قازىرگى تاڭدا جانار-جاعارماي نارىعىندا باعا تۇراقتى بولىپ كورىنەدى. الايدا الداعى قىمباتشىلىق جونىندەگى بولجامدار قازاقستاندىق جۇرگىزۋشىلەردى الاڭداتىپ وتىر. Qazaq Expert Club ساراپشىسى، قارجىگەر جانيا ساندىباي جاعدايدى تالداپ، ججم باعاسىنىڭ ءقازىر قالاي جاساندى تۇردە ۇستالىپ وتىرعانىن جانە ونىڭ كۇرت ءوسۋى مۇمكىن دەگەن سەنارييلەر قانشالىقتى شىندىققا جاناساتىنىن ءتۇسىندىردى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
«2025 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ اي-92 بەنزينى مەن ديزەل وتىنىنىڭ باعاسىن كوتەرۋگە ۋاقىتشا موراتوريي ەنگىزىلدى. بۇل شەكتەۋ 2026 جىلدىڭ كوكتەمىنە دەيىن جالعاسادى. ايتا كەتەيىن، اي-92 بەنزينىنىڭ ورتاشا باعاسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا وزگەرمەي، شامامەن 239 تەڭگە دەڭگەيىندە قالدى. ال ديزەل وتىنى – 335 تەڭگە.
ال پرەميۋم ساناتتاعى بەنزين تۇرلەرىنىڭ باعاسى ءوسىپ وتىر: 2026 جىلعى 19 قاڭتاردا اي-95 298 تەڭگەدەن 315 تەڭگەگە، ال اي-98 325 تەڭگەدەن 365 تەڭگەگە دەيىن قىمباتتادى. وسىلايشا، اي-95 بويىنشا الىناتىن مارجا اي-92-دەگى شىعىندى وتەپ وتىر»، - دەيدى ساراپشى.
سونىمەن قاتار، ول ءموراتورييدىڭ نارىقتىق تەتىك ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«موراتوريي - ينفلياسياعا قارسى شارا، ءبىراق نارىقتىق مەحانيزم ەمەس. شەكتەۋلەر الىنعاننان كەيىن نارىق باعانى “قۋىپ جەتۋگە” ءماجبۇر بولادى. سوندىقتان باعا بىرتىندەپ ەمەس، كۇرت ءوسۋى مۇمكىن دەگەن ءقاۋىپ بار»، - دەيدى جانيا ساندىباي.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، تومەن ءارى قاتاڭ بەكىتىلگەن باعالار قولدانىستاعى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر ءارى بىرنەشە جىلدان بەرى ايتىلىپ كەلە جاتقان ءتورتىنشى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ ماسەلەسىن دە كۇماندى ەتەدى.
ءتىپتى ەلىمىزدەگى ءۇش ءىرى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى - پاۆلودار (پنحز)، شىمكەنت (پكوپ) جانە اتىراۋ (انپز) تولىق قۋاتتا جۇمىس ىستەگەننىڭ وزىندە، قازاقستان ەگىس جانە وراق ناۋقانى سەكىلدى شارىقتاۋ كەزەڭدەرىندە بەنزين مەن ديزەل تاپشىلىعىنا قايتا-قايتا تاپ بولادى.
«جەكە، ياعني مەملەكەتتىك ەمەس كاپيتال تارتىلماسا جانە وڭدەۋ تاريفتەرى ءادىل قالىپتاسپاسا، ەل “ءوز مۇنايى بولا تۇرا جانارماي جەتىسپەيتىن” تۇيىق شەڭبەردە قالا بەرەدى. باعا وسپەيىنشە وڭدەۋ تەرەڭدىگىن ارتتىرۋ، وتىن ساپاسىن ەۋروپالىق ستاندارتتارعا جەتكىزۋ جانە جەكەلەگەن كومپونەنتتەر بويىنشا يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋ مۇمكىن ەمەس»، - دەيدى ول.
بۇدان بولەك، 2027 جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ورتاق ەنەرگەتيكالىق نارىق قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«بۇل قازاقستاندى رەسەيمەن جانە وزگە كورشى ەلدەرمەن جانارماي باعاسىن تەڭەستىرۋگە ءماجبۇر ەتەدى. سوندىقتان مەملەكەتتىڭ قازىرگى باستى مىندەتى - باعانى قالاي بولعاندا دا ۇستاپ تۇرۋ ەمەس، وتكەن جىلدارداعى جانارماي داعدارىسىن قايتالاماي، نارىقتىق مودەلگە ءوتۋدى دۇرىس باسقارۋ»، - دەپ ءتۇسىندىردى ساراپشى.
وسىعان بايلانىستى جانيا ساندىباي 2026 جىلى جانار-جاعارماي باعاسىنىڭ ءوسۋى ءسوزسىز دەپ ەسەپتەيدى.
«مەنىڭ بولجامىم بويىنشا، ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلعان “توقتاتۋدى” ەسكەرسەك، اي بەنزينىنىڭ باعاسى ليترىنە 270–330 تەڭگەگە دەيىن كوتەرىلۋى مۇمكىن. اي-95 - 340–400 تەڭگە، اي-98 - 380–450 تەڭگە ارالىعىندا بولۋى ىقتيمال»، - دەدى ول.
ساراپشى كاسىپكەرلەرگە قارجىلىق جوسپارلاۋ كەزىندە بۇل تاۋەكەلدى مىندەتتى تۇردە ەسكەرۋگە كەڭەس بەرەدى.
«بيزنەس فينمودەلدەرىندە ججم باعاسىنىڭ ءوسىمىن رەسمي ينفلياسيادان 15–20 پايىزعا جوعارى دەڭگەيدە قاراستىرعان ءجون. ياعني ينفلياسيا شامامەن 10% بولسا، بولجامدى ءوسىم 25–30% دەڭگەيىندە ەسەپتەلۋى كەرەك»، - دەپ تۇيىندەدى قارجىگەر.
