Jeltoqsan kóterilisi kezinde Germaniiadaǵy qazaq jastarynyń jasaǵan Úndeýi tabyldy

Jeltoqsan kóterilisi kezinde Germaniiadaǵy qazaq jastarynyń jasaǵan Úndeýi tabyldy
1986 jeltoqsan kóterilisi kezinde Germaniiadaǵy qazaq jastary Almatyda Keńestik júiege qarsy shyqqan jastardy qoldaǵan Úndeýi jariialanǵanyn estigen edim. Biraq uzaq ýaqyttan beri osy tarihi Úndeý jaiynda qolda naqty derek, qujat bolmaǵan soń el senbei qalama dep úndemei kelgen edim. Jaqynla qaǵazdarymnyń arasynan kópten izdep júrgen sol kezinde saqtap qoiǵan bir japyraq tarihi qujatty taýyp aldym, – dep habarlady Ómirhan Altyn óziniń áleýmettik jelidegi paraqshasynda.

Myńdaǵan ziialylarymyz ben milliondaǵan qandastarymyzdy qynadai qyrǵan qanisher Keńes odaǵynyń kezekti ret Qazaqtyń ulttyq ar namysyn taptaýyna tóze almaǵan asqaq rýhty Qazaq jastary 1986 jyly 16-shy jeltoqsan kúni ult azattyq kóterilisine shyqty.

Qazaqtyń ult múddesin oilap alańǵa shyqqan batyr ul-qyzdary Máskeýdiń qan isher jendetteri tarapynan asqan qatygezdikpen azaptalyp, keibireýleri shaiit etilip jatty.

Kóp ýaqyt ótpei Qazaq jastarynyń kóterilisi týraly málimetter batys elderine de jetti. Ult-azattyq kóterilisine shyqqan Qazaq jastarynyń asa aýyr soqqyǵa ushyrap, jaǵdailarynyń nashar ekenin estip, bilip otyrdyq.

Ókinishke orai jer shalǵai bolǵandyqtan baryp kómektesýge shamamyz jetpesede, Germaniianyń birneshe qalasynda oqyp júrgen Qazaq jastary bolyp qarap otyrmaiyq dep qandastarymyzdy qoldap, 22 jeltoqsan kúni bir baspasóz málimdesi jariialadyq.

Ol ýaqyt men Batys Berlinde oqyp júrgen bolsam, keibir baýyrlarymyz Keln jáne Miýnhen qalalarynda oqyp júrgen edi.

Ár kim qolynan kelgeninshe baspasóz málimdemesin tiisti oryndarǵa taratty. Málimdemeniń túp nusqasy Máskeý jendetteriniń kóteriliske qatysqan Qazaq jastaryn jappai janyshtaýyna qarsy negizgi narazylyq sharasy retinde ol kezde Batys Germaniianyń astanasy Bonn qalasyndaǵy Keńes odaǵynyń elshiligine tapsyryldy.

Tómende sol atalǵan tarihi málimdemeniń ózim saqtap júrgen kóshirmesin dálel retinde nazarlaryńyzǵa usynamyn.

Qysqasha aitar bolsaq bul Úndeýde Germaniiadaǵy Qazaq oqýshylar men stýdentterdiń Almatyda oryn alyp otyrǵan jaǵdaiǵa qatty alańdaýly ekeni jáne munyń negizinde Qazaqstan  men Qazaqtardy orystandyrýǵa arnalǵan uzaq ýaqyttan beri jalǵasyp kele jatqan imperialisttik saiasattyń saldary ekeni keltiriledi.

Ary qarai qalyqaralyq kólemde beibitshilik dep jar salyp júrgen Gorbachebtiń eń aldymen ózi basqarǵan memlekette beibit ómir ornatyp, Qazaqtardyń ózderin-ózderi basqarý quqyǵynyń taptalmaýy jáne qamaýǵa alynǵan Qazaq jastarynyń dereý bosatylýy talap etiledi.

Sonymen 1986-shy jyldyń jeltoqsanynda qandyqol otarshyl Máskeý júiesine qarsy ult azattyq kóterilisine shyqqan Qazaq jastaryn alystaǵy qandastary bolyp bir Úndeýmen de bolsa qoldaýǵa tyrysqan edik.

Erkindik ańsaǵan batyr rýhty Qazaq jastarynyń ult azattyq kóterilisi nátijesinde qanisher sovet odaǵy qulap, quldyqtaǵy Qazaqstan men qatar basqa da kóptegen elder táýelsizdikke qol jetkizdi.