Jumys istemeitin nesielerdiń úlesi (NPL) bank júiesiniń sapasyn anyqtaýshy negizgi kórsetkishterdiń biri bolyp tabylady. Halyk Finance sarapshylary kezekti zertteýinde sapasy nashar nesielerdiń (NPL) eń kóp úlesi qai iri bankterge tiesili ekenin anyqtady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Halyk Finance júrgizgen zertteýge jáne 2025 jyldyń 1 qazanyndaǵy nesie portfeli derekterine sáikes, sapasy nashar nesielerdiń eń joǵary úlesi shoǵyrlanǵan bes iri bank anyqtaldy. Olardaǵy úlestiń jalpy somasy 795,2 mlrd teńge bolyp, bank sektoryndaǵy sapasy nashar nesielerdiń teń jartysynan kóbin (55,4% ) qurady. Atap aitqanda olar:
- Alatau City Bank: 9,4%,
- Eýraziialyq bank: 8,3%,
- Bereke Bank: 6,6%,
- Home Credit Bank: 6,1%,
- Kaspi Bank: 5,2%.
Jumys istemeitin nesie (NPL nemese "90 kúnnen artyq keshiktirý") — qaryz alýshynyń syiaqy mólsherlemeleri men negizgi qaryzdy óteýin toqtatqan "nashar" nesie. Qarapaiym sózben aitqanda, bul qaitarylý múmkindigine úlken kúmán keltiriletin nesie.
Bank portfelindegi NPL-diń joǵary úlesi banktiń nesielik saiasatynyń sapasy men bolashaq shyǵyndarynan habar beretin dabyl belgisi. Bankter osyndai nesieler boiynsha rezervter qurýǵa mindetti, bul olardyń kiristiligin tómendetedi. Bank sektoryndaǵy barlyq "nashar" nesieniń jartysynan kóbiniń bes iri bank mańyna shoǵyrlanýy retteýshi organ men salymshylar úshin de mańyzdy kórsetkish bolyp tabylady. Jalpy, Qazaqstandaǵy NPL-ǵa qatysty jaǵdai baqylaýda bolǵanymen, jekelegen oiynshylarda bul kórsetkish mániniń joǵary bolýy olardan boryshkerlermen neǵurlym muqiiat jumys isteýdi jáne táýekelderdi basqarýdy talap etedi.
Jalpy, 2025 jyly tamyzda elimizdiń bank sektoryndaǵy aktivter, nesieler men depozitter qarqyndy ósimdi kórsetti. Alaida eń tómengi rezervtik talaptardyń qatańdaýy men rentabeldilik marjasyndaǵy aiyrma tómendei bastaǵan:
- nesielerdiń jiyntyq portfeli aiyna 2,8%-ǵa (+13,6%, jyl basynan beri: +24%) artyp, 40,8 trln teńge boldy.
- bólshek nesieler korporativti nesielerge qaraǵanda tez ósti: aiyna +3,1% tiisinshe +2,3%.
- tutynýshylyq nesieler aiyna + 2,1% ósip, portfeldiń 39,2% úlesine ie.
- nesieler boiynsha ortasha mólsherleme 18,7%-ǵa deiin tómendedi (zańdy tulǵalar boiynsha — 18,1%, jeke tulǵalar boiynsha - 19,3%).
- jumys istemeitin nesielerdiń úlesi (NPL90+) turaqty — 3,5%.
