Almaty qalalyq Máslihat depýtaty Jalynbek Jainarbai megapolistegi qoǵamdyq kólik júiesine bólinetin sýbsidiia kólemi men onyń qurylym júiesine toqtaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Depýtat usynǵan málimetterge súiensek, 2017–2023 jyldar aralyǵynda tasymaldaýshylarǵa 217,6 mlrd teńge sýbsidiia bólingen. 2024 jyly bul soma 97,3 mlrd teńgeni qurasa, biyl 140 mlrd teńge qarastyrylǵan.
Onyń aitýynsha, qoǵamdyq kólik sýbsidiiasy barlyq baǵytta birdei emes. Ár marshrýttyń ózindik ereksheligi men shyǵyn deńgeii bar.
"Negizinen kóp baǵyt boiynsha bir jolaýshyny tasymaldaýǵa ketetin naqty shyǵyn shamamen 460–470 teńge kóleminde. Biraq keibir marshrýttarda bul soma 700–800 teńgege deiin kóteriledi. Al keibir baǵyttarda, kerisinshe, sýbsidiia mólsheri 100 nemese 50 teńgege deiin tómendeýi múmkin", — deidi depýtat.
Onyń sózinshe, sýbsidiia kólemine jolaýshylar sany, tranzaktsiialar kólemi jáne ár baǵyttaǵy tasymaldyń ózindik quny tikelei áser etedi.
"Bul kórsetkishter únemi ózgerip otyrady. Mysaly, byltyr 455 million tranzaktsiia tirkelip, soǵan 87 milliard teńge bólindi. Munda qalanyń óz avtoparkteri men jeke tasymaldaýshylar da bar. Máselen, qala tarapynan satyp alynyp, kommýnaldyq avtoparkterge berilgen avtobýstar da sýbsidiianyń bir bóligi bolyp esepteledi", — dep túsindirdi Jalynbek Jainarbai.
Depýtattyń aitýynsha, keide bólingen qarajat tek jolaýshylar tasymalyna jumsalǵan qarjymen salystyrǵanda, bir baǵytta ózindik qun 200–300 teńgeden aspaityn jaǵdailar da kezdesedi. Al jeke avtoparkterge tiesili baǵyttarda bul kórsetkish áldeqaida joǵary bolýy múmkin.
"Sol sebepti ortasha eseppen kópshilik baǵyttardaǵy sýbsidiia kólemi 460–470 teńgeniń mańaiynda. Biraq bul kórsetkish baǵyttyń qashyqtyǵyna, avtobýstyń túri men qyzmet kórsetý sapasyna qarai ózgerip turady", — dedi ol.
Onyń sózinshe, sýbsidiia kóleminiń shamadan tys ulǵaiýyna jol berilmes úshin depýtat bolyp sailanǵannan keiin “BUS/kilometr” júiesin engizý týraly usynys jasaǵan.
“Basty maqsat – sýbsidiia kólemin shektei otyryp, kólik júiesin tiimdi etý. "BUS kilometr" júiesine kóshsek, qarjylandyrý naqty júrip ótken qashyqqa bailanysty esepteledi. Degenmen bul júiege kóshý kezinde bir-biriniń baǵytyn qaitalaityn avtobýstar kóp, ol da bólek másele”, – deidi depýtat.
Jainarbaidyń aitýynsha, Almatyda transporttyq infraqurylym men kólik qańqasyn (transportnyi karkas) júieli damytý mańyzdy. Osyǵan bailanysty ol qalalyq Mobildilik basqarmasyn ekige bólý jóninde usynys bildirgen.
“Biyl jańa ákim kelgennen keiin basqarma ekige bólindi: biri – kólik, ekinshisi – jol baǵyty boiynsha. Bul óte durys sheshim boldy. Qazir transport salasyna kelgen jańa basshy osy salany jaqsy biletin adam siiaqty. Ol biraz tiimdi ideialaryn aitty, eger sol josparlar júzege assa, qaladaǵy kólik júiesinde aitarlyqtai ózgeris bolady”, – dedi ol.
Depýtattyń aitýynsha, qazirgi tańda sýbsidiia kólemi aitarlyqtai joǵary bolǵanymen, qala turǵyndary úshin qoǵamdyq kólik júiesiniń qolailylyǵy áli de jetkiliksiz.
“Eger transporttyq karkas jospary tiimdi iske assa, sýbsidiia óz ózin aqtaityn deńgeige jetedi dep senemiz”, – dep túiindedi máslihat depýtaty Jalynbek Jainarbai.
Eske sala ketsek, buǵan deiin Energetika ministrliginiń burynǵy keńesshisi, sarapshy Oljas Baidildinov tasymaldaýshylar shyǵynmen jumys istep jatqanyn aityp, avtobýs bileti kem degende 500 teńge bolýy tiis degen pikir bildirgen edi.
Sarapshynyń bul pikirine Úkimet túsinikteme berdi.
Ulttyq ekonomika birinshi vitse-ministri Azamat Ámrinniń aitýynsha, baǵanyń ósýi tek obektivti sebepter bolǵan jaǵdaida ǵana múmkin.
"Mysaly, eger benzin qymbattasa. Biraq bul ár kompaniianyń kommertsiialyq sheshimi, memleket tarapynan bekitilgen norma emes", – dedi ol.
Al Qarjy vitse-ministri Erjan Birjanov sarapshynyń pikiri onyń jeke kózqarasy ekenin aityp, bilik tarapynan jolaqynyń kúrt qymbattaýyna jol berilmeitinin málimdedi.
"Qoǵamdyq kólik – halyqqa arnalǵan. Sondyqtan jolaqynyń kúrt ósýine jol berilmeidi. Eger qoǵamdyq kóliktegi baǵalar ósse, memleket bul baǵytta qoldaý kórsetedi", – dedi ol.
