Almaty – alyp megapolis. Aýmaǵy keń, tynysy tereń qalaǵa ákim bolý ońai emes. Erbolat Dosaev úsh jyldan astam ýaqyt ákim bolǵan kezeńde Almaty eleýli ózgeristerdi bastan ótkerdi. Qalanyń ekonomikasy ilgeri basyp, turǵyndardyń ómir súrý sapasy men infraqurylymy aitarlyqtai jaqsardy. Bul kezeń Almaty tarihynda qarqyndy damý men turaqty ósim dáýiri retinde qalary sózsiz. Osy tusta, Dalanews.kz Dosaevtyń 3 jylda atqarǵan jumystaryna sholý jasady.
Almatynyń damýynyń negizgi tiregi – injenerlik infraqurylymnyń túbegeili jańarýy. Qalanyń sý qubyrlary men káriz júieleri eski edi. Keiingi úsh jylda 538 shaqyrymdyq sý júieleri qaita jóndelip, jańadan 620 shaqyrym sý qubyry tartyldy. Nátijesinde qaladaǵy aýyzsýmen qamtý deńgeii 99,6 paiyzǵa jetip, jelilerdiń tozý kórsetkishi tómendedi. Elektr energiiasynyń turaqtylyǵy da qamtamasyz etilip, jańa “Almagúl” qosalqy stantsiiasy iske qosyldy. Elektr jelileriniń 360 shaqyrymy jańartylyp, infraqurylymnyń jalpy tozýy aitarlyqtai azaidy.
Almatynyń kósheleri de nazardan tys qalǵan joq. Úsh jyl ishinde qalada 75 shaqyrym jańa jol tóselip, 650 shaqyrym jol ortasha jóndeýden ótti. Sapaly joldardyń úlesi 92 paiyzǵa jetti. Dosaev qaladaǵy qoǵamdyq kólik júiesin túbirimen jańǵyrtyp, ekologiialyq taza kólikterdiń úlesin 70 paiyzǵa jetkizdi. Avtobýstardyń ortasha paidalaný merzimi 2,5 jylǵa deiin qysqardy. Qalada 600 gazben júretin avtobýs pen 100 elektrobýs satyp alyndy. Trolleibýs parki tolyq jańartyldy. Qazir Almatynyń qoǵamdyq kóligindegi jailylyq pen tiimdilik jańa deńgeige kóterildi.
Áleýmettik infraqurylymǵa kelsek, úsh jyl ishinde Almatyda 18 mektep salyndy. Oǵan qosa 21 jańa mekteptiń qurylysy josparlanyp, bilim oshaqtarynyń sany 434-ke jetti. Qalada mektep tapshylyǵy 5 myń orynǵa deiin azaidy. Ásirese "Mektep avtobýsy" jobasynyń arqasynda qala shetindegi 16 myńnan astam oqýshy mektepke qinalmai jetip júr. Densaýlyq saqtaý salasynda da aitarlyqtai ózgerister boldy. Almatyda 12 meditsinalyq mekeme salynyp, densaýlyq saqtaý mekemeleriniń jabdyqtalýy 96,4 paiyzǵa jetti. Bul Almaty turǵyndarynyń ómir sapasyn arttyrǵan negizgi faktorlardyń biri.
Qala ákiminiń eń kóp synalǵan jáne kúrdeli máseleniń biri – beibereket qurylys edi. Dosaev ásirese taýly aimaqtaǵy zańsyz qurylystarǵa qarsy kúresti. Qala boiynsha úsh jylda 90 zańsyz nysan súrildi. Turǵyndardyń narazylyǵyn týdyrǵan núkteli qurylystar máselesi boiynsha ákimniń jeke aralasýymen birqatar joba toqtatylyp, keibir aýmaqtarda jasyl aimaqtar paida boldy.
"Halyq qatysatyn biýdjet" baǵdarlamasy da Almatynyń jańa tynysyn ashty. Bul baǵdarlama arqyly turǵyndar óz aýdanyna qajet jobalardy usynyp, daýys berip, úzdik ideialar qala biýdjetinen qarjylandyryldy. Keiingi úsh jylda baǵdarlamanyń qarjysy 2,6 esege artty, nátijesinde jyl saiyn qalada 300-den astam shaǵyn infraqurylym jobasy júzege asyp otyr.
"Jasyl Almaty" jobasy aiasynda qalada sońǵy úsh jylda 1,2 millionnan astam aǵash otyrǵyzyldy. Ákimniń tapsyrmasymen jańa talaptar bekitilip, aǵashtardy kútip-baptaý, qorǵaý erejeleri qataidy. Avtomatty sýarý júiesi ornatylyp, qala ekologiiasyna erekshe kóńil bólindi.
Ekonomikalyq kórsetkishter de qarqyndy ósti. Úsh jylda Almatynyń ishki óńirlik ónimi eki esege artyp, 29,2 trillion teńgege jetti. Jan basyna shaqqandaǵy ónim kólemi 7,5 million teńgeden 12,9 million teńgege deiin ósti. Bul kórsetkish boiynsha Almaty tipti keibir memleketterdi basyp ozady. Qalaǵa tartylǵan investitsiia kólemi 5,2 trillion teńgeni qurap, Almaty eldegi investitsiialyq tartymdy qalalardyń kóshin bastady. Biýdjet kirisi de eki esege artty. 2025 jyly Almaty biýdjeti alǵash ret 2,4 trillion teńgeden asyp tústi.
Almaty ekonomikasynyń basty draiveri – shaǵyn jáne orta biznes. Úsh jylda qaladaǵy shaǵyn jáne orta biznestiń úlesi jalpy ónimniń 60,3 paiyzyna jetti. Qazir Almatydaǵy ekonomikalyq belsendi halyqtyń 85,6 paiyzy osy salada eńbek etýde.
Jalaqy deńgeii de aitarlyqtai kóterildi. Keiingi úsh jylda Almaty turǵyndarynyń ortasha jalaqysy 329 myń teńgeden 539 myń teńgege deiin ósip, ómir súrý deńgeii aitarlyqtai jaqsardy. Ásirese aqparattyq tehnologiia salasyndaǵy qyzmetkerlerdiń tabysy airyqsha artqan.
Almaty týrizm boiynsha da biik belesterge kóterildi. Týrister sany 91,8 paiyzǵa ósip, megapolis halyqaralyq deńgeide moiyndaldy. The New York Times pen Wanderlust reitingterine endi. Týrister úshin 43 qonaqúi salynyp, 26 týristik infraqurylym jobasy júzege asyrylýda. Bul Almatynyń keleshegine salynǵan mańyzdy investitsiia.
Qoryta aitqanda, Dosaev basqarǵan úsh jylda Almaty aitarlyqtai jańa tynys aldy. Atqarylǵan jumystar qala damýyna tyń serpin berdi. Bul oń ózgerister Almatynyń uzaq merzimdi damýynyń irgetasyn qalap, aldaǵy onjyldyqtarǵa naqty baǵdar bolady.
