الماتى قالالىق مەسليحات دەپۋتاتى جالىنبەك جاينارباي مەگاپوليستەگٸ قوعامدىق كٶلٸك جٷيەسٸنە بٶلٸنەتٸن سۋبسيدييا كٶلەمٸ مەن ونىڭ قۇرىلىم جٷيەسٸنە توقتالدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتات ۇسىنعان مەلٸمەتتەرگە سٷيەنسەك, 2017–2023 جىلدار ارالىعىندا تاسىمالداۋشىلارعا 217,6 ملرد تەڭگە سۋبسيدييا بٶلٸنگەن. 2024 جىلى بۇل سوما 97,3 ملرد تەڭگەنٸ قۇراسا, بيىل 140 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان.
ونىڭ ايتۋىنشا, قوعامدىق كٶلٸك سۋبسيديياسى بارلىق باعىتتا بٸردەي ەمەس. ەر مارشرۋتتىڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸگٸ مەن شىعىن دەڭگەيٸ بار.
"نەگٸزٸنەن كٶپ باعىت بويىنشا بٸر جولاۋشىنى تاسىمالداۋعا كەتەتٸن ناقتى شىعىن شامامەن 460–470 تەڭگە كٶلەمٸندە. بٸراق كەيبٸر مارشرۋتتاردا بۇل سوما 700–800 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلەدٸ. ال كەيبٸر باعىتتاردا, كەرٸسٸنشە, سۋبسيدييا مٶلشەرٸ 100 نەمەسە 50 تەڭگەگە دەيٸن تٶمەندەۋٸ مٷمكٸن", — دەيدٸ دەپۋتات.
ونىڭ سٶزٸنشە, سۋبسيدييا كٶلەمٸنە جولاۋشىلار سانى, ترانزاكتسييالار كٶلەمٸ جەنە ەر باعىتتاعى تاسىمالدىڭ ٶزٸندٸك قۇنى تٸكەلەي ەسەر ەتەدٸ.
"بۇل كٶرسەتكٸشتەر ٷنەمٸ ٶزگەرٸپ وتىرادى. مىسالى, بىلتىر 455 ميلليون ترانزاكتسييا تٸركەلٸپ, سوعان 87 ميلليارد تەڭگە بٶلٸندٸ. مۇندا قالانىڭ ٶز اۆتوپاركتەرٸ مەن جەكە تاسىمالداۋشىلار دا بار. مەسەلەن, قالا تاراپىنان ساتىپ الىنىپ, كوممۋنالدىق اۆتوپاركتەرگە بەرٸلگەن اۆتوبۋستار دا سۋبسيدييانىڭ بٸر بٶلٸگٸ بولىپ ەسەپتەلەدٸ", — دەپ تٷسٸندٸردٸ جالىنبەك جاينارباي.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, كەيدە بٶلٸنگەن قاراجات تەك جولاۋشىلار تاسىمالىنا جۇمسالعان قارجىمەن سالىستىرعاندا, بٸر باعىتتا ٶزٸندٸك قۇن 200–300 تەڭگەدەن اسپايتىن جاعدايلار دا كەزدەسەدٸ. ال جەكە اۆتوپاركتەرگە تيەسٸلٸ باعىتتاردا بۇل كٶرسەتكٸش ەلدەقايدا جوعارى بولۋى مٷمكٸن.
"سول سەبەپتٸ ورتاشا ەسەپپەن كٶپشٸلٸك باعىتتارداعى سۋبسيدييا كٶلەمٸ 460–470 تەڭگەنٸڭ ماڭايىندا. بٸراق بۇل كٶرسەتكٸش باعىتتىڭ قاشىقتىعىنا, اۆتوبۋستىڭ تٷرٸ مەن قىزمەت كٶرسەتۋ ساپاسىنا قاراي ٶزگەرٸپ تۇرادى", — دەدٸ ول.
ونىڭ سٶزٸنشە, سۋبسيدييا كٶلەمٸنٸڭ شامادان تىس ۇلعايۋىنا جول بەرٸلمەس ٷشٸن دەپۋتات بولىپ سايلانعاننان كەيٸن “BUS/كيلومەتر” جٷيەسٸن ەنگٸزۋ تۋرالى ۇسىنىس جاساعان.
“باستى ماقسات – سۋبسيدييا كٶلەمٸن شەكتەي وتىرىپ, كٶلٸك جٷيەسٸن تيٸمدٸ ەتۋ. "BUS كيلومەتر" جٷيەسٸنە كٶشسەك, قارجىلاندىرۋ ناقتى جٷرٸپ ٶتكەن قاشىققا بايلانىستى ەسەپتەلەدٸ. دەگەنمەن بۇل جٷيەگە كٶشۋ كەزٸندە بٸر-بٸرٸنٸڭ باعىتىن قايتالايتىن اۆتوبۋستار كٶپ, ول دا بٶلەك مەسەلە”, – دەيدٸ دەپۋتات.
جايناربايدىڭ ايتۋىنشا, الماتىدا ترانسپورتتىق ينفراقۇرىلىم مەن كٶلٸك قاڭقاسىن (ترانسپورتنىي كاركاس) جٷيەلٸ دامىتۋ ماڭىزدى. وسىعان بايلانىستى ول قالالىق موبيلدٸلٸك باسقارماسىن ەكٸگە بٶلۋ جٶنٸندە ۇسىنىس بٸلدٸرگەن.
“بيىل جاڭا ەكٸم كەلگەننەن كەيٸن باسقارما ەكٸگە بٶلٸندٸ: بٸرٸ – كٶلٸك, ەكٸنشٸسٸ – جول باعىتى بويىنشا. بۇل ٶتە دۇرىس شەشٸم بولدى. قازٸر ترانسپورت سالاسىنا كەلگەن جاڭا باسشى وسى سالانى جاقسى بٸلەتٸن ادام سيياقتى. ول بٸراز تيٸمدٸ يدەيالارىن ايتتى, ەگەر سول جوسپارلار جٷزەگە اسسا, قالاداعى كٶلٸك جٷيەسٸندە ايتارلىقتاي ٶزگەرٸس بولادى”, – دەدٸ ول.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا سۋبسيدييا كٶلەمٸ ايتارلىقتاي جوعارى بولعانىمەن, قالا تۇرعىندارى ٷشٸن قوعامدىق كٶلٸك جٷيەسٸنٸڭ قولايلىلىعى ەلٸ دە جەتكٸلٸكسٸز.
“ەگەر ترانسپورتتىق كاركاس جوسپارى تيٸمدٸ ٸسكە اسسا, سۋبسيدييا ٶز ٶزٸن اقتايتىن دەڭگەيگە جەتەدٸ دەپ سەنەمٸز”, – دەپ تٷيٸندەدٸ مەسليحات دەپۋتاتى جالىنبەك جاينارباي.
ەسكە سالا كەتسەك, بۇعان دەيٸن ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ بۇرىنعى كەڭەسشٸسٸ, ساراپشى ولجاس بايدٸلدينوۆ تاسىمالداۋشىلار شىعىنمەن جۇمىس ٸستەپ جاتقانىن ايتىپ, اۆتوبۋس بيلەتٸ كەم دەگەندە 500 تەڭگە بولۋى تيٸس دەگەن پٸكٸر بٸلدٸرگەن ەدٸ.
ساراپشىنىڭ بۇل پٸكٸرٸنە ٷكٸمەت تٷسٸنٸكتەمە بەردٸ.
ۇلتتىق ەكونوميكا بٸرٸنشٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ازامات ەمريننٸڭ ايتۋىنشا, باعانىڭ ٶسۋٸ تەك وبەكتيۆتٸ سەبەپتەر بولعان جاعدايدا عانا مٷمكٸن.
"مىسالى, ەگەر بەنزين قىمباتتاسا. بٸراق بۇل ەر كومپانييانىڭ كوممەرتسييالىق شەشٸمٸ, مەملەكەت تاراپىنان بەكٸتٸلگەن نورما ەمەس", – دەدٸ ول.
ال قارجى ۆيتسە-مينيسترٸ ەرجان بٸرجانوۆ ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸ ونىڭ جەكە كٶزقاراسى ەكەنٸن ايتىپ, بيلٸك تاراپىنان جولاقىنىڭ كٷرت قىمباتتاۋىنا جول بەرٸلمەيتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.
"قوعامدىق كٶلٸك – حالىققا ارنالعان. سوندىقتان جولاقىنىڭ كٷرت ٶسۋٸنە جول بەرٸلمەيدٸ. ەگەر قوعامدىق كٶلٸكتەگٸ باعالار ٶسسە, مەملەكەت بۇل باعىتتا قولداۋ كٶرسەتەدٸ", – دەدٸ ول.
