قازٸرگٸ تاڭدا جانار-جاعارماي نارىعىندا باعا تۇراقتى بولىپ كٶرٸنەدٸ. الايدا الداعى قىمباتشىلىق جٶنٸندەگٸ بولجامدار قازاقستاندىق جٷرگٸزۋشٸلەردٸ الاڭداتىپ وتىر. Qazaq Expert Club ساراپشىسى, قارجىگەر جانييا ساندىباي جاعدايدى تالداپ, ججم باعاسىنىڭ قازٸر قالاي جاساندى تٷردە ۇستالىپ وتىرعانىن جەنە ونىڭ كٷرت ٶسۋٸ مٷمكٸن دەگەن ستسەنارييلەر قانشالىقتى شىندىققا جاناساتىنىن تٷسٸندٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
«2025 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ اي-92 بەنزينٸ مەن ديزەل وتىنىنىڭ باعاسىن كٶتەرۋگە ۋاقىتشا موراتوريي ەنگٸزٸلدٸ. بۇل شەكتەۋ 2026 جىلدىڭ كٶكتەمٸنە دەيٸن جالعاسادى. ايتا كەتەيٸن, اي-92 بەنزينٸنٸڭ ورتاشا باعاسى ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ٶزگەرمەي, شامامەن 239 تەڭگە دەڭگەيٸندە قالدى. ال ديزەل وتىنى – 335 تەڭگە.
ال پرەميۋم ساناتتاعى بەنزين تٷرلەرٸنٸڭ باعاسى ٶسٸپ وتىر: 2026 جىلعى 19 قاڭتاردا اي-95 298 تەڭگەدەن 315 تەڭگەگە, ال اي-98 325 تەڭگەدەن 365 تەڭگەگە دەيٸن قىمباتتادى. وسىلايشا, اي-95 بويىنشا الىناتىن مارجا اي-92-دەگٸ شىعىندى ٶتەپ وتىر», - دەيدٸ ساراپشى.
سونىمەن قاتار, ول موراتورييدٸڭ نارىقتىق تەتٸك ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«موراتوريي - ينفلياتسيياعا قارسى شارا, بٸراق نارىقتىق مەحانيزم ەمەس. شەكتەۋلەر الىنعاننان كەيٸن نارىق باعانى “قۋىپ جەتۋگە” مەجبٷر بولادى. سوندىقتان باعا بٸرتٸندەپ ەمەس, كٷرت ٶسۋٸ مٷمكٸن دەگەن قاۋٸپ بار», - دەيدٸ جانييا ساندىباي.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, تٶمەن ەرٸ قاتاڭ بەكٸتٸلگەن باعالار قولدانىستاعى مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەي وتىر ەرٸ بٸرنەشە جىلدان بەرٸ ايتىلىپ كەلە جاتقان تٶرتٸنشٸ مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ مەسەلەسٸن دە كٷمەندٸ ەتەدٸ.
تٸپتٸ ەلٸمٸزدەگٸ ٷش ٸرٸ مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتى - پاۆلودار (پنحز), شىمكەنت (پكوپ) جەنە اتىراۋ (انپز) تولىق قۋاتتا جۇمىس ٸستەگەننٸڭ ٶزٸندە, قازاقستان ەگٸس جەنە وراق ناۋقانى سەكٸلدٸ شارىقتاۋ كەزەڭدەرٸندە بەنزين مەن ديزەل تاپشىلىعىنا قايتا-قايتا تاپ بولادى.
«جەكە, ياعني مەملەكەتتٸك ەمەس كاپيتال تارتىلماسا جەنە ٶڭدەۋ تاريفتەرٸ ەدٸل قالىپتاسپاسا, ەل “ٶز مۇنايى بولا تۇرا جانارماي جەتٸسپەيتٸن” تۇيىق شەڭبەردە قالا بەرەدٸ. باعا ٶسپەيٸنشە ٶڭدەۋ تەرەڭدٸگٸن ارتتىرۋ, وتىن ساپاسىن ەۋروپالىق ستاندارتتارعا جەتكٸزۋ جەنە جەكەلەگەن كومپونەنتتەر بويىنشا يمپورتقا تەۋەلدٸلٸكتٸ ازايتۋ مٷمكٸن ەمەس», - دەيدٸ ول.
بۇدان بٶلەك, 2027 جىلى ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق اياسىندا ورتاق ەنەرگەتيكالىق نارىق قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
«بۇل قازاقستاندى رەسەيمەن جەنە ٶزگە كٶرشٸ ەلدەرمەن جانارماي باعاسىن تەڭەستٸرۋگە مەجبٷر ەتەدٸ. سوندىقتان مەملەكەتتٸڭ قازٸرگٸ باستى مٸندەتٸ - باعانى قالاي بولعاندا دا ۇستاپ تۇرۋ ەمەس, ٶتكەن جىلدارداعى جانارماي داعدارىسىن قايتالاماي, نارىقتىق مودەلگە ٶتۋدٸ دۇرىس باسقارۋ», - دەپ تٷسٸندٸردٸ ساراپشى.
وسىعان بايلانىستى جانييا ساندىباي 2026 جىلى جانار-جاعارماي باعاسىنىڭ ٶسۋٸ سٶزسٸز دەپ ەسەپتەيدٸ.
«مەنٸڭ بولجامىم بويىنشا, ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلعان “توقتاتۋدى” ەسكەرسەك, اي بەنزينٸنٸڭ باعاسى ليترٸنە 270–330 تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرٸلۋٸ مٷمكٸن. اي-95 - 340–400 تەڭگە, اي-98 - 380–450 تەڭگە ارالىعىندا بولۋى ىقتيمال», - دەدٸ ول.
ساراپشى كەسٸپكەرلەرگە قارجىلىق جوسپارلاۋ كەزٸندە بۇل تەۋەكەلدٸ مٸندەتتٸ تٷردە ەسكەرۋگە كەڭەس بەرەدٸ.
«بيزنەس فينمودەلدەرٸندە ججم باعاسىنىڭ ٶسٸمٸن رەسمي ينفلياتسييادان 15–20 پايىزعا جوعارى دەڭگەيدە قاراستىرعان جٶن. ياعني ينفلياتسييا شامامەن 10% بولسا, بولجامدى ٶسٸم 25–30% دەڭگەيٸندە ەسەپتەلۋٸ كەرەك», - دەپ تٷيٸندەدٸ قارجىگەر.