جاقىندا مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرمۇرات بەپي EXPO-2017 كٶرمەسٸنە بايلانىستى قوزعالعان اتىشۋلى قىلمىستىق ٸستٸ قايتا تەرگەۋدٸ تالاپ ەتكەن ەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ٸس "ەسكٸ قازاقستان" كەزەڭٸندەگٸ ساياسي-ەكونوميكالىق جٷيەنٸڭ كٶلەڭكەلٸ تۇستارىن تولىق اشپاعان. سونىمەن قاتار ناقتى كٸنەلٸلەر جازادان قۇتىلىپ, جازىقسىز ازاماتتار جاۋاپقا تارتىلعان.
دەپۋتاتتىڭ باستاماسىنا قوعام بەلسەندٸلەرٸ مەن ساياساتكەرلەر دە ٷن قوسا باستادى. سولاردىڭ بٸرٸ — ساياساتكەر ەمٸرجان قوسان, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇعان دەيٸن وسى ٸس بويىنشا سوتتالعان مۇرات وماروۆ ٶزٸنە جەنە تالعات ەرمەگيياەۆكە تاعىلعان ايىپتاردىڭ قولدان ۇيىمداستىرىلعانىن مەلٸمدەگەن بولاتىن. ونىڭ ايتۋىنشا, پارا العان ناقتى تۇلعا — "ەسكٸ قازاقستانمەن" بايلانىستى, بٸراق اتى-جٶنٸ اتالماي قالعان.
وسىعان وراي, دەپۋتات ەرمۇرات بەپي ٸستٸڭ ماتەريالدارىن مۇقييات زەرتتەپ, باس پروكۋراتۋراعا رەسمي ساۋال جولداعان بولاتىن. وندا جاڭا مەن-جايلاردىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى ٷكٸمگە قارسىلىق بٸلدٸرۋ جەنە ٸستٸ قايتا تەرگەۋ قاجەتتٸگٸن العا تارتقان.
"بۇل ٸستە قىلمىسقا قاتىسى بار ادامدار جاۋاپكەرشٸلٸكتەن بوساتىلعان. ال كٸنەسٸزدەر جازالاندى. مۇنداي جاعدايدا ەدٸلەت تۋرالى سٶز قوزعاۋدىڭ ٶزٸ قيىن", – دەدٸ دەپۋتات.
ايتا كەتەيٸك, ۇلتتىق كومپانييانىڭ بۇرىنعى باسشىسى تالعات ەرمەگيياەۆ بٷگٸندە قاماۋدا وتىرعانىنا ون جىل بولدى.
ەمٸرجان قوسان نە دەيدٸ?
اتالعان مەسەلەگە قاتىستى ساياساتتانۋشى ەمٸرجان قوسان دا پٸكٸر بٸلدٸردٸ. ونىڭ سٶزٸنشە, EXPO-2017 ٸسٸ – ەسكٸ قازاقستان تۇسىنداعى كلانارالىق تارتىستىڭ بٸر عانا كٶرٸنٸسٸ.
"EXPO دەگەنٸمٸز ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا بيۋدجەتتٸڭ قىرۋار قارجىسى جۇمسالعان جالعىز جوبا ەمەس. ونداي باعدارلامالار كٶپتەپ سانالادى. ولارعا دا قاتىستى نەبٸر شۋلى سوت پروتسەستەرٸ ٶتتٸ. نەتيجەسٸندە, قارماققا شاباقتار تٷسٸپ, شورتاندار شالقىپ جٷرە بەردٸ!
بٸر نەرسە انىق: ەكس-ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قۇرعان قۇبىجىق جٷيەدە قولدى بولعان بيۋدجەتتٸك قارجىنىڭ ەربٸر تيىنىندا سول كەزدە باس بيلٸك باسىندا وتىرعان نازارباەۆتىڭ وتباسىنىڭ, تۋعان-تۋىستارىنىڭ, نازارباەۆقا جاقىن ىقپالدى كلاندار مەن توپتاردىڭ, قولدان جاسالعان وليگارحتاردىڭ تٸكەلەي قاتىسى بولدى. بٸر سٶزبەن ايتقاندا, جوعارى جاقتىڭ نە ناقتى تاپسىرماسى, نە رۇقساتى بولماي, ەشكٸم دە اشكٶزدٸك تانىتىپ, بيۋدجەت قارجىسىنا كوررۋپتسييالىق قولىن سالا المادى", – دەيدٸ ول.
قوساننىڭ پٸكٸرٸنشە, سول كەزەڭدەگٸ سوتتار پرەزيدەنتكە تٸكەلەي باعىنىشتى بولعاندىقتان, ٸرٸ كٶلەمدەگٸ قارجى جىمقىرۋ فاكتٸلەرٸ بويىنشا ناقتى جاۋاپتىلار سوتتالماي قالعان.
"سول كەزدەگٸ سوتتاردىڭ پرەزيدەنتكە تٸكەلەي باعىنىشتى بولعانىن ەسكەرسەك, حالىق قارجىسىن جىمقىرتۋعا بايلانىستى سوتتاردا پرەزيدەنتتٸڭ اينالاسىنداعى ناقتى تۇلعالار جاۋاپتى بوپ تابىلا قويمادى (تابىلىپ جاتسا دا, سول كەزدەگٸ كلانارالىق تارتىستىڭ قۇرابىن بوپ كەتتٸ). سول سەبەپتٸ ايران ٸشكەندەر تۇتىلدى, شەلەك جالاعاندار قۇتىلدى, ياعني, جوعارىدا "كرىشاسى" جوق نەبٸر ازاماتتار ناقاقتان-ناقاق تاعىلعان اۋىر ايىپتاردى ارقالاپ, سوتتالىپ كەتتٸ. EXPO-عا قاتىستى سوت ٸسٸ سول ٷردٸستٸڭ بٸر پاراسى عانا.
قازٸر بولسا, جاعداي ٶزگەرٸپ جاتىر. ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا ايتىلماي كەلگەن شىندىق بٸرتٸندەپ جارييا بولا باستادى.
الايدا بۇل پروتسەستٸڭ كٶلەڭكەلٸ تۇسى دا جوق ەمەس. بايقاۋىمشا, سول شىندىق جارتىكەش سيپات الىپ بارا جاتقان سىڭايلى, ياعني, قازٸرگٸ بيلٸككە جاقىن ىقپالدى توپتاردىڭ مٷددەسٸنە ساي ٸستەردٸڭ جاي-جاپسارى جارىققا شىعا باستادى دا, ول توپتارعا جايسىز جايتتار ايتىلماي جاتقان سەكٸلدٸ", – دەپ قوستى ول.
مۇنداي جاعدايدا ساياساتكەر تٷبەگەيلٸ شەشٸم قاجەت ەكەنٸن العا تارتادى.
"ٶزٸن جاڭا, ەدٸلەتتٸ قازاقستان دەپ جارييالاعان ەلٸمٸزدە ەدٸلەتتٸك قاعيداتتارىنىڭ تولىققاندى ھەم تولىقمەندٸ, تٷپكٸلٸكتٸ دە تٷبەگەيلٸ ورناۋى ٷشٸن, جەنە دە كەشە ەدٸلەتسٸزدٸك زاردابىن شەككەن ەشكٸم دە الالانباۋى ٷشٸن ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا قابىلدانعان كلانارالىق تارتىس سيپاتىنداعى سوت شەشٸمدەرٸ تٷگەلدەي (!) قايتا قارالۋى تيٸس! سول كەزدە شىرقىراعان شىندىق اشىلادى, ناعىز ەدٸلدٸك ورنايدى", - دەدٸ ول.
سونىمەن قاتار ساياساتكەر سول كەزەڭدەگٸ ساياسي استارمەن سوتتالعاندار جايىن دا ەسكە سالدى.
"بٸزدە ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا ساياسي استارى بار سوت پروتسەستەرٸ دە بولعانىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك! اۆتوريتارلىق رەجيمگە اشىقتان-اشىق قارسى شىققان قانشاما اسىل ازاماتتار سوتتالدى, تٷرمەگە جابىلدى, شەتەل اسىپ كەتتٸ. قانشاما ادامعا قارسى قورقىتۋ-ٷركٸتۋ, ارانداتۋ اكتسييالارى ۇيىمداستىرىلدى! ٶزٸم دە جاستايىمنان سول سوتتاردىڭ ازابىن تارتتىم, ٶزٸم جەنە وتباسىم ارنايى ورگاندار ۇيىمستاستىرعان قۇيتىرقى ارانداتۋ ەرەكەتتەرٸنٸڭ قۇربانى بولدىق. ول وڭباعاندىقتارىن مەن ەشقاشان دا كەشٸرمەيمٸن!
قازٸردە سول كەزەڭنٸڭ زاردابىن شەككەن وپپوزيتسييا ٶكٸلدەرٸنٸڭ الدى ٶمٸردەن ٶتٸپ جاتىر, كەيٸنگٸلەرٸ بٸراز جاسقا كەلٸپ قالدى", - دەپ قوستى ول.
وسى تۇستا, ساياساتتانۋشى پرەزيدەنت توقاەۆتىڭ وپپوزيتسييا ٶكٸلدەرٸمەن بايلانىستى قادامدارىن اتاپ ٶتتٸ.
"يە, ازداپ بولما دا, جىلىمىق سەزٸلەدٸ. ٶتكەندە پرەزيدەنت توقاەۆ ەلٸمٸزدٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸنە ٷلەسٸن لايىق قوسقان ازاماتتار ٸشٸندە تالاي جىل نازارباەۆپەن كٷرەسٸپ كەلگەن سەرٸكبولسىن ەبدٸلديننٸڭ اتىن اتادى. ول سٶزٸ تاريحي ەدٸلەتتٸكتٸڭ باستاۋى سىندى بولعانداي. ودان كەيٸن شيرەك عاسىر وپپوزيتسييا قاتارىندا جٷرگەن مەنٸ "پاراسات" وردەنٸمەن ناگرادتاۋ تۋرالى جارلىققا قول قويدى.
الايدا ٶزٸنٸڭ تاريحي تۇرعىدان لايىق باعاسىن الا الماي جٷرگەن قانشاما اسىل ازاماتتار ەلٸ دە ەسكەرۋسٸز قالۋدا!
مەنٸڭشە, ٶزٸن ەدٸلەتتٸ دەپ ساناعىسى كەلسە, جاڭا قازاقستان بيلٸگٸ كەزٸندە ەسكٸ قازاقستان تۇسىندا ساياسي استارمەن سوتتالىپ, جازىقسىز جازا تارتقان باسقا دا ازاماتتاردىڭ الدىنداعى مورالدىق, ادامي, ساياسي پارىزىن وسىلايشا ٶتەي الادى!", - دەپ تٷيٸندەدٸ ول.