جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸ كەزٸندە گەرمانيياداعى قازاق جاستارىنىڭ جاساعان ٷندەۋٸ تابىلدى

جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸ كەزٸندە گەرمانيياداعى قازاق جاستارىنىڭ جاساعان ٷندەۋٸ تابىلدى
1986 جەلتوقسان كٶتەرٸلٸسٸ كەزٸندە گەرمانيياداعى قازاق جاستارى الماتىدا كەڭەستٸك جٷيەگە قارسى شىققان جاستاردى قولداعان ٷندەۋٸ جارييالانعانىن ەستٸگەن ەدٸم. بٸراق ۇزاق ۋاقىتتان بەرٸ وسى تاريحي ٷندەۋ جايىندا قولدا ناقتى دەرەك, قۇجات بولماعان سوڭ ەل سەنبەي قالاما دەپ ٷندەمەي كەلگەن ەدٸم. جاقىنلا قاعازدارىمنىڭ اراسىنان كٶپتەن ٸزدەپ جٷرگەن سول كەزٸندە ساقتاپ قويعان بٸر جاپىراق تاريحي قۇجاتتى تاۋىپ الدىم, – دەپ حابارلادى ٶمٸرحان التىن ٶزٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا.

مىڭداعان زييالىلارىمىز بەن ميلليونداعان قانداستارىمىزدى قىناداي قىرعان قانٸشەر كەڭەس وداعىنىڭ كەزەكتٸ رەت قازاقتىڭ ۇلتتىق ار نامىسىن تاپتاۋىنا تٶزە الماعان اسقاق رۋحتى قازاق جاستارى 1986 جىلى 16-شى جەلتوقسان كٷنٸ ۇلت ازاتتىق كٶتەرٸلٸسٸنە شىقتى.

قازاقتىڭ ۇلت مٷددەسٸن ويلاپ الاڭعا شىققان باتىر ۇل-قىزدارى مەسكەۋدٸڭ قان ٸشەر جەندەتتەرٸ تاراپىنان اسقان قاتىگەزدٸكپەن ازاپتالىپ, كەيبٸرەۋلەرٸ شايٸت ەتٸلٸپ جاتتى.

كٶپ ۋاقىت ٶتپەي قازاق جاستارىنىڭ كٶتەرٸلٸسٸ تۋرالى مەلٸمەتتەر باتىس ەلدەرٸنە دە جەتتٸ. ۇلت-ازاتتىق كٶتەرٸلٸسٸنە شىققان قازاق جاستارىنىڭ اسا اۋىر سوققىعا ۇشىراپ, جاعدايلارىنىڭ ناشار ەكەنٸن ەستٸپ, بٸلٸپ وتىردىق.

ٶكٸنٸشكە وراي جەر شالعاي بولعاندىقتان بارىپ كٶمەكتەسۋگە شامامىز جەتپەسەدە, گەرمانييانىڭ بٸرنەشە قالاسىندا وقىپ جٷرگەن قازاق جاستارى بولىپ قاراپ وتىرمايىق دەپ قانداستارىمىزدى قولداپ, 22 جەلتوقسان كٷنٸ بٸر باسپاسٶز مەلٸمدەسٸ جارييالادىق.

ول ۋاقىت مەن باتىس بەرلٸندە وقىپ جٷرگەن بولسام, كەيبٸر باۋىرلارىمىز كەلن جەنە ميۋنحەن قالالارىندا وقىپ جٷرگەن ەدٸ.

ەر كٸم قولىنان كەلگەنٸنشە باسپاسٶز مەلٸمدەمەسٸن تيٸستٸ ورىندارعا تاراتتى. مەلٸمدەمەنٸڭ تٷپ نۇسقاسى مەسكەۋ جەندەتتەرٸنٸڭ كٶتەرٸلٸسكە قاتىسقان قازاق جاستارىن جاپپاي جانىشتاۋىنا قارسى نەگٸزگٸ نارازىلىق شاراسى رەتٸندە ول كەزدە باتىس گەرمانييانىڭ استاناسى بونن قالاسىنداعى كەڭەس وداعىنىڭ ەلشٸلٸگٸنە تاپسىرىلدى.

تٶمەندە سول اتالعان تاريحي مەلٸمدەمەنٸڭ ٶزٸم ساقتاپ جٷرگەن كٶشٸرمەسٸن دەلەل رەتٸندە نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىن.

قىسقاشا ايتار بولساق بۇل ٷندەۋدە گەرمانيياداعى قازاق وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەردٸڭ الماتىدا ورىن الىپ وتىرعان جاعدايعا قاتتى الاڭداۋلى ەكەنٸ جەنە مۇنىڭ نەگٸزٸندە قازاقستان  مەن قازاقتاردى ورىستاندىرۋعا ارنالعان ۇزاق ۋاقىتتان بەرٸ جالعاسىپ كەلە جاتقان يمپەرياليستتٸك ساياساتتىڭ سالدارى ەكەنٸ كەلتٸرٸلەدٸ.

ارى قاراي قالىقارالىق كٶلەمدە بەيبٸتشٸلٸك دەپ جار سالىپ جٷرگەن گورباچەبتٸڭ ەڭ الدىمەن ٶزٸ باسقارعان مەملەكەتتە بەيبٸت ٶمٸر ورناتىپ, قازاقتاردىڭ ٶزدەرٸن-ٶزدەرٸ باسقارۋ قۇقىعىنىڭ تاپتالماۋى جەنە قاماۋعا الىنعان قازاق جاستارىنىڭ دەرەۋ بوساتىلۋى تالاپ ەتٸلەدٸ.

سونىمەن 1986-شى جىلدىڭ جەلتوقسانىندا قاندىقول وتارشىل مەسكەۋ جٷيەسٸنە قارسى ۇلت ازاتتىق كٶتەرٸلٸسٸنە شىققان قازاق جاستارىن الىستاعى قانداستارى بولىپ بٸر ٷندەۋمەن دە بولسا قولداۋعا تىرىسقان ەدٸك.

ەركٸندٸك اڭساعان باتىر رۋحتى قازاق جاستارىنىڭ ۇلت ازاتتىق كٶتەرٸلٸسٸ نەتيجەسٸندە قانٸشەر سوۆەت وداعى قۇلاپ, قۇلدىقتاعى قازاقستان مەن قاتار باسقا دا كٶپتەگەن ەلدەر تەۋەلسٸزدٸككە قول جەتكٸزدٸ.