2019-2021 jyldyń aralyǵynda júzege asqan aýqymdy joba adasqannyń aldy jón, arty soqpaq dep, it ólgen jerdegi Siriiaǵa attanyp, artynan barmaǵyn tistegen qandastarymyzǵa qol ushyn sozdy.
Memleket basshysynyń keńesshisi, "Jýsannyń" kýratory Erlan Qarinniń atap ótkenindei osynaý operatsiiaǵa atsalysqan azamattar basyn qaterge tikken.
"Siriiaǵa baryp, ońbai opyq jegen, ári sol áreketine ókinetin qandastarymyzdy izdeý ońaiǵa soqpady. Olardyń ornalasqan jerip anyqtap, artynan ushaqqa jetkizý úshin saýatty jospar qurý qajet boldy. Operatsiia aiasynda negizinen áielder (188 adam) men balalardyń qutqarylǵany belgili, alaida joldasynyń kózine tússe, olardyń elge oralýy neǵaibyl edi. Sol sebebi olardy ushaqqa syrt kózden tasalap jetkizýge týra keldi...", – degen bolatyn buǵan deiin Dalanews.kz-ke pikir bildirgen Qarin.
Din ister komiteti: "Propagandaǵa propagandamen jaýap qaitarý qajet"
Bizdiń bul taqyrypty qaýzaýymyz beker emes. Jýrnalistermen júzdesken Din isteri komitetiniń tóraǵasy Erjan Núkejanov "Jýsan" operatsiiasynyń talai otbasyǵa (onyń ishinde ana men balaǵa) septigin tigizgenin aitty.

Kúieýiniń sońynan erip, tozaqqa túskendei bolǵan áielderdiń kópshiligi elge oralǵasyn ortaǵa sińisip, zaiyrly ómirge beiimdele bastaǵan. Sói degen komitet tóraǵasy Qazaqstannyń radikaldanǵan aýditoriiany durys jolǵa salý tájiribesine AQSh pen Batys elderiniń nazar aýdarǵanyn aitty.
Ekstremizm ideologiiasymen ýlanǵan azamatty qalypty ómirge qaita oralý syrt kózge jeńil kóringenmen, shyn máninde úlken qajyr-qabiletti qajet etetin mehnat jumys. Sebebi, destrýktivti dini aǵymdardyń propagandasy tynymsyz júrgiziledi.
Buǵan tótep berý úshin Din isteri komiteti propagandaǵa propagandamen jaýap qatýdy kózdep otyr.
"Biylǵy jyldyń alǵashqy shireginde álemjeli men ǵalamtor keńistigine jat aǵymdardyń teris piǵylyn áshkereleitin myńdaǵan aqparattyq, tanymdyq material júktedik. Ótken ýaqytpen salystyrǵanda eki ese kóp. Teris dini aǵymdarǵa qarsy soqqy berip, qarymta qaitarýdamyz. Durys baǵyttaǵy kontent ázirdiń ózinde nátijesin berýde. Biz atqarǵan jumystyń arqasynda osynaý kontentti kórip shyqqan júzdegen, myńdaǵan qazaqstandyq álemjelidegi radikaldyq toptardan shyqty", – deidi komitet basshysy.
Núkejanovtyń pikirinshe "Jýsan" operatsiiasynyń aiasynda elge oralǵan qyz-kelinshekterdiń derligi alǵashqydaǵy oiynan ainyp, ekstremistik propaganda men ideologiiadan túpkilikti bas tartqan. Jasyrary joq, dini propaganda sanasyn tumshalap, aqyl-esten adastyrǵan jaǵdai da kezdesedi.
"Jýsannyń" kómegimen elge oralǵan, alaida ekstremistik kózqarasynan qaitpaǵan 30-ǵa jýyq er-azamat pen 20-ǵa tarta qyz-kelinshek qazir túrli lańkestik uiymdardyń qatarynda soǵysqany úshin túrmede jazasyn óteýde.
Din isteri komiteti áleýmettik jelimen qalai jumys isteýde?
Ilgeride 20-ǵa jýyq qyz-kelinshektiń ekstremistik áreketi úshin abaqtyǵa qamalǵanyn aittyq. Olardy raiynan qaitarýdyń amaly bar ma? Din isteri komiteti olardy qalypty ómirge oraltýdyń joldaryn izdeýde me?
Qazir elimizdiń birqatar óńirlerinde Jýsan Zoom baǵdarlamasy júzege asyp jatyr. Sol arqyly elimizdegi Din problemasyn zertteý ortalyqtarynyń mamandary ekstremizm men terrorizm úshin abaqtyda otyrǵan azamattarmen Zoom arqyly pikirlesip, olardy oiynan ainytýǵa tyrysýda. Túrmedegi qyz-kelinshektermen dini másele tóńireginde tildesetin sarapshylar osynaý jobanyń qaiyry bolaryna senimdi.
Ázirdiń ózinde Jýsan Zoom jobasyna Siriiaǵa sapar shekkeni úshin túrmede jazasyn ótep jatqan 60-qa jýyq qyz-kelinshek qosylǵan.
"Ekstremizm baby boiynsha abaqtyda otyrǵan áielder kóbine-kóp balalarynyń taǵdyryna alańdaidy.
Siriiadaǵy soǵysty kórgen sábiler atylǵan oq pen jarylǵan bombynyń saldarynan tutyǵyp sóileitin aýrýǵa shaldyqqan.
Kópshiliginiń tili kesh shyqqan. Damýynda da keshigý bar. Sarapshylarmen pikirlesken áielder osy máselege alańdaitynyn aitady. Biz óz tarapymyzdan olardyń ul-qyzdaryna járdem berýge tyrysamyz", – deidi áleýmettanýshy ári osy jobanyń jetekshileriniń biri Gúlnaz Razdyqova.
Tutastai alǵandaǵy ekstremizm úshin sottalǵan abaqtydaǵy azamattarmen jumys belsendi júrýde.
"Jýsan" operatsiiasy: AQSh pen Batys elderi Qazaqstan tájiribesinen úlgi alýdy kózdeidi

Aitqandai "Jýsan" operatsiiasynyń jańǵyryǵy shartarapqa tarasa kerek. Túneýkúni Atyraý óńirine kelgen AQSh ǵalymdary osynaý jobanyń qalai ázirlengenin búge-shúgesine deiin surapty. Máselen Illinoi ýniversitetiniń beldi ǵalymy Stiven Ýein men Vashington atyndaǵy oqý ornynyń ǵylymi qyzmetkeri Noa Teker myrza "Jýsannyń" kómegimen elge oralǵan azamattarmen tildeskisi kelgen eken. Budan bólek olardy ortaǵa beiimdeý tájiribesine qumbyl kóńil bólgen. Amerika men Batys ǵalymdary "Jýsan" jobasyna qyzyǵyp otyrǵanyn jasyrmapty.
Amerika sarapshylary "Siriiadan oralǵan azamattardyń balalary qandai kúide? Olar mektepke baryp júr me? Qatarlastarynan jábir kórmei me?" degen saýaldy da tótesinen qoiypty.
Qadirmendi meimandardy qarsy qalǵan Atyraý oblysy ákiminiń orynbasary B.Hamenova "Jýsannyń" arqasynda Otanyna oralǵan balalardyń tolyqqandy bilim alyp júrgenin aitady, olardyń oqý úlgerimi de qatarlastarynan kem emes. Budan bólek mundai otbasydan shyqqan oqýshylar mektepte tegin tamaqpen qamtylǵanyn aita ketý kerek.
Ázirlegen, Aiaýlym ShAIMARDAN
https://dalanews.kz/kogam/65647-zhusan-operaciiasy-siriiadan-oralganda