Qazirgi tańda janar-jaǵarmaı naryǵynda baǵa turaqty bolyp kórinedi. Alaıda aldaǵy qymbatshylyq jónindegi boljamdar qazaqstandyq júrgizýshilerdi alańdatyp otyr. Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Janıa Sandybaı jaǵdaıdy taldap, JJM baǵasynyń qazir qalaı jasandy túrde ustalyp otyrǵanyn jáne onyń kúrt ósýi múmkin degen senarıler qanshalyqty shyndyqqa janasatynyn túsindirdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
«2025 jyldyń qazan aıynan bastap AI-92 benzıni men dızel otynynyń baǵasyn kóterýge ýaqytsha moratorıı engizildi. Bul shekteý 2026 jyldyń kóktemine deıin jalǵasady. Aıta keteıin, AI-92 benzıniniń ortasha baǵasy ótken jylmen salystyrǵanda ózgermeı, shamamen 239 teńge deńgeıinde qaldy. Al dızel otyny – 335 teńge.
Al premıým sanattaǵy benzın túrleriniń baǵasy ósip otyr: 2026 jylǵy 19 qańtarda AI-95 298 teńgeden 315 teńgege, al AI-98 325 teńgeden 365 teńgege deıin qymbattady. Osylaısha, AI-95 boıynsha alynatyn marja AI-92-degi shyǵyndy ótep otyr», - deıdi sarapshy.
Sonymen qatar, ol moratorııdiń naryqtyq tetik emes ekenin atap ótti.
«Moratorıı - ınflásıaǵa qarsy shara, biraq naryqtyq mehanızm emes. Shekteýler alynǵannan keıin naryq baǵany “qýyp jetýge” májbúr bolady. Sondyqtan baǵa birtindep emes, kúrt ósýi múmkin degen qaýip bar», - deıdi Janıa Sandybaı.
Sarapshynyń aıtýynsha, tómen ári qatań bekitilgen baǵalar qoldanystaǵy munaı óńdeý zaýyttaryn jańǵyrtýǵa múmkindik bermeı otyr ári birneshe jyldan beri aıtylyp kele jatqan tórtinshi munaı óńdeý zaýytyn salý máselesin de kúmándi etedi.
Tipti elimizdegi úsh iri munaı óńdeý zaýyty - Pavlodar (PNHZ), Shymkent (PKOP) jáne Atyraý (ANPZ) tolyq qýatta jumys istegenniń ózinde, Qazaqstan egis jáne oraq naýqany sekildi sharyqtaý kezeńderinde benzın men dızel tapshylyǵyna qaıta-qaıta tap bolady.
«Jeke, ıaǵnı memlekettik emes kapıtal tartylmasa jáne óńdeý tarıfteri ádil qalyptaspasa, el “óz munaıy bola tura janarmaı jetispeıtin” tuıyq sheńberde qala beredi. Baǵa óspeıinshe óńdeý tereńdigin arttyrý, otyn sapasyn eýropalyq standarttarǵa jetkizý jáne jekelegen komponentter boıynsha ımportqa táýeldilikti azaıtý múmkin emes», - deıdi ol.
Budan bólek, 2027 jyly Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq aıasynda ortaq energetıkalyq naryq qurý josparlanyp otyr.
«Bul Qazaqstandy Reseımen jáne ózge kórshi eldermen janarmaı baǵasyn teńestirýge májbúr etedi. Sondyqtan memlekettiń qazirgi basty mindeti - baǵany qalaı bolǵanda da ustap turý emes, ótken jyldardaǵy janarmaı daǵdarysyn qaıtalamaı, naryqtyq modelge ótýdi durys basqarý», - dep túsindirdi sarapshy.
Osyǵan baılanysty Janıa Sandybaı 2026 jyly janar-jaǵarmaı baǵasynyń ósýi sózsiz dep esepteıdi.
«Meniń boljamym boıynsha, uzaq ýaqytqa sozylǵan “toqtatýdy” eskersek, AI benzıniniń baǵasy lıtrine 270–330 teńgege deıin kóterilýi múmkin. AI-95 - 340–400 teńge, AI-98 - 380–450 teńge aralyǵynda bolýy yqtımal», - dedi ol.
Sarapshy kásipkerlerge qarjylyq josparlaý kezinde bul táýekeldi mindetti túrde eskerýge keńes beredi.
«Bıznes fınmodelderinde JJM baǵasynyń ósimin resmı ınflásıadan 15–20 paıyzǵa joǵary deńgeıde qarastyrǵan jón. Iaǵnı ınflásıa shamamen 10% bolsa, boljamdy ósim 25–30% deńgeıinde eseptelýi kerek», - dep túıindedi qarjyger.
