Jaqynda Almatyda kóz aýrýlaryn emdep, diagnostikalaityn biregei jańa klinika ashylady. Bul isti 15 jyldan beri Túrkiianyń Ystambul qalasynda turyp, atalǵan salamen turaqty ainalysyp kele jatqan Sátjan Toqtarbai esimdi otandasymyz qolǵa alǵan. Bul týraly Dalanews.kz tilshisi Almatyakshamy.kz gazetine silteme jasap habarlaidy.
Ol sondai-aq meditsina salasynda jumys isteitin «Medisat» kompaniiasynyń negizin qalaýshy. Kompaniia Qazaqstannan, jalpy Orta Aziiadan Ystambul qalasyna dertine em izdep baratyndarǵa, sondai-aq densaýlyǵyn teksergisi keletinderge jeti jyldan beri qyzmet kórsetip keledi. Meditsinalyq týrizm men kóz aýrýlaryn emdeýge qatysty Sátjan Toqtarbaimen bolǵan áńgimeni nazarlaryńyzǵa usynamyz.
— Sátjan, aldymen ózińiz týraly, sosyn meditsina salasynda kompaniia qurýyńyzǵa ne túrtki bolǵanyn aityp berseńiz?
— Men Pavlodardan Túrkiiaǵa bilim qýyp barǵan edim. Baýyrlas eldegi eń kóne Ystambul ýniversitetiniń ekonomika fakýltetin aǵylshyn tilinde bitirip, usynys jasaǵan soń sol jaqta eńbek jolymdy bastadym. Ystambul qalasynda turyp jatqanyma jalpy 15 jyl boldy. Keiin meditsina salasyna birjola aýystym. Onyń da ózindik sebebi bar. Túrkiiaǵa Qazaqstannan densaýlyǵyn tolyq teksertýge, kóz, onkologiia jáne ózge de aýrýlaryn emdetý úshin adamdar kóp keledi. Sondyqtan jerlesterimizdiń túrikterdiń zamanaýi meditsinalyq mekemelerinde emdelýine bir jaǵy óz úlesimdi qosqym keldi. Osy jyldary bizdiń kompaniianyń kómegine myńdaǵan adam júginip, emderine shipa tapty. Qazir tutas komanda bolyp qalyptastyq. Qazaqstannan baryp jumys istep jatqan meditsinalyq dáriger-keńesshilerimiz bar. Iaǵni túrkiialyq mamandardyń aitqandaryn naýqastarǵa qazaq, orys tilinde túsinikti etip jetkizip beretin, meditsinalyq bilimi bar alty aýdarmashymyz ben eki meditsinalyq dáriger konsýltantymyz jumys isteidi.
— Kompaniiańyzdyń kómegine qansha adam júgindi?
— 7 jyl ishinde 19 myńdai adamǵa Túrkiiada emdelýine, tolyqtai tekserilýine óz qyzmetimizdi kórsetippiz. Qazaqstanda 78 ret konsýltatsiia uiymdastyryppyz. Tórt jylda Qazaqstanda shamamen 7 myń adamǵa konsýltatsiia júrgizdik. Osy jaqqa onkologtardy, hirýrtardy, okýlistterdi ákeldik. Jalpy, ortalyǵymyzǵa aiyna tolyqtai tekserilýge, emdelýge 80-90 adam keledi. Negizinen bizge chek-ap jasaýǵa keletinder kóp. Bizge keletinderdiń 80 paiyzy kózdi tekserýge, chek-ap jasaýǵa jáne onkologiialyq aýrýlarmen jii júginedi.
— Bul qyzmetterińizdi meditsinalyq týrizm dep aitsaq bola ma?
— Árine, meditsinalyq týrizm degenimiz ne? Qazaqstanda emdelgisi kelmegen nemese bul elde emi tabylmaǵan naýqastar shetelge ketedi. Bul Qazaqstannyń meditsinasy álsiz degendi bildirmeidi. Kerisinshe, adamdardyń tańdaý múmkindigi artty desek bolady. Ásirese, sońǵy tórt jylda pandemiiadan keiin shetelge, onyń ishinde, Túrkiiaǵa barýshylar sany 4-5 esege deiin kóbeidi. Sebebi, adamdar buryn aýyrǵan soń baryp qana em izdese, qazir aýyrmaityn jol izdeý mádenieti qalyptasyp keledi. Bul kúnde shetelge qydyryp bara jatyp-aq, tolyqtai chek-aptan ótedi, bolmasa, ata-anam qartaidy, solardyń densaýlyǵyn bir tekserteiin dep jiberetinder kóp. Ekinshiden, qansha degenmen, Túrkiianyń meditsina salasynda tájiribesi mol. Sońǵy tehnologiiamen jabdyqtalǵan klinikalary bar. Onyń ústine biz turyp jatqan Ystambulda halyq kóp ári Eýropanyń sońǵy tehnologiialaryn der kezinde alyp, mamandary ol jaqtarmen de tájiribe almasyp turady. Bunyń bári túrik meditsinasynyń damýyna ózindik yqpalyn tigizbei qoimaidy.
— Sizder arqyly Túrkiiada em alǵysy keletindermen qalai jumys jasaisyzdar?
— Óte qarapaiym, bizge naýqas habarlasady. Tolyq qujattaryn jiberedi. Dáriger meditsinalyq keńesshiler naýqastar jibergen qujattarmen tolyqtai tanysyp shyǵady, meditsinalyq negizde túrik tiline aýdaryp, tiisti mamanǵa beredi. Mysaly, myna naýqasqa operatsiia jasaý kerek, osyndai somada, osyndai kúni jasaý kerek degen siiaqty. Sosyn biz arnaiy formada sonyń bárin, operatsiianyń atyn, qarajatyn, neshe kún ketetinin bárin jazyp, ony naýqasqa jiberemiz. Eger ol klinikanyń sharttaryn qabyldaityn bolsa, biletin alǵan soń, bizge pasporty men biletin jiberedi. Biz osynda áýejaidan kútip alamyz. Qonaqúiine ornalastyramyz. Kerekti dárigerlerine aldyn ala jazǵyzyp qoiamyz. Soǵan bailanysty, qasyna arnaiy aýdarmashysyn qosyp operatsiiasyn uiymdastyryp, palatasyna jatqyzyp, tolyq baqylaýǵa alamyz. Emi bitken soń áýejaiǵa deiin shyǵaryp salamyz.
— Rasy kerek, Túrkiiaǵa baryp emdelýge ekiniń biriniń shamasy jete bermeidi...
— Durys aitasyz, joǵaryda toqtalǵanymdai sondai jandarǵa kómegimiz tisin dep sońǵy úsh jylda Almaty jáne Aqtaý qalalaryna Túrkiianyń bilikti mamandaryn aparyp, qoljetimdi baǵada keńes berip, konsýltatsiia uiymdastyryp kelemiz. Sol jerde naýqasty barynsha Qazaqstanda ary qarai emdele alatyndai etip emin belgileimiz. Eger kúrdeli emdeýdi, jańa tehnologiialar men myqty mamandardy qajet etetin bolsa ǵana Túrkiiaǵa barady.
— Jaǵdaiy joq, eminiń qarajatyn tólei almaityn adamdar bara ma sizderge? Olarǵa kómek kórsetýdiń, bolmasa jeńildik jasaýdyń joldary qarastyrylǵan ba?
— Adam balasy bolǵan soń túrli jaǵdai bolady. Jalpy Medisat meditsinalyq týrizm kompaniiasy. Jyldar boiy Ystambuldaǵy eń tanymal klinikalarmen qoian-qoltyq jumys istep kelemiz. Sondyqtan ondai kezderi tikelei olardyń basshylarymen sóilesip, qolymyzdan kelgenshe jeńildikter alyp berip, emge qarajaty joq jandardy tegin emdeý múmkindikterin qarastyryp kelemiz. Onnan astam adamnyń operatsiiasy men transplantatsiiasyna kómektestik. Biz qaiyrymdylyq qory emespiz, biraq otandastarymyzdyń muqtajdyǵyn óteý úshin qolymyzdan kelgenin jasaimyz.
— Áńgime barysynda Almatyda jańa klinika ashamyz dep aityp qaldyńyz. Sol jaiynda tolyǵyraq aityp berseńiz. Ol meditsinanyń naqty bir salasyna mamandanǵan klinika ma?
— Almatyda qalasynda 15 qańtarda «Asiakoz» degen kóz klinikasyn ashýdy josparlap otyrmyz. Ony ashý sebebimiz – qazir kózge em izdep, shetelge baratyndar kóp, sonymen qatar kózine kúrdeli ota qajet, biraq, qarajat jaǵynan jolyna aqsha taba almai, bizge jete almaityndar da bar. Endi qazaqstandyqtar kózin emdetý úshin Anadolyǵa barmaidy, osy jerde-aq emdete alady. Túrkiialyq bilikti hirýrgtardy osynda alyp kelemiz. Emhanamyz tolyqtai sońǵy tehnologiiamen halyqaralyq standarttarǵa sai jabdyqtalǵan. Asiakoz klinikasynda kúrdeli otalardy da jasaimyz. Ai saiyn jaǵdaiy joq, kúrdeli ári jedel otany qajet etetin 3-4 naýqasty tańdap alyp, olarǵa kómektesý, iaǵni tegin ota jasap berý de josparda bar. Klinikamyzdyń ataýyn «Asiakoz» dep ataýdyń ózindik sebebi bar. Iaǵni, aldaǵy ýaqytta kózine em izdep kórshiles elderden keletin naýqastarǵa da qyzmet kórsete otyryp, Qazaqstanda editsinalyq týrizmdi damytqymyz keledi. Iaǵni túpki maqsatymyz — klinikamyzdy Ortalyq Aziiadaǵy kóz emdeitin irgeli ortalyqqa ainaldyrý.
— Elimizdiń meditsina salasyna qandai ózgerister kerek? Sheteldik mamandarmen jumys istep júrgen jan retinde ne aitasyz?
— Elimizdiń meditsinasy zamanǵa sai turaqty damyp keledi. Qazir jastardyń kóbi shetelde bilim alyp, óz elimizde de bilikti mamandar daiyndalyp jatyr. Ózimiz ashqaly otyrǵan klinikaǵa keletin bolsam, aldaǵy ýaqytta bul jerde túrik tilin biletin otandyq dárigerlerdi de tájiribe almasyp, úireneri bolsa, qajetin alsyn degen oimen jumysqa alý oida bar. Meditsinalyq týrizm salasynda júrgennen keiin, klinika asha otyryp, bul joldy odan ary damyta otyryp, otandyq meditsinany damytýǵa osylai az da bolsa, óz septigimizdi tigizgimiz keledi.
— Qolǵa alǵan isterińiz ońynan bolsyn!Suhbatyńyzǵa raqmet! Isterińizge bereke bersin!
