Atyshýly qazaq reperi ózin zamanaýi jyraý dep tanystyratyn Jan Ahmadiev «Qala men Dala» gazetine suhbat berdi.
– Reperlikpen ainalysqaly artyma óte yqpaldy adam shyraq alyp túsken siiaqty. Kórealmaityndardan buryn, meniń ánderimdegi ótkirlikti kótere almaityndar kóp. Bul video – sonyń dáleli. Biraq, tez óshirilip tastaldy.
Demek, bul tapsyryspen jasalǵan degen sóz.
Bastysy, maǵan degen halyqtyń kózqarasy ózgergen joq. Kerisinshe, atalǵan videonyń qaralaý maqsatynda jasalǵanyn kóziqaraqty qaýym birden ańǵardy.
Mundaǵy aitylǵan dúnielerdiń barlyǵy jalǵan. Bárinen buryn áli kúnge deiin meniń áke-sheshemniń sýretterin qaidan taýyp alǵanyna tańǵalyp júrmin. Sebebi, eshbir jerde jariialamaǵam. Soǵan qaraǵanda, tapsyrys berýshiler bul videony jasaýda tyńǵylyqty daiyndalǵan siiaqty.
– Siz ózińizdi zamanaýi jyraý dep ataisyz. Nege?
– Meniń ánderimniń áleýmettik júgi bar dep sanaimyn. Mysalǵa, mahabbat týraly ánder meniń stilime, bylaisha aitqanda pozitsiiama kelmeidi.
Eger óz stilimizdi aýystyryp, «súidim, kúidim» degen ánderdi aityp ketetin bolsaq, halyq bizdi durys túsinbei qalatyn siiaqty. Buǵan kózimiz jetti. Abai Begeimen birigip «Kút meni» dep atalatyn án jazdyrǵanbyz. Halyq qabyldaǵan joq. Tyńdarmandarym: «Bizge osy stiliń jáne osy baǵytyń unaidy», – degen pikir bildirdi.
– Shyǵarmashylyǵyńyzda qandai jańalyqtar bar?
– Naýryz aiynda «Qazaqpyz ǵoi» ániniń besinshi bólimin tanystyramyz. Bul joly ánniń de, beinebaiannyń da aýqymy keń bolady. Onyń qaiyrmasyn aitýǵa Tóreǵali Tóreáli men Beibit Qorǵan niet bildirip otyr.
– Bul án de alǵashqylaryna uqsas qoi?
– Árine. Sonymen qatar, negizgi mamandyǵym jýrnalist bolǵandyqtan ózimniń jeke internet-telearnamdy ashýdy josparlap otyrmyn.
–Iá, ózim jazamyn. «Ózim jazamyn» degendi kópshilik túsinbeidi. Ótkende ǵana Ashat Tarǵynov degen ánshimen bir baǵdarlamada osy máselege qatysty uzaq aitystyq. «Seniń ánderińniń sózi durys emes» deidi.
Men bolsam: «Ashat myrza, aldymen ózińizdiń «Chip-chipińizdi» túzep alǵanyńyz jón ǵoi», – dep jaýap berdim. Jalpy bul ónerde óz sózińdi óziń jazbasań sen reper sanalmaisyń, túsinesiz be?
Biz qazaq repin qabyldaityn jaǵdaiǵa jettik pe?
– Iá, synshyl halyqpyz. Qandai da bir dúnieni ótkizý óte aýyr. Biraq, bizdiń reptiń ózi qazaqi.
Qazaqsha rep degende biz munyń ataýyn ǵana alyp otyrmyn. Aitalyq, AQSh-taǵy reptiń máni de mazmuny da qabyldaýǵa aýyr. Bizder úshin. Olardyń arasynda túrmeni, nashany nasihattaityn, jastardy jaman jolǵa itermeleitin ánder óte kóp. Bir qyzyǵy, bizde de sondai reperler boldy. Tipti, aitýǵa aýyz barmaityn uiatsyz klip túsirgen repersymaqtardy kórdik. Alaida olardyń birde-biri tiisti deńgeide tanylǵan joq.
Sebebi, qazaqy reptiń qandai bolatynyn, bir eldiń dúniesin bir elge sol qalpynda kóshirip ákelýge bolmaitynyn túsinbedi.
Biz repti basqa jaǵynan alyp keldik. Sondyqtan da men ózimdi reper emes, zamanaýi jyraý retinde tanystyrýdy suraimyn.
Iá, bizdi de synaidy. Biraq, tyńdaityn qaýym bar. Kerek deseńiz, keibir jiyn-sharalarda elý-alpystaǵy aǵalarymyzdyń ózi: «Ái bala, álgi «Qazaqpyz ǵoi» degen ánińdi oryndashy», – dep ótinedi.
– Sizderdi toiǵa shaqyra ma? Qalai bolǵan kúnde qazirgi qazaq shoý-biznesinde ánshilerdiń tek toi arqyly kún kóretini belgili ǵoi?
– Rep aityp ta kún kórýge bolady. Bastysy ónerińdi baǵalai biletinder bolýy kerek. Jaqynda ǵana Qytaidaǵy qandastarymyzdyń shaqyrýymen Úrimshi qalasynda bolyp keldik.
Iá, toiǵa shaqyrýlar túsip turady. Biraq, kóp aialdamaimyz. Keibireýlerge uqsap elmen birge iship, jurtpen birge jasap qadirimizdi ketirgimiz kelmeidi. Kóbinese, «Qazaqpyz ǵoi» ánin oryndaimyz. Sonymen qatar jaqynda «Jyraý prodakshn» atty ózimizdiń jeke uiym qurylady. Bul jerge rep aitatyn qabileti bar jastardy toptastyrmaqpyz.
– Qytaidaǵy qandastarymyz qalai qarsy aldy?
– Ol jaqta rep mádenieti erekshe damyǵan eken. El bizdegidei otyryp almaidy, túregep turady. Ánshi ánshimen birge qosylyp aitady. Kórermen «tiri». Belsendi. Bizde qalai? Keide «Mádeniet úilerinde» kontsert beremiz. Biraq, kontsert bergeniń sezilmeidi, kerisinshe, ózińdi komissiianyń aldynda turǵandai sezinesiń.
– Aitsa, aita bersin. Mynany túsinińizder, meniń ánderim jastarǵa baǵyttalǵan. Búgingi qoǵamdaǵy kemshilikterdi kórsete otyryp, olardy osyndai jolǵa túspeýge úndeimin. Jastarǵa qoǵamdaǵy qany sorǵalap turǵan máselelerdi osyndai jolmen túsindirsek jaqsy jetedi. Bul da olardy tárbieleýdiń bir ádisi.
Al artynda yqpaldy toptar bar degen áńgimeler tipten qisynsyz. Biraq, ondailardyń aýzyna qaqpaq qoia almaisyń, olardyń sózine mán berer bolsam, shyǵarmashylyǵym toqyrap qalady. Bastysy búgingi baǵytymnan adaspai jumys jasaýym kerek.
– Sizdi telearnadan sirek kóremiz, nege?
– Sebebi, shaqyrmaidy. Qorqady. Qoryqqan sebepti, shyǵara almaidy. Estýimshe, bizdi oppozitsiia dep sanaidy eken... Mýzykalyq telearnalar bizdi mańyna jýytpaidy. Taǵy da, buǵan bizdiń shyǵarmashylyq baǵytymyz sebep.
Jaqynda ǵana Nurlan Qoianbaevtyń «Túngi stýdiia» baǵdarlamasyna qonaq retinde shaqyrtý alǵanbyz. Biraq, Astanaǵa barǵan kezde bizdi esikten keri qaitardy.
Biraq, telearnaǵa shyǵý sonshalyqty mańyzdy maqsat emes. Qazir ǵalamtor dáýiri. Bir ǵana Youtube jelisinen bizdiń beineklipterimizdi 3 millionnan asa adam tamashalaǵan eken.
– Qazirgi qoǵamǵa qandai baǵa beresiz?
Jaqsylar azaiyp, jaǵympazdar kóbeiip barady. Bar aitarym osy.
Áńgimelesken, Al FREDO
