قازاقستاندا تەمٸرجول تاسىمالى قۇنىنىڭ كٷرت قىمباتتاۋى بيزنەسكە اۋىر سوققى بولىپ تيدٸ. ەسٸرەسە, مەتاللۋرگييا, كٶمٸر جەنە استىق ەكسپورتى سالاسىنداعى كومپانييالار جاعداي قيىنداپ, كەيبٸرٸ جابىلۋلارى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz "31 ارناعا" سٸلتەمە جاساپ.
1 مامىردان باستاپ ماگيسترالدىق تەمٸرجول جەلٸسٸنٸڭ تاريفٸ بٸردەن 35%-عا ٶسكەن. ال 1 ماۋسىمنان باستاپ لوكوموتيۆ جەگۋ قىزمەتٸنٸڭ قۇنى تاعى دا قىمباتتايدى. ەكسپورتپەن اينالىساتىن وتاندىق ٸرٸ كومپانييالار ٶزدەرٸنە بانكروتتىق قاۋپٸ تٶنٸپ تۇرعانىن ايتىپ, دابىل قاعۋدا. ٶيتكەنٸ بۇل قىمباتشىلىق كەسٸپكەرلەردٸڭ الدىن الا جاسالعان كەلٸسٸمشارتتارىن بۇزىپ, دايىن ٶنٸمدەردٸڭ قويمالاردا تۇرىپ قالۋىنا تٷرتكٸ بولۋدا. اينالىپ كەلگەندە, لوگيستيكا سالاسىنداعى قىمباتشىلىق وتاندىق ٶنٸم ٶندٸرۋشٸلەردٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸگٸن جويۋعا ەكەلٸپ سوقپاق. ٶيتكەنٸ تاسىمالداناتىن تاۋارلاردىڭ 65%-ى تەمٸرجول ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى. تٷپتەپ كەلگەندە, ەكسپورتتىق نارىقتاردان دا ايىرىلۋ قاۋپٸ تۋىنداماق.
"ترانسپورت ي لوگيستيكا" سالالىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ, TIS Service جشس باسقارۋشى ديرەكتورى دانييار دٷيسەمەليەۆ بۇل شەشٸمدەر اسىعىس قابىلدانعانىن ايتادى:
"كەسٸپكەرلەرگە تاريفتٸڭ كٶتەرٸلۋٸنە يكەمدەلۋدەن باسقا امال جوق. بۇل كٷتپەگەن جەردەن جاسالعان شەشٸم, ال بٸز بۇعان دايىن بولمادىق. ەندٸ بيزنەس بۇعان قالاي بەيٸمدەلەدٸ, ول جاعى بەلگٸسٸز".
"قازاقستان تەمٸر جولى" ۇلتتىق كومپانيياسى بولسا, تاريفتٸڭ ٶسۋٸن سوڭعى جىلدارى ٶزدەرٸندە قوردالانعان قارىزدارمەن بايلانىستىرادى. سەبەبٸ وسىعان دەيٸن كومپانييا تاسىمالداپ وتىرعان كٶمٸر, استىق جەنە كەن سيياقتى جٷكتەردٸڭ 70%-ىن ٶزٸندٸك قۇنىنان تٶمەن باعادا تاسىپ كەلگەن.
"تاريفتٸ كٶتەرۋ – تەمٸرجول ينفراقۇرىلىمىن جاڭارتۋ ٷشٸن قاجەت. بٸز بۇل تاريفكە ينۆەستيتسييالىق باعدارلاما مەن لوكوموتيۆ پاركٸن جاڭارتۋ شىعىندارىن ەنگٸزدٸك", – دەيدٸ قتج تاريفتٸك ساياسات دەپارتامەنتٸنٸڭ ديرەكتورى دياس تٷسٸپبەكوۆ.
ەكونوميستەردٸڭ ايتۋىنشا, تاريفتەردٸ كٶتەرۋ – مەجبٷرلٸ قادام.
"ۇلتتىق وپەراتور قايىرىمدىلىقپەن اينالىسا المايدى. بٸز نارىقتىق باعاعا بٸرتە-بٸرتە كەلۋٸمٸز كەرەك. بٸراق تاريف ساياساتى اشىق بولۋى تيٸس, بيزنەس كەلەر جىلى قانداي شىعىنعا دايىن بولۋ كەرەكتٸگٸن ناقتى بٸلۋٸ قاجەت", – دەيدٸ Public Policy Research Center ديرەكتورى مەرۋەرت ماحمۇتوۆا.
دەسە دە, كەسٸپكەرلەر مەن تاۋار ٶندٸرۋشٸلەر تاريفتٸڭ الدىن الا بولجامدى بولعانىن تالاپ ەتٸپ وتىر. ٶيتكەنٸ بيىل تاريفتەردٸڭ توسىننان كٶتەرٸلۋٸ ەكسپورتتىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸكتٸ تٶمەندەتٸپ, شەتەلدٸك نارىقتاردى جوعالتۋ قاۋپٸن تۋدىرۋدا.
استىق سالاسىنىڭ عانا جولى بولدى – ٷكٸمەت ولاردىڭ ٶتٸنٸشٸن ەسكەرٸپ, تاريفتٸڭ جوعارىلاتىلعان كوەففيتسيەنتٸن بٸرنەشە كٷن ٸشٸندە الىپ تاستادى. ال مەتاللۋرگييا جەنە كٶمٸر كەسٸپورىندارىنا بۇل قىمباتشىلىقتىڭ سالدارى اۋىر تيمەك.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا "قازاقستان ترانزيتتٸك ٷستەمدٸگٸنەن ايىرىلىپ قالۋى مٷمكٸن – ساراپشى" دەگەن ماقالا جارييالانعان بولاتىن.
