Konferentsiia jumysy Qyrǵyz Respýblikasynyń prezidenti Almazbek Atambaevtyń quttyqtaý sózimen ashyldy. Konferentsiia barysynda Nurlan Ermekbaev Almazbek Atambaevqa jáne osyndai mańyzdy sharany uiymdastyrǵan Qyrǵyz Úkimetiniń ókilderine alǵys bildire otyryp, Ortalyq Aziia elderi arasyndaǵy qarym-qatynasty jan-jaqty damytýdyń mańyzdylyǵyn atap kórsetti.
QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministri Nurlan Ermekbaev óz sózinde radikalizm kórinisterine qarsy kúres baǵytyn kórsete otyryp, destrýktivti dini aǵymdar ideialarynyń nasihattalý máselesin kóterdi.
– Keńes úkimeti kezeńiniń ózinde bizdiń halyqtarymyzdyń arasynda adamdardyń dinge degen kózqarasyna qaramastan, beibitshilik pen toleranttylyqqa baǵyttalǵan dini dástúrler qalyptasqan bolatyn. Biz dini muralarymyzdy zaman talaptaryna sáikes beiimdep, búgingi jáne keleshek urpaqqa jetkizýge tiispiz. Tek zaiyrly qoǵam ǵana kópkonfessiialy ortada óziniń dini teńdigin qamtamasyz ete alady, – dedi ministr.
Ministr halyqaralyq yntymaqtastyqty tereńdetý jáne dini negizde ekstremizmniń aldyn alý salasynda tájiribe almasý men birlesken sharalardy qabyldaý maqsatynda dini qyzmet salasyn retteitin Ortalyq Aziia elderiniń vedomostvolary arasynda Halyqaralyq Konsýltativtik keńes qurý týraly usynys bildirdi. «Biz, memleket qairatkerleri, ǵylym men din jolyndaǵy tulǵalar – bárimiz dini ekstremizm men radikalizm tarapynan týyndaityn qaýip-qaterlerge qarsy birigýimiz kerek... Mundai Keńes óńirlik formatta birlesken tiimdi jumys tetikterin qalyptastyrýǵa jol ashady. Birlesip sheshimderdi júzege asyrý arqyly destrýktivti kúshterge qarsy tura alamyz», – dep atap ótti QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam ministri Nurlan Ermekbaev.
Sondai-aq, ol konferentsiia qatysýshylaryn memlekettiń jáne dinderdiń ózara árekettesýiniń qazaqstandyq modelin qalyptastyrý baǵytynda Qazaqstan Úkimeti tarapynan atqarylyp jatqan sharalarmen tanystyrdy. Zańdy túrde jumys isteitin barlyq dini birlestiktermen yntymaqtastyq ornatý arqyly azamattardyń ar-ojdan bostandyǵyn, senim men erkindigin qorǵaýǵa baǵyttalǵan naqty sharalardy, zańdyq normalardy, memleket qolǵa alyp otyrǵan jumystar týraly aitty. Ministr qazaqstandyq qoǵam etnosaralyq jáne dinaralyq kelisimdi saqtaýdyń biregei úlgisin uzaq jyldyq tájiribesi arqyly qalyptastyrǵanyna nazar aýdardy. Ministrdiń pikirinshe, dástúrli qoǵamnyń eń úlken ereksheligi – ózara syilasymdylyq pen jaýapkershilik. Ulttyq qundylyqtar men tolranttylyqty únemi aqparat arqyly keńirek nasihattaýdyń, ásirese jastarǵa túsindirýdiń mańyzy zor.
Osyndai ońtaily tájiribeniń negizinde Prezident Nursultan Nazarbaev álemdik dástúrli din kóshbasshylarynyń sezin ótkizý týraly bastama jasady. Qazirgi zaiyrly memleketterde islamnyń orny men rólin talqylaý konferentsiianyń basty taqyrybyna ainaldy. Ermekbaev qazaqstandyq zaiyrly qoǵamdy qalyptastyrýda memlekettik saiasattyń airyqsha yqpaly bolǵanyn, Prezident Nazarbaevtyń dini máselege jiti nazar aýdaryp, qoǵamdy uiystyrýǵa airyqsha úles qosqanyn jetkizdi. Zaiyrly qoǵam dinii yntymaqtastyqty qalyptastyratynyna toqtalǵan ministr, konferentsiiaǵa qatysýshy elder ókilderin aldaǵy ýaqytta ózara birlese jumys isteýge shaqyrdy.
«Islam – ejelden zaiyrlylyqty jaqtaýshy din. Terrorister men ekstremister islam atyn jamylyp, óziniń ishki múddesin oilaityn toptarǵa ergender. Islam men terroristik is-qimyl bir-birimen qabyspaityn kereǵar uǵym». Bul osy konferentsiiaǵa qatysýshylardyń ortaq bailamy.
[caption id="attachment_31410" align="aligncenter" width="1025"]
Qatysýshylar memleketterdiń ulttyq mádeni erekshelikterin saqtaý, teris dini qundylyqtardyń taralýyn boldyrmaý jáne dini salada demokratiialyq basqarýdyń tiimdiligin arttyrý qajettiligin áńgime arqaýy etti. Olar, sondai-aq, ekstremizmmen birlesip kúresýdiń ortaq úlgisin qalyptastyrý týraly da aitty.
Konferentsiianyń ashylý saltanatynda Ortalyq Aziia boiynsha Eýropalyq Keńestiń arnaiy ókili Peter Býrian, Úndistannyń syrtqy isteri jónindegi memlekettik ministri Mýshabar Akbar, Ózbekstan Prezidentiniń keńesshisi Rýstam Kamilov, Mysyr Arab Respýblikasynyń Mádeniet ministri Helmi Namnam, Tájikstan Respýblikasynyń Din isteri komitetiniń tóraǵasy Sýlaimon Davlatov jáne Ázerbaijan, Belgiia, BUU, EQYU kelgen basqa da mártebeli meimandar óz oilaryn ortaǵa saldy. Ár el óziniń ishki jáne aimaqtyq problemalaryn búkpesiz aityp, dini ekstremistik toptardyń aqparattyq múmkindikti paidalanyp, ártúrli qaýip-qaterdi únemi ýshyqtyrýǵa kúsh salatynyn jetkizdi. Oǵan qarsy turar shara – aqparattyq aǵyndy baqylý ári ár el óziniń dástúrli qoǵamyn qorǵaý jolynda barynsha jiti jumys isteý. Meimandardyń basym bóligi halyqaralyq yntymaqtastyqtyń asa mańyzdylyǵyn ashalap aitty. Ortalyq Aziia elderiniń ókilderi aimaqtaǵy dini ahýaldy birlesip baqylaýǵa ýaǵdalasty.
Konferentsiia jumysyna 19 eldiń din salasyndaǵy ýákiletti organdarynyń basshylary, bedeldi halyqaralyq uiymdardyń ókilderi jáne tanymal sheteldik islamtanýshy sarapshylar qatysyp, islam álemindegi kúrdeli de ózekti máselelerdi talqyǵa saldy. Olar búgingi tańdaǵy eń ózekti másele – jat aǵymdarmen kúres kezinde aǵartýshylyq baǵytty durys paidalana bilýdiń asa qajet ekendigin ańǵartty.
