Qazirgi tańda janar-jaǵarmai naryǵynda baǵa turaqty bolyp kórinedi. Alaida aldaǵy qymbatshylyq jónindegi boljamdar qazaqstandyq júrgizýshilerdi alańdatyp otyr. Qazaq Expert Club sarapshysy, qarjyger Janiia Sandybai jaǵdaidy taldap, JJM baǵasynyń qazir qalai jasandy túrde ustalyp otyrǵanyn jáne onyń kúrt ósýi múmkin degen stsenariiler qanshalyqty shyndyqqa janasatynyn túsindirdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
«2025 jyldyń qazan aiynan bastap AI-92 benzini men dizel otynynyń baǵasyn kóterýge ýaqytsha moratorii engizildi. Bul shekteý 2026 jyldyń kóktemine deiin jalǵasady. Aita keteiin, AI-92 benzininiń ortasha baǵasy ótken jylmen salystyrǵanda ózgermei, shamamen 239 teńge deńgeiinde qaldy. Al dizel otyny – 335 teńge.
Al premiým sanattaǵy benzin túrleriniń baǵasy ósip otyr: 2026 jylǵy 19 qańtarda AI-95 298 teńgeden 315 teńgege, al AI-98 325 teńgeden 365 teńgege deiin qymbattady. Osylaisha, AI-95 boiynsha alynatyn marja AI-92-degi shyǵyndy ótep otyr», - deidi sarapshy.
Sonymen qatar, ol moratoriidiń naryqtyq tetik emes ekenin atap ótti.
«Moratorii - infliatsiiaǵa qarsy shara, biraq naryqtyq mehanizm emes. Shekteýler alynǵannan keiin naryq baǵany “qýyp jetýge” májbúr bolady. Sondyqtan baǵa birtindep emes, kúrt ósýi múmkin degen qaýip bar», - deidi Janiia Sandybai.
Sarapshynyń aitýynsha, tómen ári qatań bekitilgen baǵalar qoldanystaǵy munai óńdeý zaýyttaryn jańǵyrtýǵa múmkindik bermei otyr ári birneshe jyldan beri aitylyp kele jatqan tórtinshi munai óńdeý zaýytyn salý máselesin de kúmándi etedi.
Tipti elimizdegi úsh iri munai óńdeý zaýyty - Pavlodar (PNHZ), Shymkent (PKOP) jáne Atyraý (ANPZ) tolyq qýatta jumys istegenniń ózinde, Qazaqstan egis jáne oraq naýqany sekildi sharyqtaý kezeńderinde benzin men dizel tapshylyǵyna qaita-qaita tap bolady.
«Jeke, iaǵni memlekettik emes kapital tartylmasa jáne óńdeý tarifteri ádil qalyptaspasa, el “óz munaiy bola tura janarmai jetispeitin” tuiyq sheńberde qala beredi. Baǵa óspeiinshe óńdeý tereńdigin arttyrý, otyn sapasyn eýropalyq standarttarǵa jetkizý jáne jekelegen komponentter boiynsha importqa táýeldilikti azaitý múmkin emes», - deidi ol.
Budan bólek, 2027 jyly Eýraziialyq ekonomikalyq odaq aiasynda ortaq energetikalyq naryq qurý josparlanyp otyr.
«Bul Qazaqstandy Reseimen jáne ózge kórshi eldermen janarmai baǵasyn teńestirýge májbúr etedi. Sondyqtan memlekettiń qazirgi basty mindeti - baǵany qalai bolǵanda da ustap turý emes, ótken jyldardaǵy janarmai daǵdarysyn qaitalamai, naryqtyq modelge ótýdi durys basqarý», - dep túsindirdi sarapshy.
Osyǵan bailanysty Janiia Sandybai 2026 jyly janar-jaǵarmai baǵasynyń ósýi sózsiz dep esepteidi.
«Meniń boljamym boiynsha, uzaq ýaqytqa sozylǵan “toqtatýdy” eskersek, AI benzininiń baǵasy litrine 270–330 teńgege deiin kóterilýi múmkin. AI-95 - 340–400 teńge, AI-98 - 380–450 teńge aralyǵynda bolýy yqtimal», - dedi ol.
Sarapshy kásipkerlerge qarjylyq josparlaý kezinde bul táýekeldi mindetti túrde eskerýge keńes beredi.
«Biznes finmodelderinde JJM baǵasynyń ósimin resmi infliatsiiadan 15–20 paiyzǵa joǵary deńgeide qarastyrǵan jón. Iaǵni infliatsiia shamamen 10% bolsa, boljamdy ósim 25–30% deńgeiinde eseptelýi kerek», - dep túiindedi qarjyger.
