Freedom Inside '26

Ekonomist Toqaevtyń bir jyldyq jumysyna baǵa berdi

Ekonomist Toqaevtyń bir jyldyq jumysyna baǵa berdi
Belgili ekonomist Maqsat Halyqqa jýrnalister qaýymy Toqaevtyń bir jyldyq Prezidenttik qyzmetine ekonomikalyq turǵydan baǵa berýin ótinipti. Osy bir mańyzdy suraqqa bilikti ekonomist óziniń Feisbýktaǵa paraqshasyn jaýap beripti. Endi soǵan naýzar aýdarsaq.  

– Búgin jýrnalister kóp habarlasty, prezidenttiń sailaýyna 1 jyl ótti, qandai ekonomikylyq ózgerister bar aityp berseńiz dep. Osyǵan orai óz pikirimdi bildirýdi jón dep sheshitim.

Bir jyl ishinde irgeli ekonomikalyq ózgerister boldy dep aitýǵa áli erte. Óitkeni ekonomikalyq máselererge Prezident tek osy jylǵy Joldaýynda keńinen toqtalǵan bolatyn.

Halqymyzdyń ál-aýqatyn arttyrý boiynsha Áleýmettik kodeks qabyldandy. Áleýmettik kodekstiń oń tusy retinde aldaǵy ýaqytta elimizde otbasynyń tsifrlyq kartasy jasaý isin atap aitýǵa bolady. Onyń kómegimen otbasylardyń áleýmettik jaǵdaiyn, ál-aýqat deńgeiin anyqtap, jikteýge bolady. Soǵan sáikes áleýmettik qorǵaý júiesin basqarýda da avtomattandyrylǵan aqparattyq júie derekterin keńinen qoldanýǵa bolady.


Sonymen qatar keler jyly ainalymǵa engiziletin tsifrlyq teńge de bul júieniń qalyptasýy men damýyna oń yqpal etetini sózsiz. Eń bastysy qarajattyń bólinýi men tiisti otbasyǵa jetýiniń ashyqtyǵy qamtamasyz etiledi.

Ózim baiqaǵan taǵy bir artyqshylyǵy bala kútimi boiynsha tólem merzimi 1 jyldan bir jarym jylǵa deiin uzartylǵandyǵy. Eger 2 jylǵa uzartylǵanda tipti durys bolar edi. Bala balabaqshaǵa barýǵa daiyn bolyp, al ana birden jumysqa shyǵý múmkindigine ie bolar edi. Ýaqytymen oǵan da qol jetkizermiz.

Áleýmettik kodekstiń nátijesi týraly sóz qozǵamas buryn, onyń nátijesi dep neni aitýǵa bolady. Sony naqtylap alý qajet. Basty basymdyq –kedeishilikti azaitý jáne halqymyzdyń ómir súrý sapasyn jaqsartý dep belgilenýi tiis.

Menińshe, bul qujatta ózin-ózi jumyspen qamtyǵandar máselesi ashyq kúide qalyp otyr. Eń tómengi tabysty esepteý, eń tómengi kúnkóris shegin anyqtaý, kedei halyqtyń naqty kólemin anyqtap, naqtylai túsý kerek.

Prezidenttiń tapsyrmalarynyń ishinde elimizdiń ál-aýqatyna áser etetini, ol keler jyldan bastap balalarymyzdyń shotyna aýdarylatyn Ulttyq qordyń úlesi. Endi Ulttyq qor keleshek urpaq qory dep aitýǵa bolady.

Ázirge onyń kólemi óte az, Ulttyq bank sarapshylarynyń aitýynsha, 18 jylda 3000-3500 myń dollar jinalatynyn aitýda. Biraq osy baǵyttaǵy jumystardy durys uiymdastyrsaq, Ulttyq qordyń investitsiialyq kiristerin arttyrý boiynsha jáne ulttyq qor kólemin ulǵaitý boiynsha jumystar durys júrgizilse onda balalarymyzǵa túsetin túsimder eselenetin bolady.

Meniń esebimshe, kemi 10 000 dollar jasaýǵa bolady. Osy jerde halqymyzdyń azamattyq baqylaýshylyq pozitsiia ustaýy mańyzdy dep bilemin. Shet elden qaitqan aktivterdi arnaiy shotqa emes, Ulttyq qorǵa aýdarý qajet.


Ulttyq qor aktivteriniń investitsiialyq kiristiligin arttyrý boiynsha jumys jasaityn qarjygerlerdi halyqaralyq sertifikatsiiadan ótkizý qajet.

Prezident 7 jylda el ekonomikasyn 2 eselep JIÓ-i 450 mlrd dollarǵa jetkizý qajet degen meje qoidy. Ol úshin Úkimet JIÓ-niń jyldyq ósimin kemi 7 paiyz qamtamasyz etýi qajet.

Menińshe ekonomikamyz eki eselenýi úshin kemi 10 paiyzdyq ósim bolýy qajet. Al Úkimet ol maqsatqa qol jetkizý úshin eń birinshi kezekte eline jany ashityn azamattardan quralǵan halyq qyzmetshilerimen tolysý qajet. Ekinshiden halqymyzdyń ál-aýqatyn arttyrýdy jańa deńgeige shyǵarýǵa, Alash ideiasyna negizdelgen ulttyq ekonomikamyzdyń jańa modelin bekitý qajet dep esepteimin.