Jergilikti aýdan ákimderiniń sailaýynyń ótýi - jańa saiasi protsess. Óitkeni bul jergilikti atqarýshy bilikti demokratiialandyrýǵa degen negizgi qadam. Bul joǵary bilikpen jergilikti biliktiń arasyndaǵy sabaqtastyqtyń ornaǵanyn kórsetedi. Ekinshi jaǵynan, jergilikti atqarýshy organnyń ózin-ózi basqarý múmkindigi jáne sol jerdegi máseleni jaqsy biletin azamattyń basqarýǵa kelýi oǵan artyqshylyq beredi. Sebebi árbir aýmaqtyń ózindik ereksheligi bolady. Bir aýylǵa qoldanylǵan jospar (nemese tásil) ekinshi aimaqqa múldem kelmeýi múmkin, sondyqtan sol aimaqty jaqsy biletin adamnyń sailanýy máselelerdiń durys ta, tez sheshilýine jol beredi.
Statistikalyq málimetterge keletin bolsaq, 2023 jylǵy sailaýdyń basty ereksheligi - bul úmitkerlerdiń 25% ózin-ózi usynǵan kandidattar bolýy. Sondai-aq, sailanǵan ákimderdiń 57,4%-y buryn bul qyzmette jumys istemegen. Iaǵni, aýyl ákimderiniń korpýsy aitarlyqtai jańarǵanyn kóremiz.
Sonymen qatar, sailaýdaǵy básekelestiktiń sandyq aspektisi durys qurylǵan partiialyq júieni baǵalaýǵa múmkindik beredi. Májiliste fraktsiialyq túrde usynylǵan barlyq saiasi partiialar da óz ókilderin usyndy. Olardyń paiyzdyq úlesi 75% qurady.
Barlyǵy 10 áiel kandidat tirkeldi. Onyń ishinde, áielder Abai jáne Jetisý oblystarynda, sondai-aq Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Qaraǵandy, Soltústik Qazaqstan jáne Pavlodar oblystarynda ózderiniń saiasi belsendilikterin kórsetti. Ákim laýazymyna úmitkerlerdiń eń kóp sany Abai jáne Qaraǵandy oblystarynda tirkelgen.
Bul protses azamattardyń Konstitýtsiialyq quqyqtaryn tolyq iske asyrady. Halyqtyń bilikke degen senimin arttyrady. Sonymen birge ákimniń halyq aldynda jaýapkershiligin kúsheitedi jáne azamattyq qoǵam múshesi retinde qoǵamnyń daýys berý múmkindigi kóbeiedi.
Elmira Otar, áleýmettanýshy, PHD doktory
