Bir kúni ómirimdi birden ózgertken qubylys boldy. Sodan keiin bir ǵajaptan soń bir ǵajap kezek-kezek esik qaqty.
Evgeniia Medvedeva, Resei
Kóp adam ǵajaptardy kórip ómir súrse. Kei adam olardy bilmei ótedi. Men úshin bul tamasha jańalyq boldy. Osynshalyq jaqsylyq bolady dep sengen jan emes em.
Men eshkimnen eshteńe kútpeitin boldym. Sol kezde janyma bailaǵan aýyr tastar ózdiginen tústi. Jep-jeńil ómir súre bastadym. Buǵan deiin qalai ómir súrsem dep oilap kelgendei boldym. Endi ǵana ómir súre bastaǵan adam sekildi kórindim.
Ózimnen de eshteńe kútpedim. Buryn mynadai, anadai bolýym kerek dep talaptanatynmyn. Anany istesem, kóp nárse biletin bolamyn dep kútetinmin. On maqala jazsam, joq, odanda on kitap jazsam dep kete beretin...
Ózimnen qai isim úshin de qorytyndy shyǵara berýdi doǵardym. Pálen jumysty bitirsem, túgen aqsha tabam degendi qoidym.
Ózgelerden de birdeńe kútýdi qoidym. Olar meni baǵalai qalar, jumysymdy unatar demeitin boldym.
Kúieýimnen de túk kútpeitin boldym. Aiaq astynan meni jaqsy kórip keter, túsinetin bolar dep dámelený aqymaqtyq ekenin túisindim. Meniń qalaýym boiynsha ómir súrýi múmkin emestigine kózim ashyldy.
Ár jaqtan aqsha kútkendi doǵardym. Qolymda bar qarjyma qanaǵat ettim. Kóp aqshany qaidan tapsam eken degen suraqty jyly jaýyp qoidym. Sanam tolysqan shaqta aqsha tabýdyń amaly ózi-aq tabylar dedim. Kerek sátinde, kerek jerinde, men úshin mańyzdy kezde bári keledi dep bildim.
Ómirden eshteńe kútpedim. Talap ta etpedim. Ishimnen ylǵi da ádiletsizdikten kóp nársege qolym jetpei qalǵandai kúi keshetinmin. Bárin men isteimin, keibireýler múlde eshteńe istemeidi degen siiaqty.
Erteń bári jaqsy bolyp ketedi dep ózimdi aldarqatýdy doǵardym. Óz-ózinen bári jainap ketsin dep kútpedim. Meniń ishimdegi kishkentai qyz tynyshtyq pen erkindikti qalaityn. Al, eresek oiym tynyshtyq pen erkindik tek janǵa laiyq kúi ekenin túsindi. Al, ómirde sheshetin másele, bitiretin isterdi bitirý kerektigin túsindi.
Múlde eshteńe kútpeitin boldym... Erteń ne bolatyny mazalamaityn boldy. Buryn ne jaqsylyq bop qaldy eken dep elegizip júretinmin. Óitkeni, ishimnen álim jetpei qalarlyq bir nárse bop qalatyndai kórýshi em. Ózime degen senimsizdikten bolsa kerek.
Ómirge múlde beitarap emespin. Tek keleshekke qatysty úmit-senimimdi doǵardym. Ne bolsa eken, qaitsem eken degendi keiinge ysyrdym. «Bolatyn nárse bolady, bári de men úshin tek jaqsylyǵyn ákeledi» dep túiip qoidym.
Oilastyryp júrgen josparlar óz kezeginde baiaý bolsa da jyljyp jatyr. Meniń ózime tizip qoiǵan nátijelerim ómir ǵajaby usyna alar nátijesiniń janynda tym kúlkili ekenin aitpai-aq qoiaiyn. Kútý, úmit etýdi doǵarsań, ómir ózi-aq zor jetistikke jetelei beredi.
Kútý barlyq kúsh-qýatyńdy soǵan ǵana sarp etedi. Sanańdy syzyp qoiǵan jospardan asa almai qalasyń. Osydan artyǵy joq siiaqtanady. Kútýdi doǵarsań, ómir nebir ǵajaptarǵa jetelei beredi. Esh kútpegen ǵajaptarǵa qol sozasyń.
Ishimnen ne alatynymdy shektep alatynmyn. Sana tek sol josparǵa qyzmet etetin. Shektemeńiz. Siz syzǵan sheńberdiń syrtynda ómirdiń talai ǵajaby qalyp ketedi eken.
Únemi anany qalai jasaidy, mynaǵan qalai qol jetkizedi dep ýaiymdaitynmyn. Birdeńe búldirsem, kúieýime qaityp aitam, bóten adamdarǵa ne dep sóileimin dep alańdaitynmyn. Qalai isteý kerektigin aldyn ala bilgenim durys dep sanaitynmyn. Eshbir qatelik jasamaý kerek dep túsinetinmin.
Al, qazir qalai dep alańdamaimyn. Alańdamaǵan soń bári ózdiginen op-ońai sheshiledi. Buryn bárin bilýim kerek dep ózimdi qinaidy ekenmin. Bir nársege daiyndalsam, daiyndyqsyz qadam baspaýshy edim. Endi óitpeitin boldym. Bar kúsh-jigerim daiyndyqqa ketip qalady eken. Emtihanǵa daiyndalǵandai. Daiyndalasyń, emtihan bolǵan kezde uiqyń qanbai, sharshap, eshteńege zaýqyń soqpai turasyń.
Úzdik oqýshy bola bergennen sharshadym. Ishtegi álemime revoliýtsiia jasadym.
Qalai bolsa, solai bolsyn...
Bárin istep júrip túsinip alamyn.
Men jaýabyn bilýge tiisti bolǵanda bile jatarmyn.
Kezdeisoq jaǵdai bolmai qoimaidy. Bolǵan kezde baǵalarmyn. Men úshin bári jaqsylyqpen bitsin.
Osyny túsingen kezde bári op-ońai bolyp ketti. Báribir sekildenip. Men artyq oidan jeńildep qaldym.
Men qalai istegim kelse, solai isteimin. Burynǵydai bárin tek bestikke tapsyrý shart emes. Qolymnan kelgeninshe, kelmese aiyby joq. Nátijege qoljetkizý de maqsat emes.
Sodan beri meniń ómirimde ózgerister bola bastady:
Birinshiden, men ózimdi esti bastadym. Maǵan tyń ideialar kele bastady. Iaǵni, olar bolǵan, tek men olardy elemei júrippin. Ózimniń ideialarymdy júzege asyrýǵa yntam oiandy. Qalai isterimdi de bilmedim. Biraq qolymnan keldi. Oilaǵannan bastap, oiym júzege asa berdi.
Ekinshiden, isterim burynǵysynan eki ese kóbeidi. Buryn ýaqytty daiyndyqqa jegizedi ekem. Jasaǵanym áldeqaida nátijeli bola bastady.
Úshinshiden, tek keregimdi suraityn boldym. Dál qazir, osy sátte muqtaj nársemdi ǵana suraimyn. Ózgeler túsinbes, uiat bolar demeitin boldym.
Tórtinshiden, bir oqiǵadan soń bir oqiǵa, úlgere almai ketem. Qanshama nársege úlgerýim kerek. Bárine úlgergensip júrmin. Buryn ne bolar eken dep kútetinmin. Qazir barymen bazar. Kei jaǵdailardy ózim bastap jasaimyn. Buryn tek basyma tússe ǵana jaýap berýmen shektelgem.
Besinshiden, sońǵy eki aptada qanshama qyzyqty adamdarmen tanystym deseńizshi. Men kóshede, dúkende, liftide tanysatyn bolyp kettim. Qalai tanyssam eken degen suraq mazalamaityn boldy.
Altynshydan, kerek jerde kerek sátte bolýdy úirendim. Sonyń arqasynda qanshama másele yń-shyńsyz, artyq ýaqytsyz tez bitti.
Jetinshiden, dúkenge jumsaityn qarjym eki ese azaidy. Buryn kóp nárseni artyq alyp júrippin. Jetpeitin. Buryn annam ózine unaityn zatyn laiyqty qarjyǵa satyp alǵanda tańqalýshy edim. Men dál sol zatty eki ese baǵasyna alatynmyn. Endi ózime ǵana jumsaityn aqsha únemdelip qalyp júr.
Ómirimde kóp qubylys ózdiginen oryn alatyn boldy. Buryn qansha kútseń de kelmeitin kei tilekter oryndala bastady.
Bir zańdylyqta (manifestatsiia zańy) mynany oqydym:
Jaýapkershilik – ómir dál qazir usynyp turǵandy ala bilý. Jaýapkershilikti osylai túsindirý maǵan qatty unady. Biraq ol kezde ony ómirde qalai qoldanýǵa bolatynyn bilmegen edim. Men tek ómirde jolym bolmady dep qana kún kórippin. Berip turǵandy alý kerektigin uǵynbappyn. Ómirdiń syiyn kórmeppin. Ómiri «qalai?» degen saýaldyń ainalasynda ǵana ainalsoqtap júre berippin.
Qalai degen saýaldyń bárin qoqysqa tastai berińiz. Ol sizdiń ómirińizde óz qyzmetin atqaryp boldy.
Ómir áldeqaida qarapaiym. Baqylaýǵa qulyqty bolmańyz. Bárin bilý shart emestigin túsinińiz. Kútpeńiz eshteńe. Ómir beretinin ashyq beretin bolady. Tek berip turǵanda ala bilińiz.
Kóp adam úshin bul da qiyn. Kútpei ómir súrý múmkin emes deitinder bar.
Aýdarǵan Shynar Ábildá
