ەندٸ قازاقستاندىقتارعا كٶز ەمدەتۋ ٷشٸن شەتەل اسۋدىڭ قاجەتٸ جوق

جاقىندا الماتىدا كٶز اۋرۋلارىن ەمدەپ, دياگنوستيكالايتىن بٸرەگەي جاڭا كلينيكا اشىلادى. بۇل ٸستٸ 15 جىلدان بەرٸ تٷركييانىڭ ىستامبۇل قالاسىندا تۇرىپ, اتالعان سالامەن تۇراقتى اينالىسىپ كەلە جاتقان سەتجان توقتارباي ەسٸمدٸ وتانداسىمىز قولعا العان. بۇل تۋرالى Dalanews.kz تٸلشٸسٸ Almatyakshamy.kz گازەتٸنە سٸلتەمە جاساپ حابارلايدى.

ول سونداي-اق مەديتسينا سالاسىندا جۇمىس ٸستەيتٸن «Medisat» كومپانيياسىنىڭ نەگٸزٸن قالاۋشى. كومپانييا قازاقستاننان, جالپى ورتا ازييادان ىستامبۇل قالاسىنا دەرتٸنە ەم ٸزدەپ باراتىندارعا, سونداي-اق دەنساۋلىعىن تەكسەرگٸسٸ كەلەتٸندەرگە جەتٸ جىلدان بەرٸ قىزمەت كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. مەديتسينالىق تۋريزم مەن كٶز اۋرۋلارىن ەمدەۋگە قاتىستى سەتجان توقتاربايمەن بولعان ەڭگٸمەنٸ نازارلارىڭىزعا ۇسىنامىز. 

— سەتجان, الدىمەن ٶزٸڭٸز تۋرالى, سوسىن مەديتسينا سالاسىندا كومپانييا قۇرۋىڭىزعا نە تٷرتكٸ بولعانىن ايتىپ بەرسەڭٸز?

— مەن پاۆلوداردان تٷركيياعا بٸلٸم قۋىپ بارعان ەدٸم. باۋىرلاس ەلدەگٸ ەڭ كٶنە ىستامبۇل ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ەكونوميكا فاكۋلتەتٸن اعىلشىن تٸلٸندە بٸتٸرٸپ, ۇسىنىس جاساعان سوڭ سول جاقتا ەڭبەك جولىمدى باستادىم. ىستامبۇل قالاسىندا تۇرىپ جاتقانىما جالپى 15 جىل بولدى. كەيٸن مەديتسينا سالاسىنا بٸرجولا اۋىستىم. ونىڭ دا ٶزٸندٸك سەبەبٸ بار. تٷركيياعا قازاقستاننان دەنساۋلىعىن تولىق تەكسەرتۋگە, كٶز, ونكولوگييا جەنە  ٶزگە دە اۋرۋلارىن ەمدەتۋ ٷشٸن ادامدار كٶپ كەلەدٸ. سوندىقتان جەرلەستەرٸمٸزدٸڭ تٷرٸكتەردٸڭ زاماناۋي مەديتسينالىق مەكەمەلەرٸندە ەمدەلۋٸنە بٸر جاعى ٶز ٷلەسٸمدٸ قوسقىم كەلدٸ. وسى جىلدارى بٸزدٸڭ كومپانييانىڭ كٶمەگٸنە مىڭداعان ادام جٷگٸنٸپ, ەمدەرٸنە شيپا تاپتى. قازٸر تۇتاس كوماندا بولىپ قالىپتاستىق. قازاقستاننان بارىپ جۇمىس ٸستەپ جاتقان مەديتسينالىق دەرٸگەر-كەڭەسشٸلەرٸمٸز بار. ياعني تٷركييالىق مامانداردىڭ ايتقاندارىن ناۋقاستارعا قازاق, ورىس تٸلٸندە تٷسٸنٸكتٸ ەتٸپ جەتكٸزٸپ بەرەتٸن, مەديتسينالىق بٸلٸمٸ بار التى اۋدارماشىمىز بەن ەكٸ مەديتسينالىق دەرٸگەر كونسۋلتانتىمىز جۇمىس ٸستەيدٸ.  

— كومپانيياڭىزدىڭ كٶمەگٸنە قانشا ادام جٷگٸندٸ?

— 7 جىل ٸشٸندە 19 مىڭداي ادامعا تٷركييادا ەمدەلۋٸنە, تولىقتاي تەكسەرٸلۋٸنە ٶز قىزمەتٸمٸزدٸ كٶرسەتٸپپٸز. قازاقستاندا 78 رەت كونسۋلتاتسييا ۇيىمداستىرىپپىز. تٶرت جىلدا قازاقستاندا شامامەن 7 مىڭ ادامعا كونسۋلتاتسييا جٷرگٸزدٸك. وسى جاققا ونكولوگتاردى, حيرۋرتاردى, وكۋليستتەردٸ ەكەلدٸك. جالپى, ورتالىعىمىزعا ايىنا تولىقتاي تەكسەرٸلۋگە, ەمدەلۋگە  80-90 ادام كەلەدٸ. نەگٸزٸنەن بٸزگە چەك-اپ جاساۋعا كەلەتٸندەر كٶپ. بٸزگە كەلەتٸندەردٸڭ 80 پايىزى كٶزدٸ تەكسەرۋگە, چەك-اپ جاساۋعا جەنە ونكولوگييالىق اۋرۋلارمەن جيٸ جٷگٸنەدٸ.

— بۇل قىزمەتتەرٸڭٸزدٸ مەديتسينالىق تۋريزم دەپ ايتساق بولا ما?

— ەرينە, مەديتسينالىق تۋريزم دەگەنٸمٸز نە? قازاقستاندا ەمدەلگٸسٸ كەلمەگەن نەمەسە بۇل ەلدە ەمٸ تابىلماعان ناۋقاستار شەتەلگە كەتەدٸ. بۇل قازاقستاننىڭ مەديتسيناسى ەلسٸز دەگەندٸ بٸلدٸرمەيدٸ. كەرٸسٸنشە, ادامداردىڭ تاڭداۋ مٷمكٸندٸگٸ ارتتى دەسەك بولادى. ەسٸرەسە, سوڭعى تٶرت جىلدا پاندەمييادان كەيٸن شەتەلگە, ونىڭ ٸشٸندە, تٷركيياعا بارۋشىلار سانى 4-5 ەسەگە دەيٸن كٶبەيدٸ. سەبەبٸ, ادامدار بۇرىن اۋىرعان سوڭ بارىپ قانا ەم ٸزدەسە, قازٸر اۋىرمايتىن جول ٸزدەۋ مەدەنيەتٸ قالىپتاسىپ كەلەدٸ. بۇل كٷندە شەتەلگە قىدىرىپ بارا جاتىپ-اق, تولىقتاي چەك-اپتان ٶتەدٸ, بولماسا, اتا-انام قارتايدى, سولاردىڭ دەنساۋلىعىن بٸر تەكسەرتەيٸن دەپ جٸبەرەتٸندەر كٶپ. ەكٸنشٸدەن, قانشا دەگەنمەن, تٷركييانىڭ مەديتسينا سالاسىندا تەجٸريبەسٸ مول. سوڭعى تەحنولوگييامەن جابدىقتالعان كلينيكالارى بار. ونىڭ ٷستٸنە بٸز تۇرىپ جاتقان ىستامبۇلدا حالىق كٶپ ەرٸ ەۋروپانىڭ سوڭعى تەحنولوگييالارىن دەر كەزٸندە الىپ, ماماندارى ول جاقتارمەن دە تەجٸريبە الماسىپ تۇرادى. بۇنىڭ بەرٸ تٷرٸك مەديتسيناسىنىڭ دامۋىنا ٶزٸندٸك ىقپالىن تيگٸزبەي قويمايدى.

— سٸزدەر ارقىلى تٷركييادا ەم العىسى كەلەتٸندەرمەن قالاي جۇمىس جاسايسىزدار?  

— ٶتە قاراپايىم, بٸزگە ناۋقاس حابارلاسادى. تولىق قۇجاتتارىن جٸبەرەدٸ. دەرٸگەر مەديتسينالىق كەڭەسشٸلەر ناۋقاستار جٸبەرگەن قۇجاتتارمەن تولىقتاي تانىسىپ شىعادى, مەديتسينالىق نەگٸزدە تٷرٸك تٸلٸنە اۋدارىپ, تيٸستٸ مامانعا بەرەدٸ. مىسالى, مىنا ناۋقاسقا وپەراتسييا جاساۋ كەرەك, وسىنداي سومادا, وسىنداي كٷنٸ جاساۋ كەرەك دەگەن سيياقتى. سوسىن بٸز ارنايى فورمادا سونىڭ بەرٸن, وپەراتسييانىڭ اتىن, قاراجاتىن, نەشە كٷن كەتەتٸنٸن بەرٸن جازىپ, ونى ناۋقاسقا جٸبەرەمٸز. ەگەر ول كلينيكانىڭ شارتتارىن قابىلدايتىن بولسا, بيلەتٸن العان سوڭ, بٸزگە پاسپورتى مەن بيلەتٸن جٸبەرەدٸ. بٸز وسىندا ەۋەجايدان كٷتٸپ الامىز. قوناقٷيٸنە ورنالاستىرامىز. كەرەكتٸ دەرٸگەرلەرٸنە الدىن الا جازعىزىپ قويامىز. سوعان بايلانىستى, قاسىنا ارنايى اۋدارماشىسىن قوسىپ وپەراتسيياسىن ۇيىمداستىرىپ, پالاتاسىنا جاتقىزىپ, تولىق باقىلاۋعا الامىز. ەمٸ بٸتكەن سوڭ ەۋەجايعا دەيٸن شىعارىپ سالامىز.

— راسى كەرەك, تٷركيياعا بارىپ ەمدەلۋگە ەكٸنٸڭ بٸرٸنٸڭ شاماسى جەتە بەرمەيدٸ...

— دۇرىس ايتاسىز, جوعارىدا توقتالعانىمداي سونداي جاندارعا كٶمەگٸمٸز تيسٸن دەپ سوڭعى ٷش جىلدا الماتى جەنە اقتاۋ قالالارىنا تٷركييانىڭ بٸلٸكتٸ ماماندارىن اپارىپ, قولجەتٸمدٸ باعادا كەڭەس بەرٸپ, كونسۋلتاتسييا ۇيىمداستىرىپ كەلەمٸز. سول جەردە ناۋقاستى بارىنشا قازاقستاندا ارى قاراي ەمدەلە الاتىنداي ەتٸپ ەمٸن بەلگٸلەيمٸز. ەگەر كٷردەلٸ ەمدەۋدٸ, جاڭا تەحنولوگييالار مەن مىقتى مامانداردى قاجەت ەتەتٸن بولسا عانا تٷركيياعا بارادى.

— جاعدايى جوق, ەمٸنٸڭ قاراجاتىن تٶلەي المايتىن ادامدار بارا ما سٸزدەرگە? ولارعا كٶمەك كٶرسەتۋدٸڭ, بولماسا جەڭٸلدٸك جاساۋدىڭ جولدارى قاراستىرىلعان با?

— ادام بالاسى بولعان سوڭ تٷرلٸ جاعداي بولادى. جالپى Medisat مەديتسينالىق تۋريزم كومپانيياسى. جىلدار بويى ىستامبۇلداعى ەڭ تانىمال كلينيكالارمەن قويان-قولتىق جۇمىس ٸستەپ كەلەمٸز. سوندىقتان ونداي كەزدەرٸ  تٸكەلەي ولاردىڭ باسشىلارىمەن سٶيلەسٸپ, قولىمىزدان كەلگەنشە جەڭٸلدٸكتەر الىپ بەرٸپ, ەمگە قاراجاتى جوق جانداردى تەگٸن ەمدەۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن قاراستىرىپ كەلەمٸز. وننان استام ادامنىڭ وپەراتسيياسى مەن ترانسپلانتاتسيياسىنا كٶمەكتەستٸك. بٸز قايىرىمدىلىق قورى ەمەسپٸز, بٸراق وتانداستارىمىزدىڭ مۇقتاجدىعىن ٶتەۋ ٷشٸن قولىمىزدان كەلگەنٸن جاسايمىز. 

— ەڭگٸمە بارىسىندا الماتىدا جاڭا كلينيكا اشامىز دەپ ايتىپ قالدىڭىز. سول جايىندا تولىعىراق ايتىپ بەرسەڭٸز. ول مەديتسينانىڭ ناقتى بٸر سالاسىنا ماماندانعان كلينيكا ما?

— الماتىدا قالاسىندا 15 قاڭتاردا «Asiakoz» دەگەن كٶز كلينيكاسىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ونى اشۋ سەبەبٸمٸز – قازٸر كٶزگە ەم ٸزدەپ, شەتەلگە باراتىندار كٶپ, سونىمەن قاتار كٶزٸنە كٷردەلٸ وتا قاجەت, بٸراق, قاراجات جاعىنان جولىنا اقشا تابا الماي, بٸزگە جەتە المايتىندار دا بار. ەندٸ قازاقستاندىقتار كٶزٸن ەمدەتۋ ٷشٸن انادولىعا بارمايدى, وسى جەردە-اق ەمدەتە الادى. تٷركييالىق بٸلٸكتٸ حيرۋرگتاردى وسىندا الىپ كەلەمٸز. ەمحانامىز تولىقتاي سوڭعى تەحنولوگييامەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جابدىقتالعان. Asiakoz كلينيكاسىندا كٷردەلٸ وتالاردى دا جاسايمىز. اي سايىن جاعدايى جوق, كٷردەلٸ ەرٸ جەدەل وتانى قاجەت ەتەتٸن 3-4 ناۋقاستى تاڭداپ الىپ, ولارعا كٶمەكتەسۋ, ياعني تەگٸن وتا جاساپ بەرۋ دە جوسپاردا بار. كلينيكامىزدىڭ اتاۋىن «Asiakoz» دەپ اتاۋدىڭ ٶزٸندٸك سەبەبٸ بار. ياعني, الداعى ۋاقىتتا كٶزٸنە ەم ٸزدەپ كٶرشٸلەس ەلدەردەن كەلەتٸن ناۋقاستارعا دا قىزمەت كٶرسەتە وتىرىپ, قازاقستاندا ەديتسينالىق تۋريزمدٸ دامىتقىمىز كەلەدٸ. ياعني تٷپكٸ ماقساتىمىز — كلينيكامىزدى ورتالىق ازيياداعى كٶز ەمدەيتٸن ٸرگەلٸ ورتالىققا اينالدىرۋ.

— ەلٸمٸزدٸڭ مەديتسينا سالاسىنا قانداي ٶزگەرٸستەر كەرەك? شەتەلدٸك ماماندارمەن جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن جان رەتٸندە نە ايتاسىز?

— ەلٸمٸزدٸڭ مەديتسيناسى زامانعا ساي تۇراقتى دامىپ كەلەدٸ. قازٸر جاستاردىڭ كٶبٸ شەتەلدە بٸلٸم الىپ, ٶز ەلٸمٸزدە دە بٸلٸكتٸ ماماندار دايىندالىپ جاتىر. ٶزٸمٸز اشقالى وتىرعان كلينيكاعا كەلەتٸن بولسام, الداعى ۋاقىتتا بۇل جەردە تٷرٸك تٸلٸن بٸلەتٸن وتاندىق دەرٸگەرلەردٸ دە تەجٸريبە الماسىپ, ٷيرەنەرٸ بولسا, قاجەتٸن السىن دەگەن ويمەن جۇمىسقا الۋ ويدا بار. مەديتسينالىق تۋريزم سالاسىندا جٷرگەننەن كەيٸن, كلينيكا اشا وتىرىپ, بۇل جولدى ودان ارى دامىتا وتىرىپ, وتاندىق مەديتسينانى دامىتۋعا وسىلاي از دا بولسا, ٶز سەپتٸگٸمٸزدٸ تيگٸزگٸمٸز كەلەدٸ.

— قولعا العان ٸستەرٸڭٸز وڭىنان بولسىن!سۇحباتىڭىزعا راقمەت! ٸستەرٸڭٸزگە بەرەكە بەرسٸن!