Jaqynda Májilis depýtaty Ermurat Bápi EXPO-2017 kórmesine bailanysty qozǵalǵan atyshýly qylmystyq isti qaita tergeýdi talap etken edi. Onyń aitýynsha, bul is "Eski Qazaqstan" kezeńindegi saiasi-ekonomikalyq júieniń kóleńkeli tustaryn tolyq ashpaǵan. Sonymen qatar naqty kináliler jazadan qutylyp, jazyqsyz azamattar jaýapqa tartylǵan.
Depýtattyń bastamasyna qoǵam belsendileri men saiasatkerler de ún qosa bastady. Solardyń biri — saiasatker Ámirjan Qosan, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Buǵan deiin osy is boiynsha sottalǵan Murat Omarov ózine jáne Talǵat Ermegiiaevke taǵylǵan aiyptardyń qoldan uiymdastyrylǵanyn málimdegen bolatyn. Onyń aitýynsha, para alǵan naqty tulǵa — "Eski Qazaqstanmen" bailanysty, biraq aty-jóni atalmai qalǵan.
Osyǵan orai, depýtat Ermurat Bápi istiń materialdaryn muqiiat zerttep, Bas prokýratýraǵa resmi saýal joldaǵan bolatyn. Onda jańa mán-jailardyń ashylýyna bailanysty úkimge qarsylyq bildirý jáne isti qaita tergeý qajettigin alǵa tartqan.
"Bul iste qylmysqa qatysy bar adamdar jaýapkershilikten bosatylǵan. Al kinásizder jazalandy. Mundai jaǵdaida ádilet týraly sóz qozǵaýdyń ózi qiyn", – dedi depýtat.
Aita keteiik, ulttyq kompaniianyń burynǵy basshysy Talǵat Ermegiiaev búginde qamaýda otyrǵanyna on jyl boldy.
Ámirjan Qosan ne deidi?
Atalǵan máselege qatysty saiasattanýshy Ámirjan Qosan da pikir bildirdi. Onyń sózinshe, EXPO-2017 isi – Eski Qazaqstan tusyndaǵy klanaralyq tartystyń bir ǵana kórinisi.
"EXPO degenimiz eski Qazaqstan tusynda biýdjettiń qyrýar qarjysy jumsalǵan jalǵyz joba emes. Ondai baǵdarlamalar kóptep sanalady. Olarǵa da qatysty nebir shýly sot protsesteri ótti. Nátijesinde, qarmaqqa shabaqtar túsip, shortandar shalqyp júre berdi!
Bir nárse anyq: eks-elbasy Nursultan Nazarbaev qurǵan qubyjyq júiede qoldy bolǵan biýdjettik qarjynyń árbir tiynynda sol kezde bas bilik basynda otyrǵan Nazarbaevtyń otbasynyń, týǵan-týystarynyń, Nazarbaevqa jaqyn yqpaldy klandar men toptardyń, qoldan jasalǵan oligarhtardyń tikelei qatysy boldy. Bir sózben aitqanda, joǵary jaqtyń ne naqty tapsyrmasy, ne ruqsaty bolmai, eshkim de ashkózdik tanytyp, biýdjet qarjysyna korrýptsiialyq qolyn sala almady", – deidi ol.
Qosannyń pikirinshe, sol kezeńdegi sottar prezidentke tikelei baǵynyshty bolǵandyqtan, iri kólemdegi qarjy jymqyrý faktileri boiynsha naqty jaýaptylar sottalmai qalǵan.
"Sol kezdegi sottardyń prezidentke tikelei baǵynyshty bolǵanyn eskersek, halyq qarjysyn jymqyrtýǵa bailanysty sottarda prezidenttiń ainalasyndaǵy naqty tulǵalar jaýapty bop tabyla qoimady (tabylyp jatsa da, sol kezdegi klanaralyq tartystyń qurabyn bop ketti). Sol sebepti airan ishkender tutyldy, shelek jalaǵandar qutyldy, iaǵni, joǵaryda "kryshasy" joq nebir azamattar naqaqtan-naqaq taǵylǵan aýyr aiyptardy arqalap, sottalyp ketti. EXPO-ǵa qatysty sot isi sol úrdistiń bir parasy ǵana.
Qazir bolsa, jaǵdai ózgerip jatyr. Eski Qazaqstan tusynda aitylmai kelgen shyndyq birtindep jariia bola bastady.
Alaida bul protsestiń kóleńkeli tusy da joq emes. Baiqaýymsha, sol shyndyq jartykesh sipat alyp bara jatqan syńaily, iaǵni, qazirgi bilikke jaqyn yqpaldy toptardyń múddesine sai isterdiń jai-japsary jaryqqa shyǵa bastady da, ol toptarǵa jaisyz jaittar aitylmai jatqan sekildi", – dep qosty ol.
Mundai jaǵdaida saiasatker túbegeili sheshim qajet ekenin alǵa tartady.
"Ózin Jańa, Ádiletti Qazaqstan dep jariialaǵan elimizde Ádilettik qaǵidattarynyń tolyqqandy hám tolyqmándi, túpkilikti de túbegeili ornaýy úshin, jáne de keshe ádiletsizdik zardabyn shekken eshkim de alalanbaýy úshin eski Qazaqstan tusynda qabyldanǵan klanaralyq tartys sipatyndaǵy sot sheshimderi túgeldei (!) qaita qaralýy tiis! Sol kezde shyrqyraǵan Shyndyq ashylady, naǵyz Ádildik ornaidy", - dedi ol.
Sonymen qatar saiasatker sol kezeńdegi saiasi astarmen sottalǵandar jaiyn da eske saldy.
"Bizde eski Qazaqstan tusynda saiasi astary bar sot protsesteri de bolǵanyn umytpaýymyz kerek! Avtoritarlyq rejimge ashyqtan-ashyq qarsy shyqqan qanshama asyl azamattar sottaldy, túrmege jabyldy, shetel asyp ketti. Qanshama adamǵa qarsy qorqytý-úrkitý, arandatý aktsiialary uiymdastyryldy! Ózim de jastaiymnan sol sottardyń azabyn tarttym, ózim jáne otbasym arnaiy organdar uiymstastyrǵan quityrqy arandatý áreketteriniń qurbany boldyq. Ol ońbaǵandyqtaryn men eshqashan da keshirmeimin!
Qazirde sol kezeńniń zardabyn shekken oppozitsiia ókilderiniń aldy ómirden ótip jatyr, keiingileri biraz jasqa kelip qaldy", - dep qosty ol.
Osy tusta, saiasattanýshy prezident Toqaevtyń oppozitsiia ókilderimen bailanysty qadamdaryn atap ótti.
"Iá, azdap bolma da, jylymyq seziledi. Ótkende prezident Toqaev elimizdiń Táýelsizdigine úlesin laiyq qosqan azamattar ishinde talai jyl Nazarbaevpen kúresip kelgen Serikbolsyn Ábdildinniń atyn atady. Ol sózi tarihi ádilettiktiń bastaýy syndy bolǵandai. Odan keiin shirek ǵasyr oppozitsiia qatarynda júrgen meni "Parasat" ordenimen nagradtaý týraly Jarlyqqa qol qoidy.
Alaida óziniń tarihi turǵydan laiyq baǵasyn ala almai júrgen qanshama asyl azamattar áli de eskerýsiz qalýda!
Menińshe, ózin Ádiletti dep sanaǵysy kelse, Jańa Qazaqstan biligi kezinde eski Qazaqstan tusynda saiasi astarmen sottalyp, jazyqsyz jaza tartqan basqa da azamattardyń aldyndaǵy moraldyq, adami, saiasi paryzyn osylaisha ótei alady!", - dep túiindedi ol.
