Freedom Inside '26

Jańa Konstitýtsiia jáne referendým: Toqaev Úkimetke júieli reformalar boiynsha qatań talap qoidy

Jańa Konstitýtsiia jáne referendým: Toqaev Úkimetke júieli reformalar boiynsha qatań talap qoidy
aqorda

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev jańa Konstitýtsiia el damýynyń jańa kezeńin aiqyndaitynyn aityp, Ata zańǵa qatysty túpkilikti sheshim jalpyulttyq referendýmda qabyldanatynyn málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.

«Jańa Konstitýtsiianyń jobasy jekelegen túzetýler engizilgen qujat emes. Bul ózgeristerdiń basty maqsaty – jańa tarihi dáýirde memlekettiń negizderin túbegeili qaita qurý, qoǵamdyq sanany jańǵyrtý. Jańa Konstitýtsiia jobasyna asa qajetti ári ozyq normalar engizilgen. Biz bárimiz bir el bolyp yrys-yntymaǵymyzdy, bereke-birligimizdi saqtai otyryp, evoliýtsiialyq, iaǵni tabiǵi jolmen damyp kelemiz. Bul – óte mańyzdy. Budan basqa jol joq. Jańa Konstitýtsiia Qazaqstandy tyń qarqynmen órkendetýge, ár azamattyń áleýetin arttyrýǵa jol ashady dep senemin. Qalai desek te, Ata zańymyzǵa qatysty túpkilikti sheshim jalpyulttyq referendýmda qabyldanady», – dedi Prezident.

Memleket basshysy saiasi reformalardyń mánine toqtalyp, basqarý júiesiniń túbegeili ózgergenin atap ótti.

«Sońǵy jyldardaǵy saiasi reformalarǵa keńinen qarasaq, Qazaqstan sýperprezidenttik bilik formasynan túbegeili bas tartyp, bedeldi ári yqpaldy Parlamenti bar prezidenttik respýblika úlgisine kóshkenine kóz jetkizýge bolady. Usynylyp otyrǵan ózgerister – osy úderistiń zańdy jalǵasy. Bul memleketti basqarýdyń jańa júiesin qalyptastyrý degen sóz. Usynylǵan túzetýler bilik quzyretterin qaita bólýge, tejemelik jáne tepe-teńdik júiesindegi teńgerimdi kúsheitýge múmkindik beredi. Eń bastysy, barlyq saiasi institýttardyń tiimdiligi men ornyqtylyǵyn arttyrady», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Prezident Konstitýtsiialyq komissiia jumysynyń aýqymy men ashyqtyǵyna erekshe toqtaldy.

«Konstitýtsiialyq komissiianyń on otyrysy ótti. Komissiia músheleri túzetýlerdiń asa kóptigin eskere otyryp, ortaq paiymǵa keldi. Ata zańǵa jekelegen ózgeris engizý jetkiliksiz, qazirgi jaǵdaida jańa Konstitýtsiia qabyldaǵan jón degen bailam jasaldy. Qańtar aiynda jańa Konstitýtsiianyń alǵashqy nusqasy jariialandy. Bul bastama qoǵamnyń airyqsha nazaryn aýdardy. Azamattar Konstitýtsiia jobasynyń túrli baptaryn qyzý talqylap jatyr. Qoǵamnyń saiasi mádenieti men belsendiligi artyp keledi», – dedi Memleket basshysy.

Ekonomikalyq saiasatqa qatysty Prezident naqty talap qoidy.

«Bizge burynǵy ósimdi qanaǵat tutpaityn, qazirgi syn-qaterlerge jedel jaýap beretin ekonomikalyq saiasat qajet. Basqasha aitqanda, bizge turaqty ósim modeli kerek. Memleket naryqtyq ekonomikanyń strategiialyq damý vektoryn naqty anyqtaýy tiis. Qolda bar qarjy resýrstary ekonomikalyq ósim ákeletin basty salalarǵa baǵyttalýy qajet. Mundai tásil ulttyq tabysty azamattarǵa anaǵurlym ádil bólýge múmkindik beredi. Úkimettiń negizgi mindeti – ónimdilikti arttyrý, tehnologiialyq jańarý jáne adami kapitaldy damytý», – dedi Toqaev.

Salyq jáne biýdjet saiasaty boiynsha Memleket basshysy qatań eskertý jasady.

«Belgilengen kórsetkishterge shamadan tys salyq salý arqyly jetýge bolmaidy. Biznesti zańsyz nemese negizsiz qyspaqqa alýǵa jol berilmeidi. Biýdjetti tiimdi salyqtyq ákimshilendirý arqyly tolyqtyrý qajet. Sondyqtan salyq júiesin jappai tsifrlandyrýǵa shuǵyl kirisken jón. Qarjy tańdaýlylarǵa ǵana beriletin tájiribeni toqtatý kerek. Endi mundai áreketter memleket múddesine qasaqana qarsy is dep baǵalanady», – dedi Prezident.

Tsifrlandyrý men jasandy intellekt máselesinde Memleket basshysy jaýapkershilikti kúsheitýdi talap etti.

«Jappai tsifrlandyrý men jasandy intellekt kómekshi qural bolyp qalmaýy tiis. Olar ekonomikalyq damýdyń basty arqaýyna ainalýy kerek. Tsifrlandyrý arqyly artyq shyǵyndy qysqartýǵa bolady. Biraq barlyq olqylyqty tsifrlandyrýmen jaba salýǵa bolmaidy.
Jasandy intellekt – uran emes, ekonomikalyq ideologiianyń tiregi bolýy tiis. Úkimet naqty nátije beretin jobalarǵa ǵana basymdyq berýi qajet», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.

Kásipkerlik pen «Atameken» palatasyna qatysty Prezident naqty tapsyrma berdi.

«Memlekettik qoldaý sapaǵa baǵyttalýy tiis. Shaǵyn biznesti ‘tiri qalý rejiminen’ turaqty ósimge kóshirý qajet. Orta bizneske qoldaý kórsetý arqyly daiyn ónim naryǵyn keńeitý kerek. Úkimet ‘Atameken’ palatasymen birge qoldaý saiasatyn tolyq qaita júkteýi tiis. Kásipkerler úshin biryńǵai tsifrlyq ekojúie qurylýy qajet. Árbir kásipker bul júiege smartfon arqyly qol jetkize alýy kerek», – dedi Memleket basshysy.

Qorytyndysynda Prezident Úkimet pen barlyq memlekettik organdarǵa jaýapkershilikti eske saldy.

«Aldymyzda aýqymdy, mańyzdy mindetter tur. Ýaqytty sozýǵa bolmaidy. Batyl ári tiimdi sheshimder qabyldap, olardy jedel iske asyrý qajet. Úkimet, ortalyq jáne jergilikti organdar óz jaýapkershiligin tolyq sezinýi tiis. Ár tapsyrma ýaqtyly jáne sapaly oryndalýy kerek. Eń bastysy – elge naqty paida ákeletin nátije bolýy qajet», – dedi Qasym-Jomart Toqaev.