Qazaqstanda temirjol tasymaly qunynyń kúrt qymbattaýy bizneske aýyr soqqy bolyp tidi. Ásirese, metallýrgiia, kómir jáne astyq eksporty salasyndaǵy kompaniialar jaǵdai qiyndap, keibiri jabylýlary múmkin ekenin aitady, dep habarlaidy Dalanews.kz "31 arnaǵa" silteme jasap.
1 mamyrdan bastap magistraldyq temirjol jelisiniń tarifi birden 35%-ǵa ósken. Al 1 maýsymnan bastap lokomotiv jegý qyzmetiniń quny taǵy da qymbattaidy. Eksportpen ainalysatyn otandyq iri kompaniialar ózderine bankrottyq qaýpi tónip turǵanyn aityp, dabyl qaǵýda. Óitkeni bul qymbatshylyq kásipkerlerdiń aldyn ala jasalǵan kelisimsharttaryn buzyp, daiyn ónimderdiń qoimalarda turyp qalýyna túrtki bolýda. Ainalyp kelgende, logistika salasyndaǵy qymbatshylyq otandyq ónim óndirýshilerdiń básekege qabilettigin joiýǵa ákelip soqpaq. Óitkeni tasymaldanatyn taýarlardyń 65%-y temirjol arqyly júzege asyrylady. Túptep kelgende, eksporttyq naryqtardan da aiyrylý qaýpi týyndamaq.
"Transport i logistika" salalyq keńesiniń múshesi, TIS Service JShS basqarýshy direktory Daniiar Dúisemáliev bul sheshimder asyǵys qabyldanǵanyn aitady:
"Kásipkerlerge tariftiń kóterilýine ikemdelýden basqa amal joq. Bul kútpegen jerden jasalǵan sheshim, al biz buǵan daiyn bolmadyq. Endi biznes buǵan qalai beiimdeledi, ol jaǵy belgisiz".
"Qazaqstan temir joly" ulttyq kompaniiasy bolsa, tariftiń ósýin sońǵy jyldary ózderinde qordalanǵan qaryzdarmen bailanystyrady. Sebebi osyǵan deiin kompaniia tasymaldap otyrǵan kómir, astyq jáne ken siiaqty júkterdiń 70%-yn ózindik qunynan tómen baǵada tasyp kelgen.
"Tarifti kóterý – temirjol infraqurylymyn jańartý úshin qajet. Biz bul tarifke investitsiialyq baǵdarlama men lokomotiv parkin jańartý shyǵyndaryn engizdik", – deidi QTJ tariftik saiasat departamentiniń direktory Dias Túsipbekov.
Ekonomisterdiń aitýynsha, tarifterdi kóterý – májbúrli qadam.
"Ulttyq operator qaiyrymdylyqpen ainalysa almaidy. Biz naryqtyq baǵaǵa birte-birte kelýimiz kerek. Biraq tarif saiasaty ashyq bolýy tiis, biznes keler jyly qandai shyǵynǵa daiyn bolý kerektigin naqty bilýi qajet", – deidi Public Policy Research Center direktory Merýert Mahmutova.
Dese de, kásipkerler men taýar óndirýshiler tariftiń aldyn ala boljamdy bolǵanyn talap etip otyr. Óitkeni biyl tarifterdiń tosynnan kóterilýi eksporttyq básekege qabilettilikti tómendetip, sheteldik naryqtardy joǵaltý qaýpin týdyrýda.
Astyq salasynyń ǵana joly boldy – úkimet olardyń ótinishin eskerip, tariftiń joǵarylatylǵan koeffitsientin birneshe kún ishinde alyp tastady. Al metallýrgiia jáne kómir kásiporyndaryna bul qymbatshylyqtyń saldary aýyr timek.
Buǵan deiin saitymyzda "Qazaqstan tranzittik ústemdiginen aiyrylyp qalýy múmkin – sarapshy" degen maqala jariialanǵan bolatyn.