق حالقىنىڭ بٷگٸنگٸ زامانعا جەتكەن بٸردەن-بٸر ۇلتتىق ويىنى, بۇل قانمەن كەلگەن قاسيەت. بۇل جارىس تا سپورتتىڭ وسى بٸر تٷرٸن جوعارعى دەڭگەيگە كٶتەرۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. ول ٷشٸن ەڭ الدىمەن ات پەن كٶكپارشىنىڭ شەبەرلٸگٸن بايقالۋى كەرەك. كٶكپار جٸگٸتتەردٸڭ كٷش-جٸگەرٸن, تٶزٸمدٸلٸگٸن, باتىلدىعى مەن ەپتٸلٸگٸن, ات ٷستٸندە مىعىم وتىرۋىن قالىپتاستىرادى. سونىمەن بٸرگە, كٶكپار ويىنى اتتىڭ قالاي باپتالىپ ٷيرەتٸلگەنٸن, جٷيرٸكتٸگٸن دە سىنايتىن سپورت. سول سەبەپتٸ, اتالمىش سپورتتىڭ قاي جاعىنان الىپ قاراساق تا تيگٸزەر پايداسى مول بولىپ تۇر. ونىڭ ٷستٸنە, بۇل جارىس شۋ اۋدانىندا بٸرٸنشٸ مەرتە ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان جوق. بۇعان دەيٸن دە وبلىستىق دەڭگەيدە ٷلكەن-ٷلكەن دودالار ٶتٸپ, وعان ەۋليەاتا ٶڭٸرٸنٸڭ بەلدٸ بالۋاندارى دا قاتىسىپ جٷر.

ال, جوعارىدا اتالعان جارىستىڭ نەتيجەسٸنە كەلەر بولساق, بۇل سىندا اۋدانعا قاراستى كٶكتٶبە اۋىلىنىڭ كٶكپارشىلارى ٷش سالىم سالىپ, جارىستىڭ جەڭٸمپازى اتاندى. جەڭٸمپازدارعا ۇيىمداستىرۋشىلار تاراپىنان قارجىلاي سىيلىق تابىس ەتٸلدٸ.