Júielik avtoritarizm, nemese qazaqstandyq oppozitsiia nelikten básekege qabiletsiz

Júielik avtoritarizm,  nemese qazaqstandyq oppozitsiia nelikten básekege qabiletsiz

Qazaqstanda sońǵy bes jylda memleket saiasatymen kelispeitinderdiń barlyǵynyń oppozitsiialyq qyzmeti belsendi damyp keledi, óitkeni buryn erkin oilaýǵa jasyryn tyiym salynǵan bolatyn. Kópshilik aldyna shyǵyp, resmi kýrspen kelispeýshilik bildirýge jasalǵan kez-kelgen áreket ákimshilik resýrstardy qoldana otyryp, memlekettik apparat tarapynan qatty qarsylyqqa tap boldy. 

Búgingi tańda Qazaqstanda biryńǵai sýbekt retinde oppozitsiia joq, al oppozitsiialyq óris jetkilikti túrde bólshektelgen. Sondyqtan qoǵam qairatkerleri, azamattyq belsendiler, saiasi partiialardyń ókilderi balama kózqaraspen birlesken is-qimyldyń strategiiasy men taktikasyn ázirleý úshin jaqyndasýǵa qadamdar jasaityny qisyndy. Ázirge, sátsiz deýge bolady. Munyń birneshe sebepteri bar.

 Obektivti sebepterdiń qataryna jumysta biryńǵai tásilderdi damytýdan góri, biliktiń bedelin túsirý úshin qoǵam aldynda upai jinaýdyń jasyryn motivterin jatqyzýǵa bolady. Olardyń kózqarastarynyń aiyrmashylyǵy jáne árqaisysynyń ózindik saiasi jáne materialdyq ambitsiialarynyń bolýy tipti negizgi máseleler boiynsha ortaq kózqarasty qalyptastyrýǵa yqpal etpeidi.

Nátijesinde qazaqstandyq oppozitsiiany eń aldymen genetikalyq, nemese, múmkin bolsa, qan avtoritarizmi sipattaidy. Uzaq ýaqyt boiy burynǵy biliktiń avtoritarizmimen kúresip, oppozitsiia onyń erekshelikterin qabyldap, onyń ainasyna ainaldy.

Mysaly, qazaqstandyq oppozitsionerler úshin demokratiia-sailaýda jeńiske jetý jáne bilikke qol jetkizý múmkindigi. Ol basqa nátijelerdi moiyndamaidy jáne ony avtokratiia dep sanaidy. Sondai-aq, aimaqtardyń ómir súrý erekshelikterin túsinbeý oppozitsionerler dep atalatyndarda resmi kýrsqa balama retinde usynýǵa bolatyn jumystyń tutas strategiialyq kózqarasyn qalyptastyrý múmkin emestigin kórsetetinin atap ótýge bolady.

Oppozitsiia dep atalatyndar kóbinese megapolisterde, olardyń búkil el aýmaǵynda keń jelisi joq, sondyqtan aýyl turǵyndarynyń qalai ómir súretinin jáne tynys alatynyn bilmeidi. Qarapaiym sózben aitqanda, koniýktýrashylar jumystyń negizgi tásilin usyna almaidy.

Onyń ornyna olar jumys berýshilerdiń tapsyrystaryn sheteldik qorlar men sheteldik qurylymdar, sondai-aq beibereketsizdik pen turaqsyzdyqtan paida kóretin Qazaqstan ishindegi jeke tulǵalar túrinde pysyqtaý arqyly jalǵan, oidan qurastyrylǵan aqparatty taratýǵa tyrysady. Bizdiń oppozitsiianyń printsipteri joq ekenin, olar úshin aqshanyń iisi joq ekenin atap ótken jón. Olar sheteldik qorlar men qurylymdar úshin de, sondai-aq jaqsy laýazymǵa nemese tenderge ie bolǵysy keletin jergilikti oligarh sybailastary úshin de jumys isteýge daiyn. Sondyqtan oppozitsiia materialdardy burmalaýdan jáne úlken familiialardy toqýdan bas tartpaidy.

Olardy Qazaqstannyń damýy, jańa kún tártibin qalyptastyrý boiynsha syndarly ideialardy usynýǵa umtylý jetelemeidi. Árbir oppozitsioner dep atalatyndardyń jaqsy aqsha tabýǵa, óz tapsyrysyn oryndaýǵa, biliktiń is – áreketin synaýǵa jáne qoǵamdyq-saiasi óristi turaqsyzdandyrýǵa nietti sebepteri bar. Kóbinese mundai umtylystarda olar qyzyl jalaýlardy kesip ótedi…