بٸر كٷنٸ ٶمٸرٸمدٸ بٸردەن ٶزگەرتكەن قۇبىلىس بولدى. سودان كەيٸن بٸر عاجاپتان سوڭ بٸر عاجاپ كەزەك-كەزەك ەسٸك قاقتى.
ەۆگەنييا مەدۆەدەۆا, رەسەي
كٶپ ادام عاجاپتاردى كٶرٸپ ٶمٸر سٷرسە. كەي ادام ولاردى بٸلمەي ٶتەدٸ. مەن ٷشٸن بۇل تاماشا جاڭالىق بولدى. وسىنشالىق جاقسىلىق بولادى دەپ سەنگەن جان ەمەس ەم.
مەن ەشكٸمنەن ەشتەڭە كٷتپەيتٸن بولدىم. سول كەزدە جانىما بايلاعان اۋىر تاستار ٶزدٸگٸنەن تٷستٸ. جەپ-جەڭٸل ٶمٸر سٷرە باستادىم. بۇعان دەيٸن قالاي ٶمٸر سٷرسەم دەپ ويلاپ كەلگەندەي بولدىم. ەندٸ عانا ٶمٸر سٷرە باستاعان ادام سەكٸلدٸ كٶرٸندٸم.
ٶزٸمنەن دە ەشتەڭە كٷتپەدٸم. بۇرىن مىناداي, اناداي بولۋىم كەرەك دەپ تالاپتاناتىنمىن. انانى ٸستەسەم, كٶپ نەرسە بٸلەتٸن بولامىن دەپ كٷتەتٸنمٸن. ون ماقالا جازسام, جوق, وداندا ون كٸتاپ جازسام دەپ كەتە بەرەتٸن...
ٶزٸمنەن قاي ٸسٸم ٷشٸن دە قورىتىندى شىعارا بەرۋدٸ دوعاردىم. پەلەن جۇمىستى بٸتٸرسەم, تٷگەن اقشا تابام دەگەندٸ قويدىم.
ٶزگەلەردەن دە بٸردەڭە كٷتۋدٸ قويدىم. ولار مەنٸ باعالاي قالار, جۇمىسىمدى ۇناتار دەمەيتٸن بولدىم.
كٷيەۋٸمنەن دە تٷك كٷتپەيتٸن بولدىم. اياق استىنان مەنٸ جاقسى كٶرٸپ كەتەر, تٷسٸنەتٸن بولار دەپ دەمەلەنۋ اقىماقتىق ەكەنٸن تٷيسٸندٸم. مەنٸڭ قالاۋىم بويىنشا ٶمٸر سٷرۋٸ مٷمكٸن ەمەستٸگٸنە كٶزٸم اشىلدى.
ەر جاقتان اقشا كٷتكەندٸ دوعاردىم. قولىمدا بار قارجىما قاناعات ەتتٸم. كٶپ اقشانى قايدان تاپسام ەكەن دەگەن سۇراقتى جىلى جاۋىپ قويدىم. سانام تولىسقان شاقتا اقشا تابۋدىڭ امالى ٶزٸ-اق تابىلار دەدٸم. كەرەك سەتٸندە, كەرەك جەرٸندە, مەن ٷشٸن ماڭىزدى كەزدە بەرٸ كەلەدٸ دەپ بٸلدٸم.
ٶمٸردەن ەشتەڭە كٷتپەدٸم. تالاپ تا ەتپەدٸم. ٸشٸمنەن ىلعي دا ەدٸلەتسٸزدٸكتەن كٶپ نەرسەگە قولىم جەتپەي قالعانداي كٷي كەشەتٸنمٸن. بەرٸن مەن ٸستەيمٸن, كەيبٸرەۋلەر مٷلدە ەشتەڭە ٸستەمەيدٸ دەگەن سيياقتى.
ەرتەڭ بەرٸ جاقسى بولىپ كەتەدٸ دەپ ٶزٸمدٸ الدارقاتۋدى دوعاردىم. ٶز-ٶزٸنەن بەرٸ جايناپ كەتسٸن دەپ كٷتپەدٸم. مەنٸڭ ٸشٸمدەگٸ كٸشكەنتاي قىز تىنىشتىق پەن ەركٸندٸكتٸ قالايتىن. ال, ەرەسەك ويىم تىنىشتىق پەن ەركٸندٸك تەك جانعا لايىق كٷي ەكەنٸن تٷسٸندٸ. ال, ٶمٸردە شەشەتٸن مەسەلە, بٸتٸرەتٸن ٸستەردٸ بٸتٸرۋ كەرەكتٸگٸن تٷسٸندٸ.
مٷلدە ەشتەڭە كٷتپەيتٸن بولدىم... ەرتەڭ نە بولاتىنى مازالامايتىن بولدى. بۇرىن نە جاقسىلىق بوپ قالدى ەكەن دەپ ەلەگٸزٸپ جٷرەتٸنمٸن. ٶيتكەنٸ, ٸشٸمنەن ەلٸم جەتپەي قالارلىق بٸر نەرسە بوپ قالاتىنداي كٶرۋشٸ ەم. ٶزٸمە دەگەن سەنٸمسٸزدٸكتەن بولسا كەرەك.
ٶمٸرگە مٷلدە بەيتاراپ ەمەسپٸن. تەك كەلەشەككە قاتىستى ٷمٸت-سەنٸمٸمدٸ دوعاردىم. نە بولسا ەكەن, قايتسەم ەكەن دەگەندٸ كەيٸنگە ىسىردىم. «بولاتىن نەرسە بولادى, بەرٸ دە مەن ٷشٸن تەك جاقسىلىعىن ەكەلەدٸ» دەپ تٷيٸپ قويدىم.
ويلاستىرىپ جٷرگەن جوسپارلار ٶز كەزەگٸندە باياۋ بولسا دا جىلجىپ جاتىر. مەنٸڭ ٶزٸمە تٸزٸپ قويعان نەتيجەلەرٸم ٶمٸر عاجابى ۇسىنا الار نەتيجەسٸنٸڭ جانىندا تىم كٷلكٸلٸ ەكەنٸن ايتپاي-اق قويايىن. كٷتۋ, ٷمٸت ەتۋدٸ دوعارساڭ, ٶمٸر ٶزٸ-اق زور جەتٸستٸككە جەتەلەي بەرەدٸ.
كٷتۋ بارلىق كٷش-قۋاتىڭدى سوعان عانا سارپ ەتەدٸ. ساناڭدى سىزىپ قويعان جوسپاردان اسا الماي قالاسىڭ. وسىدان ارتىعى جوق سيياقتانادى. كٷتۋدٸ دوعارساڭ, ٶمٸر نەبٸر عاجاپتارعا جەتەلەي بەرەدٸ. ەش كٷتپەگەن عاجاپتارعا قول سوزاسىڭ.
ٸشٸمنەن نە الاتىنىمدى شەكتەپ الاتىنمىن. سانا تەك سول جوسپارعا قىزمەت ەتەتٸن. شەكتەمەڭٸز. سٸز سىزعان شەڭبەردٸڭ سىرتىندا ٶمٸردٸڭ تالاي عاجابى قالىپ كەتەدٸ ەكەن.
ٷنەمٸ انانى قالاي جاسايدى, مىناعان قالاي قول جەتكٸزەدٸ دەپ ۋايىمدايتىنمىن. بٸردەڭە بٷلدٸرسەم, كٷيەۋٸمە قايتىپ ايتام, بٶتەن ادامدارعا نە دەپ سٶيلەيمٸن دەپ الاڭدايتىنمىن. قالاي ٸستەۋ كەرەكتٸگٸن الدىن الا بٸلگەنٸم دۇرىس دەپ سانايتىنمىن. ەشبٸر قاتەلٸك جاساماۋ كەرەك دەپ تٷسٸنەتٸنمٸن.
ال, قازٸر قالاي دەپ الاڭدامايمىن. الاڭداماعان سوڭ بەرٸ ٶزدٸگٸنەن وپ-وڭاي شەشٸلەدٸ. بۇرىن بەرٸن بٸلۋٸم كەرەك دەپ ٶزٸمدٸ قينايدى ەكەنمٸن. بٸر نەرسەگە دايىندالسام, دايىندىقسىز قادام باسپاۋشى ەدٸم. ەندٸ ٶيتپەيتٸن بولدىم. بار كٷش-جٸگەرٸم دايىندىققا كەتٸپ قالادى ەكەن. ەمتيحانعا دايىندالعانداي. دايىندالاسىڭ, ەمتيحان بولعان كەزدە ۇيقىڭ قانباي, شارشاپ, ەشتەڭەگە زاۋقىڭ سوقپاي تۇراسىڭ.
ٷزدٸك وقۋشى بولا بەرگەننەن شارشادىم. ٸشتەگٸ ەلەمٸمە رەۆوليۋتسييا جاسادىم.
قالاي بولسا, سولاي بولسىن...
بەرٸن ٸستەپ جٷرٸپ تٷسٸنٸپ الامىن.
مەن جاۋابىن بٸلۋگە تيٸستٸ بولعاندا بٸلە جاتارمىن.
كەزدەيسوق جاعداي بولماي قويمايدى. بولعان كەزدە باعالارمىن. مەن ٷشٸن بەرٸ جاقسىلىقپەن بٸتسٸن.
وسىنى تٷسٸنگەن كەزدە بەرٸ وپ-وڭاي بولىپ كەتتٸ. بەرٸبٸر سەكٸلدەنٸپ. مەن ارتىق ويدان جەڭٸلدەپ قالدىم.
مەن قالاي ٸستەگٸم كەلسە, سولاي ٸستەيمٸن. بۇرىنعىداي بەرٸن تەك بەستٸككە تاپسىرۋ شارت ەمەس. قولىمنان كەلگەنٸنشە, كەلمەسە ايىبى جوق. نەتيجەگە قولجەتكٸزۋ دە ماقسات ەمەس.
سودان بەرٸ مەنٸڭ ٶمٸرٸمدە ٶزگەرٸستەر بولا باستادى:
بٸرٸنشٸدەن, مەن ٶزٸمدٸ ەستي باستادىم. ماعان تىڭ يدەيالار كەلە باستادى. ياعني, ولار بولعان, تەك مەن ولاردى ەلەمەي جٷرٸپپٸن. ٶزٸمنٸڭ يدەيالارىمدى جٷزەگە اسىرۋعا ىنتام وياندى. قالاي ٸستەرٸمدٸ دە بٸلمەدٸم. بٸراق قولىمنان كەلدٸ. ويلاعاننان باستاپ, ويىم جٷزەگە اسا بەردٸ.
ەكٸنشٸدەن, ٸستەرٸم بۇرىنعىسىنان ەكٸ ەسە كٶبەيدٸ. بۇرىن ۋاقىتتى دايىندىققا جەگٸزەدٸ ەكەم. جاساعانىم ەلدەقايدا نەتيجەلٸ بولا باستادى.
ٷشٸنشٸدەن, تەك كەرەگٸمدٸ سۇرايتىن بولدىم. دەل قازٸر, وسى سەتتە مۇقتاج نەرسەمدٸ عانا سۇرايمىن. ٶزگەلەر تٷسٸنبەس, ۇيات بولار دەمەيتٸن بولدىم.
تٶرتٸنشٸدەن, بٸر وقيعادان سوڭ بٸر وقيعا, ٷلگەرە الماي كەتەم. قانشاما نەرسەگە ٷلگەرۋٸم كەرەك. بەرٸنە ٷلگەرگەنسٸپ جٷرمٸن. بۇرىن نە بولار ەكەن دەپ كٷتەتٸنمٸن. قازٸر بارىمەن بازار. كەي جاعدايلاردى ٶزٸم باستاپ جاسايمىن. بۇرىن تەك باسىما تٷسسە عانا جاۋاپ بەرۋمەن شەكتەلگەم.
بەسٸنشٸدەن, سوڭعى ەكٸ اپتادا قانشاما قىزىقتى ادامدارمەن تانىستىم دەسەڭٸزشٸ. مەن كٶشەدە, دٷكەندە, ليفتٸدە تانىساتىن بولىپ كەتتٸم. قالاي تانىسسام ەكەن دەگەن سۇراق مازالامايتىن بولدى.
التىنشىدان, كەرەك جەردە كەرەك سەتتە بولۋدى ٷيرەندٸم. سونىڭ ارقاسىندا قانشاما مەسەلە ىڭ-شىڭسىز, ارتىق ۋاقىتسىز تەز بٸتتٸ.
جەتٸنشٸدەن, دٷكەنگە جۇمسايتىن قارجىم ەكٸ ەسە ازايدى. بۇرىن كٶپ نەرسەنٸ ارتىق الىپ جٷرٸپپٸن. جەتپەيتٸن. بۇرىن اننام ٶزٸنە ۇنايتىن زاتىن لايىقتى قارجىعا ساتىپ العاندا تاڭقالۋشى ەدٸم. مەن دەل سول زاتتى ەكٸ ەسە باعاسىنا الاتىنمىن. ەندٸ ٶزٸمە عانا جۇمسايتىن اقشا ٷنەمدەلٸپ قالىپ جٷر.
ٶمٸرٸمدە كٶپ قۇبىلىس ٶزدٸگٸنەن ورىن الاتىن بولدى. بۇرىن قانشا كٷتسەڭ دە كەلمەيتٸن كەي تٸلەكتەر ورىندالا باستادى.
بٸر زاڭدىلىقتا (مانيفەستاتسييا زاڭى) مىنانى وقىدىم:
جاۋاپكەرشٸلٸك – ٶمٸر دەل قازٸر ۇسىنىپ تۇرعاندى الا بٸلۋ. جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ وسىلاي تٷسٸندٸرۋ ماعان قاتتى ۇنادى. بٸراق ول كەزدە ونى ٶمٸردە قالاي قولدانۋعا بولاتىنىن بٸلمەگەن ەدٸم. مەن تەك ٶمٸردە جولىم بولمادى دەپ قانا كٷن كٶرٸپپٸن. بەرٸپ تۇرعاندى الۋ كەرەكتٸگٸن ۇعىنباپپىن. ٶمٸردٸڭ سىيىن كٶرمەپپٸن. ٶمٸرٸ «قالاي?» دەگەن ساۋالدىڭ اينالاسىندا عانا اينالسوقتاپ جٷرە بەرٸپپٸن.
قالاي دەگەن ساۋالدىڭ بەرٸن قوقىسقا تاستاي بەرٸڭٸز. ول سٸزدٸڭ ٶمٸرٸڭٸزدە ٶز قىزمەتٸن اتقارىپ بولدى.
ٶمٸر ەلدەقايدا قاراپايىم. باقىلاۋعا قۇلىقتى بولماڭىز. بەرٸن بٸلۋ شارت ەمەستٸگٸن تٷسٸنٸڭٸز. كٷتپەڭٸز ەشتەڭە. ٶمٸر بەرەتٸنٸن اشىق بەرەتٸن بولادى. تەك بەرٸپ تۇرعاندا الا بٸلٸڭٸز.
كٶپ ادام ٷشٸن بۇل دا قيىن. كٷتپەي ٶمٸر سٷرۋ مٷمكٸن ەمەس دەيتٸندەر بار.
اۋدارعان شىنار ەبٸلدە
