Freedom ókilderi Qazaqstanda damyp jatqan jasandy intellekt infraqurylymynyń qorshaǵan ortaǵa yqpaly, data-ortalyqtardy salqyndatý tehnologiiasy jáne bolashaq AI-klasterdiń esepteý resýrstary kimderge qoljetimdi bolatyny týraly suraqtarǵa jaýap berdi. Freedom Cloud direktory Temirlan Zeinalabdin salqyndatý júiesiniń jumys isteý qaǵidatyn túsindirse, Freedom AI tobynyń bas atqarýshy direktory Renat Týkanov klasterdiń barlyq qýaty sheteldik kompaniialarǵa berilmeitinin málimdedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Osy jáne ózge de mańyzdy máseleler Freedom AI: Inside Infrastructure is-sharasy aiasynda ótken Public Talk kezinde talqylandy.
«Qýat únemi jetispeidi»
Public Talk kezinde Qazaqstandaǵy AI-infraqurylymnyń múmkindigi men esepteý qýatyna degen suranys ta talqylandy. Freedom AI tobynyń bas atqarýshy direktory Renat Týkanovqa halyqaralyq kompaniialar esepteý resýrstarynyń basym bóligin jaldap alsa, qazaqstandyq ázirleýshilerge qýat jetpei qalmai ma degen suraq qoiyldy.
Týkanovtyń aitýynsha, Qazaqstanda esepteý resýrstaryna degen suranys qazirdiń ózinde joǵary.
«100 megavatt – bul óte kóp GPU. Kelisim nege milliardtaǵan dollarǵa jasaldy? Óitkeni qýattyń budan da kóp qajet bolatyny anyq», – dedi ol.
Spikerdiń málimetinshe, qazir kompaniia infraqurylymynda jeti data-ortalyq bar, taǵy ekeýiniń qurylysy júrip jatyr. Jalpy serverlik stoikalar sany shamamen 1900-ge jetedi.
«Bul kóp pe, az ba? Tájiribe kórsetkendei, únemi az boldy. Qazir keibir data-ortalyqtardy budan da erterek sala bastaý kerek edi dep oilap otyrmyz», – dedi Renat Týkanov.
Data-ortalyqtardyń ekologiiaǵa áseri qandai?
Freedom Cloud direktory Temirlan Zeinalabdin data-ortalyqtardyń qorshaǵan ortaǵa yqpalyn baǵalaý kezinde birneshe faktordy eskerý qajettigin aitty. Sonyń biri – nysandardan shyǵatyn shý. Onyń sózinshe, osy sebepti data-ortalyqtar kóbine eldi mekenderden belgili bir qashyqtyqta nemese turǵyndarǵa qolaisyzdyq týdyrmaityndai jerde salynady.
Taǵy bir mańyzdy másele – energiiamen qamtamasyz etý. Zeinalabdin Qazaqstanda gaz, jel jáne kún energetikasy damyp kele jatqanyn atap ótti.
«Munyń bárine ýaqyt qajet. Árine, barlyǵy osy baǵytqa qarap otyr. Memleket te energetikany, onyń ishinde jańartylatyn energetikany osyndai ortalyqtar úshin damytatyn bolady», – dedi ol.
Salqyndatý júiesinde sý qalai paidalanylady?
Kezdesý barysynda data-ortalyqtardy salqyndatý tehnologiiasynyń aýyz sý qoryna yqtimal áseri de sóz boldy. Temirlan Zeinalabdinniń túsindirýinshe, sýmen salqyndatý tehnologiiasyn sýdy syrttan úzdiksiz alyp, paidalanǵannan keiin tógip tastaý úderisi retinde qarastyrý durys emes. Mundai júielerde salqyndatýǵa arnalǵan suiyqtyq arnaiy kontýr ishinde ainalyp otyrady.
«Sýmen salqyndatýdyń ne ekenin túsiný úshin vannany elestetińiz. Eki qubyr bar: bireýi qyzǵan suiyqtyqty alyp ketedi, ol salqyndatylyp, qaitadan júiege keledi. Iaǵni suiyqtyq sol jerde ainalyp júredi», – dep túsindirdi Freedom Cloud direktory.
Onyń aitýynsha, mundai júielerde qarapaiym sýdyń ornyna arnaiy tehnologiialyq suiyqtyq ta qoldanylýy múmkin. Onyń quramynda salqyndatý júiesiniń jumysyna qajetti himiialyq komponentter bolady.
Osylaisha, spiker data-ortalyqtardaǵy salqyndatý júiesiniń jumysyn túsindirip, suiyqtyqtyń tuiyq kontýrda ainalatynyna nazar aýdardy.
AI-klasterdiń bastapqy qýaty eki ese artty
Týkanovtyń sózinshe, AI-klaster jobasy birneshe kezeńmen júzege asyrylady. Alǵashqy kezeńde qýatty 2 MVt deńgeiinde iske qosý josparlanǵan. Alaida keiin bul kórsetkish shamamen 4 MVt-qa deiin ulǵaiǵan. Joba B300 serverlerindegi klasterlerdi qamtidy.
Spikerdiń aitýynsha, bastapqy jospar boiynsha 2 MVt qýattyń jartysyn Freedom kompaniiasynyń ózi paidalanýy kerek bolǵan. Qazir kompaniianyń ishki esepteý resýrstaryna degen qajettiligi odan da joǵary. Bul derekter Qazaqstanda AI-infraqurylymyn damytý aiasynda esepteý qýatyna suranystyń artyp otyrǵanyn kórsetedi.
Esepteý resýrstary qazaqstandyq kompaniialarǵa qoljetimdi bola ma?
AI-klasterdiń negizgi qýatyn halyqaralyq kompaniialar paidalanyp, jergilikti ázirleýshilerdiń múmkindigi shektelip qalýy yqtimal degen saýalǵa Renat Týkanov jeke toqtaldy.
Onyń aitýynsha, klasterdiń basty maqsaty – Qazaqstan ishinde esepteý resýrstaryn qalyptastyryp, olarǵa jyldam ári básekege qabiletti baǵamen qol jetkizýge jaǵdai jasaý.
«NVIDIA-nyń ózi muny sovereign cluster – egemen klaster retinde pozitsiialaidy. Ol birinshi kezekte el ishinde resýrstar bolýy jáne olarǵa jetkilikti túrde jyldam ári básekege qabiletti baǵamen qol jetkizý úshin jasalyp jatyr. Barlyǵy el ishinde óńdeledi», – dedi Týkanov.
Sondai-aq ol klasterdiń barlyq resýrsy sheteldik kompaniialarǵa berilip ketpeitinin atap ótti.
«Barlyǵy sheteldik kompaniialarǵa tiedi degen jaǵdai, árine, bolmaidy», – dedi Freedom AI tobynyń bas atqarýshy direktory.
Osylaisha, Freedom ókilderi jobanyń negizgi mindetteriniń biri Qazaqstannyń ishki naryǵynda esepteý resýrstarynyń qoljetimdiligin qamtamasyz etý ekenin jetkizdi. Degenmen klaster qýatynyń otandyq jáne sheteldik tapsyrys berýshiler arasynda naqty qalai bólinetini týraly tolyq málimet kezdesýde keltirilgen joq.
