«Túrkistan» gazetinde jariialanǵan baǵdarlamalyq maqalasynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev sybailas jemqorlyqqa qarsy kúreske qatysty túbegeili jańa ustanymdy aiqyn kórsetti. Bul ustanym tek jemqorlyq qylmysyn jasaǵan tulǵalardy jazalaýmen shektelmeidi, sonymen qatar jemqorlyqty aqtaityn, qalypty qubylys retinde kórsetetin jáne ony ideologiialyq turǵyda «qorǵap» júrgen adamdardyń da jaýapkershiligin qarastyrady.
Jemqorlyq – jeke áreket emes, júieli qubylys
Memleket basshysy atap ótkendei, jemqorlyq – jekelegen zańbuzýshylyqtardyń jiyntyǵy emes, qoǵam sanasyna tereń sińip ketken júieli másele. Eger paraqorlyq «amalsyzdyq», «dástúr» nemese «júieniń ereksheligi» retinde aqtalsa, onda ol qaita-qaita óndirile beretin orta qalyptasady.
Sondyqtan sybailas jemqorlyqqa qarsy kúres tek qylmystyq istermen shektelmeýi tiis. Ol eń aldymen jemqorlyqty aqtaityn túsinikterdi, qos standarttardy jáne únsiz kelisimdi joiýdy talap etedi.
Jemqorlyq ideologtary degen kimder?
Jemqorlyqtyń ideologtary – mindetti túrde qylmystyq shemalarǵa tikelei qatysatyn adamdar emes. Olar:
- jemqorlyqty qoǵamdyq keńistikte aqtaityndar;
- parany «qalypty jaǵdai» retinde kórsetetinder;
- jeke múddeni «júieniń múddesi» dep burmalaýshylar;
- zań men ádilet qaǵidattaryn álsiretetin pikir qalyptastyrýshylar.
Memleket basshysy mundai áreketterdiń qaýiptiligin ashyq atap kórsetedi, óitkeni olar qoǵamnyń zańǵa degen senimin joiady jáne ádilet uǵymyn qunsyzdandyrady.
Jaýapkershiliktiń jańa ólshemi
Prezident maqalasynda memleket sybailas jemqorlyqpen kúreste tereń ári printsipti kezeńge ótkeni atap ótiledi. Jaýapkershilik endi tek quqyqtyq sanktsiia emes, moraldyq tańdaý máselesine ainalýda.
Qoǵamdyq pikirge yqpal etetin árbir adam – sheneýnik bolsyn, sarapshy, bloger nemese pikir kóshbasshysy bolsyn – óz sóziniń saldaryn túsinýge tiis. Bul turǵyda «beitaraptyq» nemese «syrttai baqylaý» degen uǵym qalmaidy.
Qoǵam men BAQ-tyń róli
Memleket basshysy buqaralyq aqparat quraldary men azamattyq qoǵamnyń róline erekshe nazar aýdarady. BAQ pen sarapshylar jemqorlyqty aqtaityn yńǵaily narrativterge emes, zańdylyq pen ádilet qaǵidattaryna qyzmet etýi tiis.
Syn – dáleldi, pikir – jaýapty bolýy qajet. Tek osy jaǵdaida ǵana aqparattyq keńistik jemqorlyqqa qarsy kúrestiń naqty quralyna ainalady.
Qundylyqtarǵa negizdelgen saiasat
«Jemqorlar ǵana emes, olardyń ideologtary da jaýapqa tartylady» degen ustanym – formalizmnen qundylyqtarǵa negizdelgen saiasatqa kóshýdiń kórinisi. Zań ústemdigi, ádilet jáne jaýapkershilik qoǵam úshin naqty ómirlik baǵdarǵa ainalýy tiis.
Memleket basshysy atap ótkendei, dál osyndai tásil ǵana eldiń turaqty damýyn qamtamasyz etip, azamattardyń memleketke degen senimin nyǵaitady jáne jemqorlyqty qoǵam sanasynda «qalypty qubylys» retinde qabyldaýǵa birjola tosqaýyl qoiady.
