[caption id="attachment_9635" align="alignright" width="254"]

– Asqar Álirahymuly, áýelgi áńgimemizdi «Dinamo» dene shynyqtyrý – sport qoǵamynyń 90 jyldyq tarihtaǵy jetistikterinen bastasańyz.
– «Dinamo» dene shynyqtyrý-sport koǵamynyń tarihy HH ǵasyrdyń basynan – qazaq dalasyna kásibi sporttyń engen kezinen bastalady. Sodan beri 90 jyl ýaqyt ótipti. Bir ǵasyrǵa jýyq tarihy bar sport qoǵamynyń dáýirlegen shaǵy da, qiyn kezeńi de boldy. Alǵash jumysshylardyń usynysy boiynsha, «Dinamo» ataýy beriledi. Biraq ol kezde eshqandai bazalyq, qarjylyq, tájiribelik múmkindigi joq bolatyn. Soǵan qaramastan, azdaǵan jyldyń ishinde ózindik baǵyt-baǵdaryn anyqtap, sport jáne dene tárbiesi salasyndaǵy ózindik jolyn taba bildi. 1925 jyldary Qazaqstanda alǵashqy dinamolyq uiashyqtar quryla bastady. Bul uiymdar Petropavl, Shymkent, Semei, Aqmola, Qyzylorda, Oral qalalarynda paida boldy. Ózińiz kórip otyrǵan Almaty qalasyndaǵy myna stadion halyqtyń kúshimen, qajyrly eńbegimen 1931 jyly ashylǵan. Odan keiin elimizdiń ár óńirinen «Dinamonyń» filialdary boi kóterdi. 1961 jyly kúrdeli jóndeýden ótip, qazirgi qalpy jasalyndy. Sodan beri halyqtyń igiligine jumys istep keledi. Munda tek kásibi sportshylar ǵana kelmeidi, sport jankúierleri, qala halqy jáne bolashaq ieleri jastarymyz osynda kelip, túrli oiyndar, jattyǵýlar ótkizip turady.
– Qiyn kezderdi de bastan ótkerdi dep qaldyńyz. Osy jaǵyn naqty aita ketesiz be?
– Áýeli, osy keshenniń airyqsha bir tarihyn aita keteiin. Ekinshi dúniejúzilik soǵys bastalǵanda qazaqstandyq sarbazdardy halqymyzdyń áigili jyraýy Jambyl Jabaev osy stadionda rýhty jyrymen terbep, bata berip shyǵaryp salǵan. Aqynnyń stadion toly sarbazdarǵa arnaǵan jyry umytylmas tarih desek bolady. Soǵys kezinde sport qoǵamy aýyr kezeńdi bastan keshti. Biraq, jumysyn toqtatpady. Dinamoshylar aýyl, selo jáne qala turǵyndary arasynda dáneker bola bildi, sonymen birge olardy sporttyq taýarlarmen qamtamasyz etip otyrdy. Respýblika boiynsha spartakiadalar, jarystar ótkizýge muryndyq bolyp, sańlaq sportshylardy baýlydy.

Kúrdeli ekonomikalyq ahýalda qalǵanyna qaramastan, «Dinamo» sport qoǵamy quqyq qorǵaý organdarynyń jeke quramdaryn dene tárbiesi daiarlyǵynan ótkizý, dene tárbiesi ujymdaryndaǵy qyzmettik-qoldanbaly sport túrlerin damytý, qyzmetkerler densaýlyǵyn nyǵaitý isindegi qalypty nátijelerge qol jetkizý boiynsha atqarylatyn jumystaryn jalǵastyrýda.
– «Dinamo» qazirgi ýaqytta halyqqa naqty qandai qyzmet kórsetip keledi?
– «Dinamo» dene shynyqtyrý-sport qoǵamynyń qazirgi basty baǵyty – ishki ister, quqyq qorǵaý organdary, keden jáne ishki ásker qyzmetkerleriniń dene shynyqtyrý jáne arnaiy daiyndyqtaryn damytý, sonymen qatar, buqaralyq sportty, balalar sportyn qolǵa alyp, jetildirýge járdemdesý. Qazirgi tańda bul sport qoǵamy elimizdiń 18 aimaǵynda óz qyzmetin atqarýda jáne onyń quramynda 100 myńǵa jýyq adam bar.
– Aimaqtaǵy bólimshelerdiń jaǵdaiy qalai?
– Joǵaryda aityp ótkenimdei, toqyraý kezeńinde sport qoǵamyn saqtap qalý ońaiǵa túsken joq. Ásirese, aimaqtardaǵy bólimshelerdiń sporttyq keshenderi, stadiondar sport basqarmalarynyń quramyna ótip ketti. Solardyń keibirin sottasyp júrip, keri qaitaryp aldyq. Áli de bizge ótpegen keshender jeterlik. Jekeshelendirýdiń kezekti tolqyny barysynda sol keshender jekemenshiktiń qolyna ótip kete me degen qaýip te bar. «Dinamo» qoǵamdyq uiym bolǵandyqtan, memleketten eshqandai qarjylai kómek almaidy. Sport qoǵamy Ishki ister ministrligine qaraǵandyqtan, talai synaqtan aman óttik. Ministrliktiń bizge jasaǵan kómegi ushan-teńiz. Ishki ister ministri Qalmuhanbet Qasymov myrza sport qoǵamynyń damýyna orasan zor eńbek etip, bizge qoldan kelgen jaqsylyǵyn aiamaýda. Byltyrdan beri stadion men ǵimaratty kúrdeli jóndeýden ótkizip jatyrmyz. Sáýirdiń aiaǵynda tolyqtai aiaqtalady dep otyrmyz.
Biz myna stadionnyń arqasynda kún kórip otyrmyz. Osy stadiondy jalǵa berip, sodan túsken qarjymen qyzmetkerlerdiń jalaqysyn tóleimiz. Kezinde maltý kólshigi, mashyq zaldary bar edi, qazir ol da joq. Áitkenmen, barymyzdy salyp, ulttyq sporttyń damýyna orasan zor yqpal jasap kelemiz. Bizdiń jalǵa berý qunymyz halyq úshin tiimdi. Dinamoshylardyń Olimpiada oiyndary men álem chempionattarynda, qysqy jáne jazǵy spartakiadalarda jetken jetistikteri sózimizge dálel.
– Mysaly, qandai nátijelerdi aitar edińiz?
- Egemendik alǵan jyldardan bastap dinamolyq sportshylar halyqaralyq dodalarda úlken jetistikterge jetip júr. Tek qana Olimpiadalyq oiyndardyń ózinde 46 medaldi dinamoshylar aldy. Onyń 13-i altyn, 15 kúmis jáne 18-si qola. Eń sońǵy olimpiadalyq medaldi Denis Ten Sochide ótken qysqy Olimpiada oiyndarynda syilady. Denistiń qola medali bizdiń el úshin airyqsha jetistik deýge bolady. Qytaida ótken Olimpiada da alǵan 13 medaldiń 11-i bizge tiesili. Londonda 5 altyn, 1 kúmis, 5 qola medal alyp, dinamoshylar naǵyz maitalman sportshylar ekenin dáleldedi. Biyl ótken Qysqy ýniversadanyń 1 altynynan basqasynyń bári bizdiń sańlaqtardyń enshisinde. Qysqasha qaiyrǵanda, halyqaralyq jarystardaǵy medaldardyń 70 paiyzyn dinamoshylar elge tartý etti. Mundai jarystardyń el rýhyn serpiltetinin eske alsaq, «Dinamo» sport qoǵamynyń halyq úshin aianbai eńbek etip júrgenin bilýge bolady.
– «Dinamonyń» 90 jyldyq merekesin qalai atap ótýdi josparlap otyrsyzdar?
– Osydan 5 jyl buryn Almatyda «Dinamonyń» 85 jyldyǵyn ótkizdik. Oǵan 12 elden sportshylar, burynǵy dinamoshylar, halyqaralyq bapkerler men qonaqtar qatysty. Biyl 17 elden keledi dep otyrmyz. Bul mereitoidy elishilik shara qylmai, halyqaralyq deńgeide ótkizýge kúsh salýdamyz. Halyqaralyq uiymdastyrý keńesi qurylyp, sport qoǵamynyń jumysymen tanysady, arnaiy konferentsiia ótedi. 85 jyldyǵynda Reseidiń Ishki ister ministrligi men QR Ishki ister ministrligi boksshylarynyń joldastyq kezdesýi Reseide ótip, biz jeńiske jetkenbiz. Osy joly sol jarys Almatyda ótedi. Odan bólek, «Dinamonyń» tarihyna eleýli úles qosqan sport qairatkerlerin, Olimpiada júldegerlerin, basshylyq qyzmet atqarǵan ardagerlerimizdiń basyn qosyp, syi-siiapat jasamaq oiymyz bar. Budan da ózge josparlarymyz joq emes.
– Jumystaryńyzǵa sáttilik tileimiz.
Áńgimelesken T. ÓSKENBAI.